اثر محاصره دریایی بر صنعت نفت ایران چیست؟
آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت: در حالی که ایران با تسلط بر تنگه هرمز، عرضه انرژی در جهان را تحت فشار قرار داده، صنعت نفت این کشور خود به شکل فزایندهای از سوی محاصره دریایی آمریکا تهدید میشود.
کارشناسان میگویند با مسدود شدن مسیر صادرات و پر شدن ظرفیت انبارهای داخلی، ایران ممکن است مجبور شود تولید برخی از چاههای خود را به شکلی بیسابقه کاهش داده یا متوقف کند؛ فرآیندی که احتمالاً تا دو هفته دیگر آغاز خواهد شد.
هرچند به نظر میرسد وضعیت به آن شدتی نباشد که دونالد ترامپ اخیراً با تعابیری اغراقآمیز درباره انفجار قریبالوقوع خطوط لوله توصیف کرده بود، اما واقعیت این است که چاههای سالخورده ایران در صورت توقف تولید، به سادگی (و شاید هرگز) به چرخه بازنگردند؛ امری که تولید آینده نفت ایران را با مخاطره جدی روبرو میکند.
تحلیلگران معتقدند ایران برای جلوگیری از تعطیلی کامل، از همین حالا روند کاهش تولید را آغاز کرده است.
با محدود شدن تجارت نفت، جریان ارز به اقتصادی که بر اثر هفتهها جنگ و دههها تحریم آسیب دیده، به شدت کاهش یافته است. از سوی دیگر، کاهش تعداد نفتکشهای حامل نفت ایران، آثار ناشی از بستن تنگه هرمز را تشدید کرده و منجر به کمبود سوخت جت و افزایش قیمت بنزین در سراسر جهان شده است.
چالش بازگشت به تولید
میعاد ملکی، کارشناس سابق تحریم در وزارت خزانهداری آمریکا و عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD)، میگوید مسئولان ایران در برابر تعطیلی چاههای نفت مقاومت میکنند، زیرا میدانند این اقدام در بلندمدت چقدر دردناک خواهد بود.
آنها تحت تحریم بودهاند. زیرساختها و ماشینآلات این چاهها به خوبی نگهداری نشدهاند و در صورت توقف، بازگشت آنها به تولید (Snap back) پس از چند ماه، اصلاً ساده نخواهد بود.- میعاد ملکی
تکاپو برای ذخیرهسازی
ایران پیش از جنگ روزانه بیش از ۳ میلیون بشکه نفت خام تولید میکرد که کمی بیش از نیمی از آن به مصرف داخلی میرسید. اما از زمان آغاز محاصره آمریکا در ۱۳ آوریل، کشتیهای پر شده از نفت راهی برای خروج ندارند.
آنتوان هالف، بنیانگذار مؤسسه کایروس، با اشاره به نشانههایی مبنی بر اینکه مخازن جزیره خارگ (پایانه اصلی صادرات نفت ایران) با سرعت معمول پر نمیشوند، میگوید: «به نظر میرسد سرعت تولید کاهش چشمگیری یافته است.»
شرکت کپلر معتقد است ایران با کاهش تولید، برای حدود دو هفته دیگر ظرفیت ذخیرهسازی دارد. همایون فلکشاهی، تحلیلگر این مؤسسه، مینویسد:
اگرچه تأثیر فوری بر درآمدها محدود است، اما محدودیتهای عملیاتی اکنون منجر به کاهش اجباری تولید شده و یک تنگنای مالی شدید اما با تأخیر را رقم خواهد زد.
مؤسسه وود مکنزی نیز تخمین میزند ظرفیت ذخیرهسازی ایران تا سه هفته دیگر به پایان برسد. الکساندر آرامان، تحلیلگر این مؤسسه، هشدار میدهد که توقف تولید بیش از یک ماه، خطر «آسیب بلندمدت» به مخازن نفتی ایران را در پی دارد و احیای میادین قدیمی را با تردید جدی روبرو میکند