کالابرگ مرداد ۱۴۰۵ چقدر واریز میشود؟
موضوع افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی مدتهاست در دستور کار دولت قرار دارد و رئیسجمهور نیز پیشتر بر ضرورت افزایش مبلغ آن تأکید کرده بود.
با این حال، این تصمیم هنوز اجرایی نشده و حالا سخنگوی دولت دلیل اصلی تأخیر را کمبود منابع مالی پایدار اعلام کرده است.
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت میگوید اصل افزایش اعتبار کالابرگ همچنان در برنامه دولت قرار دارد و دستور رئیسجمهور نیز بر اجرای آن است، اما دولت هنوز نتوانسته منبعی پایدار و قابل اتکا برای تأمین هزینه این افزایش پیدا کند.
این اظهارات در ادامه صحبتهای مسعود پزشکیان درباره ضرورت افزایش مبلغ کالابرگ مطرح شده است.
رئیسجمهور پیشتر با اشاره به افزایش قیمت کالاهای اساسی گفته بود:
باید مبلغ کالابرگ را افزایش دهیم، چون قیمتها گرانتر شده است.
این اظهارات نشان میدهد که کالابرگ مرداد ۱۴۰۵ هم به دلیل عدم تامین منابع طبق روال ماههای گذشته، یک میلیون تومان واریز خواهد شد و تغییری را تجربه نخواهد کرد.
اما سؤال مهم این است که این افزایش در صورت تأمین منابع باید چقدر باشد تا واقعاً قدرت خرید ازدسترفته خانوارها را جبران کند؟
قدرت خرید کالابرگ چقدر کم شده است؟
بررسی زومان بر اساس الگوی تغذیه وزارت بهداشت و قیمت کالاهای مشمول کالابرگ نشان میدهد ثابت ماندن اعتبار در کنار رشد قیمتها باعث شده خانوارها با همان مبلغ، مقدار کمتری کالا بخرند.
شدت این افت در همه اقلام یکسان نیست. برای نمونه، قدرت خرید کالابرگ در خرید روغن مایع حدود ۵۷.۳ درصد کاهش یافته است.
این رقم برای پنیر ۴۵.۸ درصد، میوه ۴۳.۱ درصد، شیر ۴۲.۳ درصد و مرغ ۴۱.۵ درصد برآورد میشود.
در مورد برنج نیز کاهش قدرت خرید به ۳۲.۲ درصد، ماکارونی ۳۱.۱ درصد، حبوبات ۲۵.۲ درصد، سبزی ۲۲.۸ درصد و تخممرغ ۲۲.۷ درصد رسیده است.
به بیان ساده، اعتبار کالابرگ روی کاغذ همان عدد قبلی است، اما سبدی که با آن میتوان خرید، کوچکتر شده است.
این اعداد نشان میدهد مسئله فقط افزایش اسمی اعتبار نیست؛ مهم این است که افزایش جدید بتواند بخشی از قدرت خرید ازدسترفته را جبران کند.
کالابرگ چقدر باید افزایش پیدا کند؟
بررسی دادهها نشان میدهد اگر هدف دولت، بازگرداندن قدرت خرید کالابرگ به سطح دیماه ۱۴۰۴ باشد، افزایش محدود اعتبار احتمالاً کافی نخواهد بود.
قدرت خرید بسیاری از کالاهای اساسی بین ۳۰ تا ۴۵ درصد افت کرده و در مورد روغن این کاهش از ۵۷ درصد هم عبور کرده است.
بنابراین هر میزان افزایش اعتبار باید با رشد واقعی قیمت کالاهای مشمول طرح سنجیده شود؛ وگرنه ممکن است مبلغ کالابرگ بیشتر شود، اما خانوار همچنان نتواند همان مقدار کالای گذشته را بخرد.
گره اصلی؛ پول افزایش کالابرگ از کجا میآید؟
دولت اصل ضرورت افزایش اعتبار را پذیرفته است؛ هم رئیسجمهور درباره آن صحبت کرده و هم سخنگوی دولت از قرار داشتن آن در برنامه اجرایی خبر داده است. مشکل فعلی اما ظاهراً خود تصمیم نیست، بلکه تأمین پول اجرای آن است.
مهاجرانی صراحتاً محدودیت منابع دولت پس از جنگ را یکی از دلایل تأخیر عنوان کرده و گفته است دولت به دنبال منبعی است که نه موقتی، بلکه پایدار و قابل اتکا باشد.
به همین دلیل، هنوز مشخص نیست مبلغ کالابرگ چه زمانی و به چه میزان افزایش خواهد یافت. آنچه روشن است این است که هرچه این تصمیم دیرتر اجرایی شود، با ادامه رشد قیمت مواد غذایی، فاصله اعتبار فعلی کالابرگ با هزینه واقعی سبد خانوار نیز بیشتر خواهد شد.