الجزیره میگوید سنتکام گزینههای حمله دوباره به ایران را آماده کرده، اما روشن نیست ترامپ جنگ را انتخاب میکند یا توافق با تهران را.
به گزارش زومان، الجزیره خبر داد که، رسانههای آمریکایی گزارش میدهند که پنتاگون برنامههایی را برای از سرگیری حملات پس از انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر تدوین کرده است، اما تحلیلگران این پرسش را مطرح میکنند که کمپین بمباران دیگری چه دستاوردی میتواند داشته باشد.
بر اساس گزارش نشریه هیل، مستقر در واشنگتن، ارتش ایالات متحده گزینههایی را برای حملات جدید به ایران آماده کرده است که چشمانداز دور تازهای از درگیریهای بزرگ را در جنگی که به ماه هشتم خود نزدیک میشود، افزایش میدهد.
این رسانه گزارش داد فرماندهی مرکزی ایالات متحده یا همان سنتکام که نیروهای آمریکایی را در خاورمیانه نظارت میکند، در صورت اجازه کاخ سفید، برنامههایی را برای حملات پیگیرانه آماده کرده است. این گزارش همچنین اعلام کرد طراحان نظامی چندین گزینه را برای پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، آماده کردهاند.
این گزارش بر حملات احتمالی پس از انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر در ایالات متحده تمرکز داشت. اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه پیشنهاد کرد که ایالات متحده ممکن است به زودی «فردا» حمله کند، در حالی که همزمان احتمال یک توافق «بزرگ و زیبا» با تهران را نیز مطرح کرد.
دونالد ترامپ پیشنهاد کرد که ایالات متحده ممکن است به زودیِ «فردا» حمله کند
در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، واشنگتن را به به هم ریختن مذاکرات متهم کرد اما گفت تلاشها برای دستیابی به توافق باید ادامه یابد. در حالی که هر دو طرف نسبت به حملات بیشتر هشدار میدهند، آیا ممکن است درگیری دوباره به جنگ تمامعیار تبدیل شود؟
تشدید آمادگیهای نظامی آمریکا
آخرین گزارشها نشان میدهد آمادگیهای نظامی در حال پیشرفت است، هرچند همچنان مشخص نیست ترامپ کدام گزینهها را تایید خواهد کرد یا چه زمانی. اوایل همین ماه، پایگاه خبری «آکسیوس» گزارش داد که پنتاگون به سنتکام دستور داده است آمادگیها برای از سرگیری احتمالی عملیات رزمی بزرگ را تکمیل کند. منابع آن گفتند یک کمپین جدید میتواند تاسیسات انرژی، زیرساختها و سایتهای هستهای ایران را هدف قرار دهد.
الجزیره میگوید این آمادگیها به معنای دستور حمله نیست. تصمیم نهایی بر عهده ترامپ است که بیانیههای عمومیاش همچنان فضایی را برای اقدام نظامی و هم مذاکرات باز میگذارد.
در همین حال، به نوشته نیویورک تایمز، ایالات متحده و اسرائیل برنامههای مشترکی را برای حمله به ایران پس از انتخابات میاندورهای تدوین کردهاند. این گزارشها همزمان با هشدار ایالات متحده درباره تهدیدات ادعایی ایران علیه پرسنل آمریکایی در خارج از کشور منتشر میشود. در یادداشت اطلاعاتی که روز جمعه توسط جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، به مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا ارسال شد، آمده بود که ایران «تلاشها برای هدف قرار دادن پرسنل آمریکایی را به طور قابلتوجهی افزایش داده است» و توطئههای مرگبار در خاورمیانه و جاهای دیگر به «مراحل پیشرفته» رسیده است.
وزارت امور خارجه آمریکا در پی این هشدارها دستور کاهش کارکنان در چند سفارتخانه منطقهای را صادر کرده است. یادداشت منتشر شده عمومی، اهداف مشخصی را مشخص نکرد یا تعیین نکرد که حملات ادعایی چه زمانی ممکن است رخ دهد.
ترامپ به ابهامات افزوده است. او در یک گردهمایی در روز جمعه گفت واشنگتن «ممکن است خشم حماسی کوچک دیگری انجام دهد»، که اشارهای به نام رمز عملیات نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران است که در ۲۸ فوریه آغاز شد. روز شنبه، او از فاش کردن زمان هرگونه حمله احتمالی خودداری کرد و در عین حال پیشنهاد کرد که یکی از آنها میتواند به زودیِ روز یکشنبه انجام شود.
جولی نورمن، پژوهشگر همکار در موسسه چاتهام هاوس (Chatham House)، به الجزیره گفت این آمادگیها هم به عنوان یک موضعگیری کوتاهمدت و هم به عنوان یک هدف نظامی بلندمدتتر در ماه آینده عمل میکند. او گفت:
«با ترامپ، فکر میکنم او همیشه گزینهها را روی میز نگه میدارد، اما فکر میکنم این تدوین خاص برنامهها یک بازدارندگی موضعگیری فوری و همچنین یک گزینه بسیار واقعی پس از میاندورهایها است.»
این در حالی است که ایالات متحده تا پایان نوامبر در حال اعزام سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر، یعنی «یواساس تئودور روزولت» (USS Theodore Roosevelt)، به همراه حدود ۱۰,۰۰۰ سرباز اضافی و سیزدهمین واحد اعزامی تفنگداران دریایی به خاورمیانه است.
