نایب‌قهرمانی تلخ ایران؛ فاصله با سودان کم شد

این روزها قدم زدن در راهروهای سوپرمارکت‌ها و بازارهای میوه و تره‌بار، بیشتر شبیه تماشای یک فیلم دلهره‌آور است تا یک خرید معمولی روزانه. برچسب قیمت‌ها با سرعتی باورنکردنی و با قیمت‌هایی عجیب تغییر می‌کنند؛ روغن ۲۸۰ هزار تومانی و مرغ ۲۷۸ هزار تومانی، واقعیت‌های جدید و تلخی هستند که بر سفره‌های مردم تحمیل شده‌اند.

اما آیا ما تنها ساکنان این جزیره گرانی در جهان هستیم؟

آمارهای رسمی مرکز آمار ایران، تورم نقطه به نقطه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها را ۷۲.۳ درصد اعلام کرده‌اند؛ عددی نگران‌کننده که از خرداد ۱۴۰۲ تا کنون بی‌سابقه بوده و پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های آتی رکوردهای تازه‌ای را هم جابه‌جا کند. اما برای درک بهتر عمق ماجرا، باید نگاهی به بیرون از مرزها بیندازیم. بر اساس داده‌های منتشر شده توسط بانک جهانی (مربوط به اکتبر ۲۰۲۵)، وضعیت ما در مقیاس بین‌المللی حیرت‌انگیز است. در میان ۱۵۵ کشور بررسی شده، ایران با تورم ۶۴.۳ درصدی مواد غذایی، رتبه دوم جهان را کسب کرده است.

در این رده‌بندی جهانی، تنها کشوری که وضعیت بدتری از ما دارد و در صدر جدول ایستاده، سودان جنوبی با تورم ۱۰۶ درصدی است و ایران بالاتر از کشورهایی مانند هائیتی، ترکیه و لبنان ایستاده است.

ترکیه و آرژانتین که روزگاری مثال‌های کلاسیک تورم در جهان بودند، حالا با فاصله‌ی معناداری پایین‌تر از ایران قرار دارند. وقتی بدانیم میانگین جهانی تورم غذا در این ۱۵۵ کشور تنها ۵.۴ درصد است، عمق فاجعه بیشتر نمایان می‌شود؛ این یعنی فشار تورمی بر سفره خانواده‌های ایرانی، چندین برابر میانگین جهانی است و فاصله ما با استانداردهای معیشتی بین‌المللی هر روز بیشتر می‌شود.

نکته‌ای که شاید هضم آن از قیمت مرغ و گوشت سخت‌تر باشد، وضعیت سایر کشورهاست. در حالی که ما رکوردهای جدیدی را در گرانی فتح می‌کنیم، قیمت غذا در ۲۶ کشور جهان روند کاهشی داشته و تورم منفی را تجربه کرده‌اند. کشور نیجریه با منفی ۱۱.۲ درصد رکورددار ارزان شدن غذاست. اما قضیه فقط به آفریقا محدود نمی‌شود. لیست کشورهایی با تورم منفی شامل نام‌های آشنایی مثل سوئیس، هند، چین و حتی همسایگان دیوار به دیوار ما یعنی عراق و قطر می‌شود.

نمی‌توان تمام تقصیر این نایب‌قهرمانی ناخوشایند را گردن اتفاقات چند ماه اخیر انداخت. اقتصاد ایران به تورم‌های سنگین خو گرفته است. بررسی روند تورم خوراکی‌ها از سال ۱۳۹۷ تا آذر ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که ما در ۹۳ ماه گذشته، در ۵۶ ماه با تورم بیش از ۴۰ درصد دست‌وپنجه نرم کرده‌ایم. این تداوم تورم بالا، چیزی است که در سطح جهانی کم‌نظیر و شاید بی‌نظیر باشد.

وقتی تورم خوراکی در حداقل ۱۳۵ کشور جهان زیر ۱۰ درصد است، ماندگاری ایران در کانال‌های تورمی بالا برای چندین سال متوالی و قرار گرفتن در رده دوم این لیست سیاه، یک هشدار قرمز برای سیاست‌گذاران است و ریشه بخش مهمی از نارضایتی‌ها را آشکار می‌کند.

شما تغییر قیمت‌ها را در سبد خرید ماهانه خود چطور احساس می‌کنید؟ دیدگاه‌ها و تجربیات خود را درباره هزینه‌های خوراکی با ما و دیگر خوانندگان در میان بگذارید.