زمزمههای افزایش قیمت بنزین دوباره بالا گرفته؛ با این حال، سخنگوی دولت میگوید هنوز تصمیمی درباره تغییر قیمت یا سهمیهها گرفته نشده است. مسئله اصلی اما سر جای خود باقی است: مصرف بنزین همچنان از تولید بیشتر است.
به گزارش زومان، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران اعلام کرد قیمت بنزین فعلا تغییری نمیکند و نرخهای قبلی همچنان برقرار است.
او در عین حال تأکید کرد که مدیریت مصرف بنزین دیگر یک انتخاب نیست و دولت باید برای کاهش فاصله میان تولید و مصرف، راهکاری پیدا کند.
پخش از رسانه
کشور قطعاً به راهبردهایی برای مدیریت مصرف بنزین نیاز دارد، زیرا بنزین با قیمت یارانهای در اختیار مردم قرار میگیرد و برای ایجاد توازن در این حوزه باید راهکارهایی اتخاذ شود. اصل ضرورت اصلاح و مدیریت مصرف، موضوعی قطعی و اجتنابناپذیر است. اینکه اصلاحات احتمالی از طریق سهمیهبندی یا قیمتگذاری انجام شود، در صورت نهایی شدن، با دقت، شفافیت و صداقت همانند دفعات گذشته به مردم اعلام خواهد شد.- فاطمه مهاجرانی
بنابراین فعلا خبری از افزایش قیمت نیست؛ اما پرونده بنزین همچنان روی میز دولت قرار دارد.
چرا دوباره بحث بنزین جدی شده است؟
برای پاسخ، کافی است میزان مصرف را با تولید مقایسه کنیم.
فرض کنید کشور روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین تولید میکند، اما مردم ۱۲۹ میلیون لیتر مصرف میکنند. این یعنی هر روز ۸ میلیون لیتر بنزین بیشتر از توان تولید داخلی مصرف میشود.
حالا این تصویر را از حالت فرضی خارج کنید؛ از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۲۴ تیر، دقیقاً همین اتفاق رخ داده و کشور هر روز با کسری ۸ میلیون لیتری بنزین روبهرو بوده؛ شکافی که باید با واردات، استفاده از ذخایر یا کاهش مصرف جبران شود.
چرا کسری را با واردات جبران نمیکنند؟
واردات در ظاهر سادهترین راه است؛ هرچه در داخل کم داریم، از خارج بخریم. اما این راهحل ارزان و همیشگی نیست.
خرید بنزین از بازارهای خارجی به ارز نیاز دارد و افزایش واردات، در شرایط محدودیت منابع ارزی و تجاری، فشار بیشتری بر بودجه و ذخایر ارزی کشور وارد میکند.
همزمان، آسیب برخی تأسیسات ذخیرهسازی در جریان جنگ و مشکلات شبکه توزیع نیز تأمین و انتقال سوخت را دشوارتر کرده است.
بنابراین حتی بدون افزایش قیمت بنزین، دولت همچنان با یک پرسش جدی روبهروست: کسری روزانه سوخت را چگونه جبران کند؟
دولت چه گزینههایی دارد؟
سخنگوی دولت به دو مسیر اصلی اشاره کرده است: تغییر در سهمیهبندی یا اصلاح قیمتها.
البته هنوز هیچکدام از این گزینهها نهایی نشدهاند. دولت ممکن است بهجای افزایش عمومی قیمت، سهمیهها را تغییر دهد، مصرف برخی گروهها را محدود کند یا سیاستهای غیرقیمتی تازهای برای کنترل تقاضا به کار بگیرد.
آنچه قطعی به نظر میرسد، ادامهدار بودن ناترازی بنزین است. اکنون کشور روزانه حدود ۸ میلیون لیتر بیشتر از تولید خود مصرف میکند و این فاصله در روزهای پرتردد میتواند بزرگتر شود.
پس پاسخ فعلی به پرسش «آیا بنزین گران میشود؟» منفی است؛ دولت هنوز تصمیمی برای افزایش قیمت نگرفته است.
اما پرسش مهمتر همچنان بیپاسخ مانده: اگر مصرف باز هم بالا برود، دولت این کسری را از چه مسیری جبران خواهد کرد؟