با نزدیکشدن انتخابات اسرائیل، برخی مشاوران ترامپ دولت بدون نتانیاهو را فرصتی برای پیشبرد برنامههای خاورمیانهای او میدانند.
به گزارش زومان، آکسیوس به نقل از مقامات آمریکایی نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از بنیامین نتانیاهو در انتخابات روز سهشنبه اسرائیل حمایت کرده اما برخی از مشاوران او بر این باورند که روی کار آمدن دولتی به رهبری فردی دیگر، فرصت بهتری برای پیشبرد برنامههای خاورمیانهای او فراهم میکند.
ترامپ هرگز با هیچ نخستوزیری به جز نتانیاهو کار نکرده و شخصاً هیچکدام از دیگر نامزدها را نمیشناسد. این دو نفر طی سالها رابطه نزدیک اما پرتنش و غالبا پرآشوبی را شکل دادهاند.
یکی از مشاوران ترامپ در توصیف دیدگاه رئیسجمهور نسبت به نتانیاهو گفت: «او همان شیطان آشناست.»
پس از هفتهها تردید، ترامپ روز یکشنبه حمایت خود را از نتانیاهو اعلام کرد و حتی پیشنهاد داد که شکست او پیامدهایی برای روابط ایالات متحده و اسرائیل به همراه خواهد داشت. یک مقام آمریکایی این حمایت را فارغ از نتیجه انتخابات، یک برد دوطرفه برای ترامپ توصیف کرد.
طبق گزارش این پایگاه خبری آمریکایی، اگر نتانیاهو پیروز شود یا به عنوان نخستوزیر موقت در قدرت بماند، ترامپ میتواند نجات سیاسی او را به نام خود ثبت کند و از آن به عنوان اهرم فشار برای گرفتن امتیاز استفاده کند.
ترامپ میتواند نجات سیاسی نتانیاهو را به نام خود ثبت کند و از آن به عنوان اهرم فشار برای گرفتن امتیاز استفاده کند
در مقابل، اگر نتانیاهو شکست بخورد و مخالفانش دولت تشکیل دهند، رهبران جدید اسرائیل باز هم انگیزه کامل خواهند داشت تا روابط خوبی با ترامپ بسازند و حمایت پیشین او از رقیبشان به سرعت رنگ خواهد باخت.
مخالفت مشاوران ترامپ با حمایت از نتانیاهو
آکسیوس میگوید بر اساس اطلاعات منابع مطلع، بسیاری از نزدیکترین مشاوران ترامپ با تصمیم او برای حمایت از نتانیاهو مخالف بودند و معتقد بودند رئیسجمهور باید از ورود به انتخابات اسرائیل خودداری کند.
در شرایطی که مخالفت با نتانیاهو در بخشهایی از جنبش «ماگا» (MAGA) روزبهروز بیشتر میشود، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، هنگامی که این هفته درباره انتخابات پرسیده شد، بهطور محسوسی از همراهی با موضع ترامپ سر باز زد.
ونس به خبرنگاران گفت:
«من به بیبی نتانیاهو حمله نمیکنم. از بیبی نتانیاهو هم حمایت نمیکنم. فکر میکنم در نهایت این حمایت رئیسجمهور است که اهمیت دارد.»
ونس که چند روز پیش از شکست در انتخابات ماه آوریل، از ویکتور اوربان، نخستوزیر پیشین مجارستان حمایت کرده بود، گفت دیگر در انتخابات کشورهای دیگر دخالت نخواهد کرد.
منابع آگاه میگویند معاون رئیسجمهور آمریکا در جریان درگیریها با ایران، در دسته مقامات ارشدی قرار گرفت که به شدت از نتانیاهو ناامید شدند.
ونس و سایر دستیاران ارشد بر این باورند که تحلیلهای اشتباه نتانیاهو پیش از جنگ، کاخ سفید را به بیراهه برده و این تردید را عمیقتر کرده است که آیا او همچنان بهترین شریک برای تحقق اهداف منطقهای ترامپ است یا خیر.
یک تصمیم سرنوشتساز پیش روی ترامپ
آکسیوس معتقد است که با پایان یافتن انتخابات اسرائیل و انتخابات میاندورهای آمریکا، ترامپ با یک تصمیم سرنوشتساز برای سیاستهای خاورمیانهای خود روبهرو میشود: اینکه آیا برای انجام یک عملیات نظامی بزرگ دیگر علیه ایران به نتانیاهو بپیوندد یا خیر.
نتانیاهو مشتاق است اوضاع را جلو ببرد، اما نتیجه انتخابات میتواند روی تصمیم ترامپ یا دستکم زمانبندی هرگونه درگیری سنگین بعدی تأثیر بگذارد.
ترامپ همچنین میخواهد از پرونده جنگ ایران عبور کند و یک برنامه دیپلماتیک و بزرگ را پیش بگیرد؛ برنامهای که شامل اجرای طرح صلح غزه، میانجیگری برای توافق میان اسرائیل، لبنان و سوریه، و در نهایت دستیابی به یک توافق صلح تاریخی میان اسرائیل و عربستان سعودی است.
