وعده پزشکیان برای افزایش کالابرگ؛ اعتبار خرید کالابرگ باید چقدر بیشتر شود؟

دولت چهاردهم در حالی از افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی سخن می‌گوید که بررسی قیمت کالاهای مشمول این طرح نشان می‌دهد اعتبار فعلی دیگر قدرت خرید ابتدای اجرای طرح را ندارد.

مسعود پزشکیان با اشاره به رشد قیمت‌ها اعلام کرده است:

«باید مبلغ کالابرگ را افزایش دهیم، چون قیمت‌ها گران‌تر شده است.»

او همچنین تأکید کرده دولت تلاش می‌کند منابع بیشتری برای این طرح اختصاص دهد، هرچند محدودیت‌های ارزی و بودجه‌ای همچنان وجود دارد.

این سؤال اکنون مطرح است که اگر هدف حفظ قدرت خرید ابتدای اجرای کالابرگ باشد، اعتبار آن باید چقدر افزایش یابد؟

بررسی زومان بر اساس الگوی تغذیه وزارت بهداشت و قیمت کالاهای مشمول کالابرگ نشان می‌دهد تقریباً تمام کالاهای اساسی با کاهش قدرت خرید روبه‌رو شده‌اند.

نتیجه: ارزش اسمی کالابرگ ثابت مانده، اما مقدار کالایی که خانوار می‌تواند خریداری کند کوچک‌تر شده است.

برآورد زومان بر اساس سبد استاندارد وزارت بهداشت نشان می‌دهد هر نفر با اعتبار فعلی کالابرگ می‌تواند حدود این مقدار کالا تهیه کند.

بررسی داده‌های این گزارش نشان می‌دهد اگر هدف، بازگرداندن قدرت خرید کالابرگ به سطح دی‌ماه ۱۴۰۴ باشد، افزایش جزئی اعتبار کافی نخواهد بود.

افت قدرت خرید در بسیاری از کالاهای اساسی بین ۳۰ تا ۴۵ درصد و در برخی اقلام مانند روغن به بیش از ۵۷ درصد رسیده است. این موضوع نشان می‌دهد برای حفظ همان حجم خرید اولیه، اعتبار کالابرگ باید متناسب با رشد قیمت کالاهای مشمول افزایش پیدا کند.

به بیان دیگر، افزایش اسمی کالابرگ زمانی می‌تواند اثر واقعی بر معیشت خانوار داشته باشد که کاهش قدرت خرید ماه‌های گذشته را جبران کند؛ در غیر این صورت، خانوارها همچنان کالاهای کمتری نسبت به ابتدای اجرای طرح خریداری خواهند کرد.

رئیس‌جمهور اعلام کرده است که دولت قصد دارد مبلغ کالابرگ را افزایش دهد، اما این تصمیم را به تأمین منابع مالی و ارزی گره زده است.

او همچنین گفته است دولت به دنبال هدفمندتر کردن یارانه‌هاست تا دهک‌های پایین سهم بیشتری از حمایت‌های معیشتی دریافت کنند.

داده‌های زومان نشان می‌دهد مسئله امروز تنها پرداخت کالابرگ نیست، بلکه حفظ قدرت خرید آن است. اکنون که رئیس‌جمهور از افزایش اعتبار این طرح سخن گفته، پرسش اصلی این است که آیا میزان افزایش می‌تواند کاهش ۲۰ تا ۵۷ درصدی قدرت خرید کالاهای اساسی را جبران کند یا خیر.

نکته سردبیری: من یک پیشنهاد دارم که به نظرم گزارش را یک پله حرفه‌ای‌تر می‌کند. به جای تیتر «کالابرگ چقدر باید افزایش یابد؟» واقعاً این عدد را محاسبه کنیم. با توجه به داده‌هایی که داری، می‌توانیم میانگین وزنی کاهش قدرت خرید کل سبد را حساب کنیم و مثلاً اگر نتیجه نشان دهد اعتبار باید از یک میلیون به حدود ۱.۴ یا ۱.۵ میلیون تومان برسد، تیتر بسیار قوی‌تری خواهی داشت؛ مثل: «برآورد زومان: کالابرگ برای حفظ قدرت خرید باید به ۱.۴ میلیون تومان برسد». چنین تیتری هم خبری‌تر است، هم سئوی قوی‌تری دارد، هم احتمال دیده‌شدن در دیسکاور را افزایش می‌دهد.