در پی اختلال سراسری در سامانه‌های ارتباطی و راداری هوانوردی آمریکا، پروازهای این کشور برای چند ساعت متوقف شد و هزاران هواپیما به زمین نشستند.
برای چهار ساعت و نیم، آسمان بالای ایالات متحده رفته‌رفته خالی شد.
آتلانتیک می‌نویسد: در شرایط عادی، در تمام ساعات شبانه‌روز هزاران هواپیما از زمین بلند می‌شوند، از گوشه‌ای به گوشه دیگر کشور می‌روند و فرود می‌آیند. اما حوالی ساعت چهار بعدازظهر امروز، اداره هوانوردی فدرال آمریکا به‌دلیل «شرایط فوق‌العاده و ملاحظات ایمنی» دستور توقف سراسری پروازهای تازه را صادر کرد.
به‌گزارش فلایت‌رادار۲۴، در آن لحظه حدود چهار هزار هواپیما در آسمان بودند و به‌سمت فرودگاه‌های آمریکا می‌رفتند. حتی اگر دیگر هیچ هواپیمایی از زمین بلند نمی‌شد، همه آن چهار هزار هواپیما هنوز باید فرود می‌آمدند.
برای کسانی که روی زمین بودند، فرود ایمن این هواپیماها بلافاصله به مهم‌ترین دغدغه تبدیل شد.
چنین توقف سراسری در تاریخ معاصر آمریکا فقط دو بار دیگر رخ داده بود. یک بار پس از حملات ۱۱ سپتامبر و بار دیگر در ژانویه ۲۰۲۳، به‌مدت حدود یک ساعت و نیم. حالا همه هواپیماهایی که هنوز در آسمان بودند باید خود را به مقصد می‌رساندند، آن هم در شرایطی که ظاهراً ارتباطات به‌درستی کار نمی‌کرد.
شبکه عظیم پروازی آمریکا، سامانه‌ای که لحظه‌ای از حرکت نمی‌ایستد و برنامه‌اش دقیقه‌به‌دقیقه تنظیم شده، برای چنین مواقعی سازوکارهای پشتیبان دارد.
آر. جان هنسمن مدیر مرکز بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی مؤسسه فناوری ماساچوست گفت که اگر ارتباط رادیویی قطع شود، خلبانان می‌توانند به سامانه‌های اضطراری تکیه کنند. هواپیماها همچنین سامانه‌هایی دارند که موقعیت هواپیماهای دیگر را در اطرافشان تشخیص می‌دهند.
به‌گفته او، اختلال ارتباطی معمولاً به معنای خطر فوری برای ایمنی نیست و هواپیماها همچنان می‌توانند به‌سمت مقصدشان پرواز کنند.
مسئله این است که چطور آن‌ها سالم به زمین برسند؟
هنسمن گفت:
میزان خطر به این بستگی دارد که چند هواپیمای دیگر در اطراف شما هستند که ممکن است با آن‌ها برخورد کنید. اگر دیگر هواپیمای تازه‌ای وارد شبکه نکنید، شرایط مدام ایمن‌تر می‌شود، تا جایی که دیگر هیچ هواپیمایی در آسمان نماند. ولی خب، آن‌وقت دیگر کسی هم پرواز نمی‌کند، درست است؟
در همان لحظه‌ای که دستور توقف صادر شد، هواپیماهایی در حال فرود بودند. فرودها در دقایق بعد و سپس ساعت‌های بعد ادامه پیدا کرد.
ایان پچنیک سخنگوی فلایت‌رادار۲۴ گفت که ظرف سه ساعت شمار پروازهایی که هنوز در آسمان بودند به ۵۵۰ رسید. چرخ‌ها به باند می‌رسیدند، مسافران و کسانی که پروازشان را دنبال می‌کردند نفس راحتی می‌کشیدند و خلبان‌ها از کابین به مسافران اطمینان خاطر می‌دادند.