اینکه ترامپ چقدر در این اهداف موفق شود، تا حد زیادی به این بستگی دارد که چه کسی در اسرائیل قدرت را در دست بگیرد و چه ائتلافی از صندوقهای رأی روز سهشنبه بیرون بیاید.
محورهای اختلاف با نتانیاهو
طی شش ماه گذشته، چند تن از مشاوران ارشد ترامپ نسبت به رویکرد نتانیاهو در خصوص مسائل کلیدی زیر ابراز نارضایتی کردهاند:
- غزه: استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، از بیمیلی نتانیاهو برای پیشبرد طرح صلح رئیسجمهور ناامید شدهاند.
- سوریه: تام باراک، فرستاده ترامپ، نگرانیهای مشابهی درباره رویکرد دولت نتانیاهو در قبال دمشق و ادامه عملیاتهای نظامی اسرائیل در سوریه دارد.
- لبنان و کرانه باختری: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و تیم او رابطه بهتری با نتانیاهو دارند، اما معتقدند اسرائیل میتواند کارهای بیشتری برای تقویت دولت لبنان انجام دهد. آنها همچنین از ناکافی بودن اقدامات نتانیاهو برای مهار حملات شهرکنشینان به فلسطینیان در کرانه باختری گلایه دارند.
برخی مقامات آمریکایی میگویند کار کردن با یک دولت تازه در اسرائیل، بهویژه بدون حضور شرکای ائتلافی راست افراطی نتانیاهو، به مراتب سادهتر خواهد بود.
مقامات آمریکایی: کار کردن با یک دولت تازه در اسرائیل، بهویژه بدون حضور شرکای ائتلافی راست افراطی نتانیاهو، به مراتب سادهتر خواهد بود
آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید از اظهارنظر در این باره خودداری کرد و خبرنگاران را برای اطلاع از موضع دولت به حساب کاربری ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» ارجاع داد.
نظرسنجیها از انتخابات اسرائیل؛ کدام حزب پیشتاز است؟
سه شبکه تلویزیونی اصلی اسرائیل روز جمعه آخرین نظرسنجیهای پیش از انتخابات را منتشر کردند که همگی نشان میدهند ائتلاف نتانیاهو کرسیهای بسیار کمتری از حد نصاب برای تشکیل دولت در اختیار خواهد داشت.
این سه شبکه تنها ۵۰ کرسی را برای بلوک نتانیاهو در کنست (پارلمان) ۱۲۰ کرسی پیشبینی کردهاند که ۱۷ کرسی کمتر از وضعیت فعلی ائتلاف اوست. حزب «لیکود» به رهبری او نیز که اکنون ۳۲ کرسی دارد، احتمالاً تنها ۲۰ کرسی به دست خواهد آورد.
نظرسنجیها بین ۵۲ تا ۵۶ کرسی را به بلوک مخالف به رهبری گادی آیزنکوت (رئیس پیشین ستاد ارتش) دادهاند و ۱۴ تا ۱۶ کرسی دیگر نیز به دو حزب عربی اسرائیلی میرسد. شبکه ۱۱ همچنین چهار کرسی برای یک حزب از نظامیان وظیفه پیشبینی کرده که به هیچکدام از دو بلوک اصلی وابسته نیست.
در این میان، شبکه ۱۴ که از حامیان نتانیاهوست، در نظرسنجی اوایل همین هفته ۶۰ کرسی برای بلوک او و ۳۰ کرسی برای حزب لیکود پیشبینی کرده بود که یک استثنا به شمار میرود.
این نظرسنجیها از یک بنبست سیاسی حکایت دارند: به نظر میرسد نه نتانیاهو و نه آیزنکوت مسیر روشنی برای کسب ۶۱ کرسی مورد نیاز جهت تشکیل دولت ندارند.
نه نتانیاهو و نه آیزنکوت مسیر روشنی برای کسب ۶۱ کرسی مورد نیاز جهت تشکیل دولت ندارند
آنطور که آکسیوس در گزارش خود آورده، آیزنکوت یا باید احزاب عربی اسرائیلی را که تا کنون این ائتلاف را رد کردهاند وارد بازی کند یا با حمایت بیرونی آنها یک دولت اقلیت بسازد؛ روشی که برخی شرکای بالقوهاش با آن مخالفند. تشکیل دولت وحدت ملی بین نتانیاهو و رقبایش نیز بسیار بعید به نظر میرسد.
اگر هیچکدام از طرفین نتوانند اکثریت آرا را برای حکومت گرد هم آورند، اسرائیل احتمالاً با دور دیگری از انتخابات روبهرو خواهد شد و نتانیاهو به عنوان نخستوزیر موقت در قدرت باقی میماند.
انتخابات روز سهشنبه ممکن است به جای روی کار آوردن دولتی همراه با برنامههای ترامپ، او را با یک نتانیاهو ضعیفشده و یک ساختار سیاسی گرفتار در بحرانهای طولانی روبهرو کند.