کالابرگ اردیبهشت بدون تغییر ماند؛ احتمال پرداخت مابهالتفاوت در خرداد
به گزارش زومان، کالابرگ الکترونیک که با هدف حمایت از معیشت خانوارها و کاهش اثر تورم طراحی شده بود، در عمل با افزایش سریع قیمت کالاها با چالش جدی کارکردی مواجه شده است. در شرایطی که تورم بهسرعت ارزش قدرت خرید را کاهش میدهد، اثر حمایتی این ابزار در زمان و میزان تخصیص، عملاً تضعیف شده و فاصله میان حمایت اسمی و واقعیت بازار افزایش یافته است.
در حالی که احمد میدری، وزیر تعاون و رفاه اجتماعی، تاریخ ۱۵ اردیبهشت را برای تعیین تکلیف افزایش مبلغ کالابرگ اعلام کرده بود، اما به نظر میرسد هنوز هیچ تصمیم قطعی و نهایی گرفته نشده است.
براساس توضیحاتی که سخنگوی معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون به ایسنا ارائه کرده، در صورتی که افزایش مبلغ کالابرگ تا ۱۵ اردیبهشت به تصویب برسد، احتمال دارد اعتبار پرداختی از همین ماه افزایش یابد؛ اما اگر این فرآیند به خرداد موکول شود، مابهالتفاوت مربوط به اردیبهشت نیز برای مشمولان لحاظ شود.
ایمان زنگنه درباره نحوه شارژ کالابرگ نیز یادآور شده است که اعلام دورههای چهارگانه در ابتدای اجرای طرح با هدف مدیریت انتظارات و جلوگیری از ایجاد فشار روانی ناشی از تغییرات قیمتها بوده است، اما در حال حاضر شارژ اعتبار به صورت ماهانه انجام میشود و بنا بر گفته او وزارت رفاه در مقطع فعلی قصدی برای ایجاد تغییر در این رویه ندارد.
از طرف دیگر، دولت بارها تأکید کرده بود که همگام با نوسانات نرخ ارز، میزان یارانه یا کالابرگ نیز باید مورد بازنگری قرار گیرد؛ موضوعی که اکنون و در آستانه اردیبهشت، این نهاد را در برابر ۲ سناریوی مختلف قرار داده است.
۲ سناریوی مدنظر دولت برای کالابرگ
در سناریوی نخست، نگاه بر پایه معیارهای سلامت و تغذیه تعریف میشود و سبدی با حدود ۲۳۸۶ کیلوکالری در نظر گرفته شده که علاوه بر ۱۱ قلم کالای اساسی پیشین، شامل نان، میوه و سبزیجات نیز می شود.
بر اساس قیمتهای فروشگاههای آنلاین و با فرض استفاده از مقادیر مصرف توصیهشده از سوی وزارت بهداشت، هزینه این سبد برای هر نفر در حدود ۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان برآورد شده است.
سناریوی دوم، سبدی کوچکتر و بر پایه ۲۱۰۰ کالری تعریف میکند و اقلام آن شامل همان ۱۱ کالای اصلی بهاضافه میوه است. هزینه این سبد طبق محاسبات کنونی رقمی حدود ۵ میلیون و ۳۵۴ هزار تومان برای هر نفر برآورد میشود که نسبت به قیمتهای نیمه دیماه افزایش قابل توجهی دارد.
گفته میشود سناریوهای دیگری نیز مطرح شدهاند که بیش از آنکه بر مبنای کالری و سبد مصرفی باشند، بر پایه اثرپذیری اقلام از نوسانات نرخ ارز طراحی شدهاند. در چنین حالتی، احتمال دارد مبلغ نهایی کالابرگ بر اساس وزن تأثیرپذیری کالاها از نرخ ارز تنظیم شود و نه صرفاً بر مبنای سبد تغذیه.
در مجموع، دولت اکنون با نوعی دوگانگی میان الزامات بودجهای و رویکرد سلامتمحور مواجه است. هرچند فاصله بین سناریوهای مختلف بسیار زیاد است، اما به نظر میرسد انتظار جهش قابل توجه در رقم کالابرگ ـ فراتر از یک میلیون تومان فعلی ـ با محدودیتهای بودجهای سازگار نباشد.
با توجه به اینکه مجموع بودجه طرح حدود ۹۶۶ همت و تعداد مشمولان بیش از ۸۶ میلیون نفر گزارش شده، پرداخت رقمهای بالاتر ممکن است دولت را ناگزیر به استفاده از منابعی فراتر از بودجه اختصاص یافته کند؛ وضعیتی که با توجه به شرایط مالی دولت تحقق آن چندان محتمل ارزیابی نمیشود.