یکی از هواپیماهایی که در آستین فرود آمد، گروهی از نویسندگان را برای شرکت در یک جشنواره کتاب به شهر آورده بود. خلبان در توضیح اینکه چرا هواپیما پس از فرود روی زمین معطل مانده، به مسافران گفت: «دوستان، یک مشکل کوچک برای اداره هوانوردی پیش آمده. هیچ هواپیمایی بلند نمی‌شود، برای همین هیچ گیتی هم خالی نیست.»
واکنش دولت ترامپ چه بود؟
در ساعت‌های نخست، دولت ترامپ نه چندان به مردم اطمینان خاطر داد و نه روشن کرد چه اتفاقی افتاده یا رفع مشکل چقدر طول می‌کشد.
مارکوین مالین وزیر امنیت داخلی ایالات متحده گفت: «تا این لحظه، فقط با یک اختلال مخابراتی روبه‌رو هستیم.»
بیش از چهار ساعت پس از آغاز اختلال، او در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که «هیچ مدرکی ندیده‌ایم که نشان دهد این یک حمله سایبری بوده است.»
با این حال، احتمال حمله سایبری را هم رد نکرد و توضیحی درباره علت اختلال نداد.
شان دافی وزیر حمل‌ونقل که هنگام توقف پروازها در هواپیمایی از مبدأ دالاس بود، در نشست خبری گفت:
کنترلرهای ترافیک هوایی کشور با «ناپایداری» در سامانه‌های ارتباطی و راداری روبه‌رو شده بودند و حجم داده‌ها از ظرفیت سوئیچ‌ها و روترها فراتر رفته بود.
او تجهیزات آنالوگ و نرم‌افزارهای قدیمی را مقصر دانست و از کنگره خواست ۵۰ میلیارد دلار برای اصلاح سامانه اختصاص دهد؛ چرا که سامانه باز هم از کار خواهد افتاد.
به‌گفته دافی، بخشی از اختلال به ارتباط با مراکز کنترل ترافیک مسیرهای هوایی مربوط می‌شد، شبکه‌ای متشکل از ۲۲ مرکز منطقه‌ای که هواپیماها هنگام عبور از بخش‌های مختلف کشور با آن‌ها در تماس‌اند.
اختلال به مراکز کنترل راداری اطراف فرودگاه هم رسید، یعنی مراکزی که کنترلرها در آن‌ها هواپیماهای ورودی به فرودگاه‌ها و خروجی از آن‌ها را هدایت می‌کنند.
اختلال کدام بخش را هدف گرفت؟
نیک دنیلز رئیس انجمن ملی کنترلرهای ترافیک هوایی آمریکا به سی‌ان‌ان گفت: «در جریان این اختلال، ظاهراً ارتباط رادیویی روی بعضی فرکانس‌ها برقرار بود و روی بعضی دیگر نه. کنترلرها ناچار بودند راهی برای تماس با هواپیماهای در حال پرواز پیدا کنند.»
با گذشت ساعت‌ها، هواپیماها همچنان فرود می‌آمدند، اما پرواز تازه‌ای انجام نمی‌شد و فرودگاه‌ها شلوغ‌تر می‌شدند.
هزاران پرواز در سراسر کشور لغو شد. مسافران ساعت‌ها منتظر ماندند، دنبال راهی برای تغییر برنامه سفرشان گشتند و برای اجاره خودرو به تکاپو افتادند. بعضی به خانه برگشتند و بعضی دوباره راهی هتل شدند. در شبکه‌های اجتماعی هم کسانی داوطلب شدند مسافران را با خودروی خود برسانند.
در فرودگاه ملی رونالد ریگان، در حومه واشنگتن دی‌سی، صدها مسافر زمین‌گیر دور تسمه تحویل بار منتظر بودند. تسمه آن‌قدر به‌ندرت حرکت می‌کرد که بعضی با خیال راحت روی خود آن نشسته بودند.
سرانجام ساعت ۸:۱۵ شب، دستور توقف لغو شد. هزاران هواپیمایی که چهار ساعت پیش در حال پرواز بودند، فرود آمده بودند و کمتر از ۴۰۰ هواپیما هنوز در آسمان بود. مسافران همان پروازها طبق برنامه سوار و پیاده شدند. سامانه دوباره به کار افتاد و هواپیماها توانستند از زمین بلند شوند.