ایالات متحده تا پایان نوامبر حدود ۱۰,۰۰۰ سرباز اضافی به خاورمیانه اعزام میکند
واکنش ایران چه بوده است؟
تهران فراخوانها برای مذاکرات بیشتر را با این هشدار که حملات مجدد ایالات متحده پاسخ گستردهتری به همراه خواهد داشت، ترکیب کرده است. پزشکیان در سخنانی که روز شنبه پخش شد، گفت: «ما در حال مذاکره بودیم، ترسوها همهچیز را به هم ریختند»، پیش از آنکه اضافه کند تلاشها برای به سرانجام رساندن توافق باید ادامه یابد.
بر اساس اعلام سفارت ایران در هند، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران نیز دوازدهمین مجمع پارلمانی بریکس (BRICS) در دهلی نو را از دست خواهد داد. این سفارتخانه بدون ذکر جزئیات به «شرایط پیشبینی نشده» استناد کرد.
روز یکشنبه همچنین ارتش ایران اعلام کرد که یک پهپاد «LUCAS» ساخت ایالات متحده را بر فراز شهر بندری جنوبی بندرعباس سرنگون کرده است؛ این خبر را خبرگزاری تسنیم منتشر کرد.
تهدیدهای متقابل و خطر تشدید
همچنین خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای امنیتی ایران گزارش داده است که تهران در صورت از سرگیری حملات ایالات متحده و اسرائیل، برنامههایی را برای هدف قرار دادن کابلهای ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس تدوین کرده است.
این رویداد به دنبال اعلام ایران مبنی بر این رخ داد که هفت نفتکش اوایل هفته جاری در تنگه هرمز و اطراف آن دچار حریق یا خسارت شدهاند و روز چهارشنبه نیز ایران آنچه را که تغییر به سمت دکترین نظامی «تهاجمی» توصیف میکند، اعلام کرد و هشدار داد کشورهایی که میزبان پایگاههای مورد استفاده در حملات آمریکا هستند، میتوانند به هدف تبدیل شوند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت:
«دکترین دفاعی ما قبلاً دفاعی بود؛ میگفتیم اگر کشوری به ما حمله کند، پاسخ میدهیم. اکنون میگوییم اگر کشوری به ما حمله کند، هم پاسخ میدهیم و هم تهاجم را آغاز میکنیم.»
این هشدار چشمانداز گسترش بیشتر درگیری در سراسر منطقه را افزایش میدهد و زیرساختهای انرژی و کشورهای همسو با واشنگتن به طور بالقوه در معرض خطر قرار میگیرند. نورمن گفت: «ایران همچنین در حال تهیه فهرست اهداف خود برای شامل کردن زیرساختهای انرژی و دولتهای همسو با ایالات متحده است.»
او ادامه داد:
«بنابراین من میگویم هر دو طرف قطعا برای دور دیگری از تشدید تنش بسیار آماده هستند و آمادگی خود را به یکدیگر نشان میدهند.در این میان، خطر بسیار بالای اشتباه محاسباتی توسط هر یک از طرفین و خطر بسیار بالای تشدید سریع تنش وجود دارد.»
اکتبر به بدترین ماه برای حملات به کشتیها از زمان آغاز جنگ در فوریه تبدیل شده است و تاکنون بیش از ۱۲ حمله گزارش شده است.
آیا حمله تازه به سود ترامپ خواهد بود؟
زمانبندی از نظر سیاسی حساس است، در حالی که ترامپ با فشار برای جلوگیری از تشدید مجدد تنش پیش از انتخابات میاندورهای ایالات متحده مواجه است، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حالی که حمایت او در نظرسنجیها پیش از انتخابات سهشنبه کاهش مییابد، برای حمله فشار میآورد.
این پس از آن رخ میدهد که نتانیاهو گفت سرنگونی دولت ایران همچنان «هدف اصلی» اسرائیل است.
محمد المصری، استاد موسسه مطالعات تحصیلات تکمیلی دوحه (Doha Institute for Graduate Studies) در قطر، گفت تحولات اخیر به جای یک پیشرفت دیپلماتیک، به سمت از سرگیری درگیریها اشاره دارد. او به الجزیره گفت:
«سیگنالدهی زیادی وجود دارد، موضعگیریهای زیادی که نشان میدهد ما به سمت دور دیگری از درگیریها سرریز میکنیم.»
او به سفر اخیر هگست به اسرائیل و خروج گزارششده پرسنل ایالات متحده از سایتهای دیپلماتیک و نظامی منطقهای اشاره کرد و گفت: «همه اینها نشان میدهد که ایالات متحده و اسرائیل در حال برنامهریزی [دور دیگری از حملات] به ایران هستند، یا به زودی یا خیلی به زودی. یکی از ترسها این است که این دور بعدی درگیری در واقع میتواند خطرناکتر و فاجعهبارتر از دور قبلی باشد.»
دور بعدی درگیری میتواند خطرناکتر و فاجعهبارتر از دور قبلی باشد
نورمن افزود در حالی که رئیسجمهور ایالات متحده ممکن است به دنبال حمله به ایران پس از میاندورهایها باشد، «پرسش بزرگ برای ترامپ از مشاوران نظامی این است که - دور دیگری از تشدید تنش چه چیزی را به همراه خواهد داشت که دورهای قبلی نیاوردند؟»
او تاکید کرد:
«این استراتژیها چه کاری برای وادار کردن ایران پای میز مذاکره انجام خواهند داد؟ و من فکر نمیکنم پاسخ روشنی برای آن وجود داشته باشد.»