مبلغ کالابرگ مرداد ۱۴۰۵ چرا تغییر نمیکند؟
به گزارش زومان، کالابرگ الکترونیکی مرداد ۱۴۰۵ احتمالا با همان مبلغ ماههای گذشته به حساب سرپرستان خانوار واریز خواهد شد؛ این در حالی است که افزایش قیمت کالاهای اساسی در ماههای اخیر، قدرت خرید این اعتبار را به شکل محسوسی کاهش داده است.
دولت در شرایطی افزایش مبلغ کالابرگ را به دلیل محدودیت منابع مالی به تعویق انداخته که بررسیها نشان میدهد اعتبار فعلی دیگر توان خرید سابق را ندارد و فاصله میان مبلغ حمایتی دولت و هزینه واقعی سبد غذایی خانوار بیشتر شده است.
اما چرا افزایش مبلغ کالابرگ به یک مسئله جدی تبدیل شد؟
کالابرگ از دی ۱۴۰۴ و پس از تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی، بهعنوان راهکاری برای کاهش فشار افزایش قیمتها اجرا شد.
در این طرح، اعتبار مشخصی به حساب سرپرستان خانوار واریز میشود تا برای خرید گروهی از کالاهای اساسی مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، افزایش قیمت مواد غذایی باعث شده این اعتبار در مدت کوتاهی بخش قابل توجهی از قدرت خرید خود را از دست بدهد.
بررسی زومان از قدرت خرید کالابرگ بر اساس یک سبد استاندارد غذایی نشان میدهد در فاصله دی ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵، توان خرید این اعتبار در بسیاری از اقلام کاهش یافته است.
برای مثال، سهمیه خرید شیر با اعتبار کالابرگ حدود ۴۲ درصد کمتر شده و در بخشهایی مانند پنیر، ماست، مرغ، گوشت، روغن و میوه نیز کاهش قابل توجهی ثبت شده است.
به بیان سادهتر، مبلغ کالابرگ روی عددی ثابت باقی مانده، اما هزینه همان سبد غذایی افزایش پیدا کرده؛ اتفاقی که باعث شده یکی از اهداف اصلی این طرح، یعنی حفظ قدرت خرید خانوارها، تحت فشار قرار بگیرد.
اما چرا کالابرگ مرداد افزایش پیدا نمیکند؟
با وجود این کاهش قدرت خرید، تازهترین اظهارات مسئولان دولتی نشان میدهد افزایش اعتبار کالابرگ در کوتاهمدت هنوز قطعی نیست.
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت اعلام کرده که دولت از افزایش مبلغ کالابرگ استقبال میکند، اما اجرای آن بدون منابع مالی پایدار امکانپذیر نیست.
محمدرضا عارف معاون اول رئیسجمهور نیز با اشاره به افزایش قیمت کالاهای اساسی گفته که فعلاً امکان افزایش اعتبار کالابرگ فراهم نشده است.
دلیل اصلی این توقف را باید در محدودیت منابع بودجهای جستوجو کرد.
افزایش مبلغ کالابرگ برای جمعیت بزرگی از دریافتکنندگان، هزینه سنگینی برای دولت ایجاد میکند و تأمین این منابع به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شده است.
دولت چه گزینههایی را بررسی میکند؟
با وجود محدودیت منابع، دولت افزایش کالابرگ را بهطور کامل کنار نگذاشته است.
اظهارات مسئولان نشان میدهد چند سناریو برای تغییر شیوه حمایت در حال بررسی است.
یکی از گزینهها، افزایش محدود اعتبار برای برخی دهکهای درآمدی است؛ بهطوری که خانوارهای کمدرآمد و تحت پوشش نهادهای حمایتی افزایش بیشتری دریافت کنند و سایر گروهها افزایش محدودتری داشته باشند یا اعتبار فعلی برای آنها ثابت بماند.
در این صورت، برای نخستین بار ممکن است مبلغ کالابرگ برای همه خانوارها یکسان نباشد و میزان حمایت بر اساس وضعیت درآمدی افراد تعیین شود.
دولت بین تورم و کسری منابع گرفتار شده است
افزایش اعتبار کالابرگ از یک سو میتواند بخشی از کاهش قدرت خرید خانوارها را جبران کند، اما از سوی دیگر تأمین منابع آن فشار زیادی به بودجه وارد میکند.
تجربه سال گذشته نیز نشان داد تأمین منابع گسترده برای پرداختهای حمایتی، در صورت استفاده از منابع تورمزا، میتواند به افزایش پایه پولی و تشدید تورم منجر شود؛ اتفاقی که در نهایت دوباره قدرت خرید همان حمایتها را کاهش میدهد.
به همین دلیل دولت اکنون بین دو هدف گرفتار شده است؛ از یک طرف باید قدرت خرید خانوارها را حفظ کند و از طرف دیگر نمیخواهد افزایش هزینههای حمایتی به موج جدیدی از تورم منجر شود.
در نتیجه، به نظر میرسد کالابرگ مردادماه با همان رقم قبلی پرداخت شود و هرگونه افزایش اعتبار، در صورت تأمین منابع، بیشتر به سمت حمایت هدفمند از دهکهای پایین درآمدی حرکت کند.