سخنگوی دولت: اصلاح مصرف بنزین قطعی است

زمزمه‌های افزایش قیمت بنزین دوباره بالا گرفته؛ با این حال، سخنگوی دولت می‌گوید هنوز تصمیمی درباره تغییر قیمت یا سهمیه‌ها گرفته نشده است. مسئله اصلی اما سر جای خود باقی است: مصرف بنزین همچنان از تولید بیشتر است.

به گزارش زومان، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در جمع خبرنگاران اعلام کرد قیمت بنزین فعلا تغییری نمی‌کند و نرخ‌های قبلی همچنان برقرار است.

او در عین حال تأکید کرد که مدیریت مصرف بنزین دیگر یک انتخاب نیست و دولت باید برای کاهش فاصله میان تولید و مصرف، راهکاری پیدا کند.

کشور قطعاً به راهبردهایی برای مدیریت مصرف بنزین نیاز دارد، زیرا بنزین با قیمت یارانه‌ای در اختیار مردم قرار می‌گیرد و برای ایجاد توازن در این حوزه باید راهکارهایی اتخاذ شود. اصل ضرورت اصلاح و مدیریت مصرف، موضوعی قطعی و اجتناب‌ناپذیر است. اینکه اصلاحات احتمالی از طریق سهمیه‌بندی یا قیمت‌گذاری انجام شود، در صورت نهایی شدن، با دقت، شفافیت و صداقت همانند دفعات گذشته به مردم اعلام خواهد شد.

- فاطمه مهاجرانی

بنابراین فعلا خبری از افزایش قیمت نیست؛ اما پرونده بنزین همچنان روی میز دولت قرار دارد.

برای پاسخ، کافی است میزان مصرف را با تولید مقایسه کنیم.

فرض کنید کشور روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین تولید می‌کند، اما مردم ۱۲۹ میلیون لیتر مصرف می‌کنند. این یعنی هر روز ۸ میلیون لیتر بنزین بیشتر از توان تولید داخلی مصرف می‌شود.

این فاصله باید از جایی جبران شود؛ یا با واردات، یا با برداشت از ذخایر و در نهایت با کاهش مصرف.

بررسی زومان از تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۲۴ تیر، مصرف روزانه بنزین به‌طور متوسط ۱۲۹ میلیون لیتر بوده؛ در حالی که تولید روزانه حدود ۱۲۱ میلیون لیتر است. این فاصله در تیرماه بیشتر شده و مصرف با رشد ۸ درصدی به ۱۳۴ میلیون لیتر در روز رسیده است.

ریشه بخشی از این افزایش به جنگ ۱۲روزه بازمی‌گردد؛ زمانی که مصرف در مقطعی به حدود ۲۰۰ میلیون لیتر رسید، در حالی که تولید فقط ۱۰۲ میلیون لیتر بود.

پس از پایان جنگ هم مصرف بالا ماند و در شهریور به ۱۴۱.۷ میلیون لیتر در روز رسید؛ موضوعی که دولت را به واردات بیشتر و تغییر سیاست‌های بنزینی در آذر ۱۴۰۴ وادار کرد. با این حال، آمار امسال نشان می‌دهد ناترازی همچنان ادامه دارد.

اما چرا واردات بنزین راه‌حل این کمبود نیست؟

روی کاغذ، واردات می‌تواند فاصله میان تولید و مصرف را جبران کند؛ اما در عمل، این راه‌حل هزینه سنگینی دارد.

دولت برای خرید بنزین از خارج به ارز نیاز دارد. در شرایطی که کشور با محدودیت‌های ارزی و تجاری روبه‌روست، افزایش واردات سوخت به معنای فشار بیشتر بر منابع ارزی خواهد بود.

از طرف دیگر، آسیب واردشده به برخی تأسیسات ذخیره‌سازی در جریان جنگ و چالش‌های شبکه توزیع، مدیریت بازار سوخت را دشوارتر کرده است.

بنابراین مسئله فقط قیمت بنزین نیست. حتی اگر قیمت‌ها تغییر نکند، دولت همچنان باید روزانه میلیون‌ها لیتر فاصله میان تولید و مصرف را جبران کند.

سخنگوی دولت به دو مسیر اصلی اشاره کرده است: تغییر در سهمیه‌بندی یا اصلاح قیمت‌ها.

البته هنوز هیچ‌کدام از این گزینه‌ها نهایی نشده‌اند. دولت ممکن است به‌جای افزایش عمومی قیمت، سهمیه‌ها را تغییر دهد، مصرف برخی گروه‌ها را محدود کند یا سیاست‌های غیرقیمتی تازه‌ای برای کنترل تقاضا به کار بگیرد.

آنچه قطعی به نظر می‌رسد، ادامه‌دار بودن ناترازی بنزین است. اکنون کشور روزانه حدود ۸ میلیون لیتر بیشتر از تولید خود مصرف می‌کند و این فاصله در روزهای پرتردد می‌تواند بزرگ‌تر شود.

پس پاسخ فعلی به پرسش «آیا بنزین گران می‌شود؟» منفی است؛ دولت هنوز تصمیمی برای افزایش قیمت نگرفته است.

اما پرسش مهم‌تر همچنان بی‌پاسخ مانده: اگر مصرف باز هم بالا برود، دولت این کسری را از چه مسیری جبران خواهد کرد؟