دو نسخه برای بنزین؛ شکاف در قلب تصمیم‌گیری دولت

به گزارش زومان، دولت بر سر آینده بنزین به یک دوراهی رسیده است؛ یک نگاه می‌گوید بنزین موجود باید سهمیه‌بندی شود، نگاه دیگر معتقد است اصلاح قیمت و تغییر سهمیه‌ها راه پایدارتری برای مهار مصرف است.

چند روزی است بحث مدیریت مصرف بنزین دوباره داغ شده؛ آن هم در شرایطی که مصرف از تولید پیشی گرفته و ظاهرا هم دولت گزینه واردات را در حال حاضر در دسترس ندارد.

اما سؤال اصلی این است که راه‌حل چیست؟

یک جریان در دولت معتقد است فعلاً نباید سراغ افزایش قیمت رفت.

استدلال این گروه ساده است؛ تا زمانی که تولید بنزین محدود است، باید همان میزان تولید میان مصرف‌کنندگان به طور مساوی توزیع شود. به بیان دیگر، مصرف باید خودش را با تولید تطبیق دهد. به نوعی بنزین کوپنی شود.

حامیان این دیدگاه می‌گویند افزایش قیمت در سال‌های گذشته هم تجربه شده، اما با بالا رفتن تورم، اثر آن بر مصرف از بین رفته و دوباره مصرف به مسیر قبلی برگشته است. ضمن اینکه خود اصلاحات چند هزار تومانی هم چندان به کنترل مصرف کمک نکرده است. در حالیکه جیره‌بندی بنزین این اطمینان را حاصل می‌کند که همان قدری مصرف می‌کنیم که تولید می‌کنیم. کارشناسان سازمان «بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی» به ریاست اسماعیل سقاب اصفهانی این نظر را نمایندگی می‌کنند.

در مقابل، گروه دیگری در دولت معتقد است سهمیه‌‌های فعلی باید کاهش یابد و نرخ سوم هم افزایش. از نظر آنها اصلاحات قیمتی اگر به شکل پایدار همگام با تورم صورت گیرد، می‌تواند مسئله بنزین را در یک بازه میان‌مدت حل کند و در شرایط فعلی هم فاصله بین مصرف و تولید را از بین ببرد. از نظر آنها، این شروع یک اصلاح بلندمدت است.

اما اختلاف فقط اقتصادی نیست.

منتقدان سهمیه‌بندی سختگیرانه هشدار می‌دهند که چنین تصمیمی در فضای فعلی می‌تواند پیام نامناسبی به جامعه بدهد. از نگاه آن‌ها، وقتی دولت به جای اصلاح تدریجی قیمت، به سمت جیره‌بندی حرکت کند، این تصور ایجاد می‌شود که کشور با کمبود جدی بنزین روبه‌رو شده است؛ پیامی که ممکن است انتظارات عمومی را تحت تأثیر قرار دهد. کارشناسان سازمان برنامه این گروه را نمایندگی می‌‌کنند.

آنچه امروز دیده می‌شود این است که به گفته سخنگوی دولت، تصمیم بنزینی قطعی است اما هنوز مشخص نیست کدام طرف دست بالا را دارد.

یک طرف می‌گوید ابتدا باید مصرف را با تولید هماهنگ کرد و بعد سراغ اصلاحات دیگر رفت.

طرف دیگر معتقد است بدون اصلاح قیمت، بحران بنزین فقط به تعویق می‌افتد.

اینکه در نهایت کدام نگاه دست بالا را پیدا کند، احتمالاً یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های اقتصادی دولت در روزهای پیش رو خواهد بود؛ تصمیمی که نه فقط بازار سوخت، بلکه انتظارات تورمی و زندگی روزمره میلیون‌ها راننده را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد.