شی و پوتین پیش از دیدار سهجانبه با ترامپ، از حمایتگرایی تجاری و تحریمهای غرب انتقاد کردند.
شی جینپینگ رئیسجمهور چین روز چهارشنبه متعهد شد در برابر حمایتگرایی تجاری بایستد و همتای روس او، ولادیمیر پوتین نیز تحریمهای غرب را محکوم کرد.
سخنان دو رهبر زمینه را برای دیدار سهجانبه و پرمخاطره آنان با دونالد ترامپ فراهم کرد.
روسای جمهور چین، روسیه و آمریکا قرار است روز پنجشنبه در حاشیهی اجلاس با یکدیگر دیدار کنند.
بهگزارش رویترز، شی و پوتین سخنرانیهای خود را در اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه در شنژن، قطب فناوری جنوب چین ایراد کردند.
ترامپ نیز پس از سفر به مانیل وارد چین شد؛ او در پایتخت فیلیپین با متحدان کلیدی منطقهای آمریکا ملاقات داشت.
انتظار میرود سه رهبر درباره جنگ روسیه با اوکراین، جنگ آمریکا در ایران و نقاط بحرانی دیگری مانند تجارت، هوش مصنوعی و سلاحهای هستهای گفتوگو کنند.
حساسیت موضوعات مطرحشده، نشست روز پنجشنبه را به یکی از مهمترین دیدارهای قدرتهای بزرگ تبدیل کرده است.
دیدار برنامهریزیشده با کنفرانس یالتای سال ۱۹۴۵ میان آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی مقایسه شده؛ اجلاسی که حوزههای نفوذ را رسمیت بخشید و زمینه نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم را فراهم کرد.
یالتا بعدها به نمادی از توافق قدرتهای بزرگ و تحمیل تصمیمهای آنان بر کشورهای کوچکتر بدل شد.
چشمانداز توافقی مشابه، رهبران اقتصادهای کوچکتر را بهویژه در اروپا و آسیا نگران کرده است. آنان بیم دارند بزرگترین قدرتهای نظامی جهان منافع کشورهایشان را نادیده بگیرند.
پیام سخنان شی به جهان
شی در سخنرانی افتتاحیه خواستار حمایت از تجارت آزاد و باز شد و کوشید چین را در صحنه جهانی شریکی باثبات نشان دهد.
رویکرد پکن در تضاد با رقیب اصلی اقتصادیاش، آمریکا قرار میگیرد که در دوره ترامپ تعرفهها را افزایش داده و سیاست خارجی تهاجمیتری در پیش گرفته است.
اظهارات شی پس از اعلام محدودیتهای تازه واشنگتن بر دسترسی چین به تراشههای پیشرفتهی هوش مصنوعی برندهایی مانند انویدیا مطرح شد.
محدودیتهای تازه میتواند آتشبس تجاری شکننده با پکن را پیچیدهتر کند و چین نیز وعده تلافی داده است.
رئیسجمهور چین گفت: «ما باید قاطعانه از نظام تجاری چندجانبه مبتنی بر قواعد با محوریت سازمان تجارت جهانی حمایت کنیم، از تجارت و سرمایهگذاری آزاد و باز پشتیبانی کنیم و ثبات و عملکرد روان زنجیرههای صنعتی و تامین جهانی را حفظ کنیم».
شرکای تجاری غربی، چین را به ثبت مازاد تجاری سالانه بیش از یک تریلیون دلار از طریق سیاستهایی متهم کردهاند که به بهای تضعیف مصرفکنندگان از بخش تولید حمایت میکند.
پکن الگوی رشد خود را برای اقتصادی که هنوز در حال نزدیک شدن به ثروتمندترین اقتصادهای جهان است، مناسب میداند.
واشنگتن، بروکسل و دیگران در مقابل نگراناند سلطه چین بر زنجیرههای تامین برای پکن اهرم ژئوپلیتیکی فراهم کند و سیاستهای آن صنایع و مشاغلشان را به خطر بیندازد.
شی اعلام کرد چین به سرمایهگذاری در مجموعه صنعتی خود و توسعه فناوریهای تازهای ادامه خواهد داد که کشورهای دیگر نیز از آنها بهرهمند میشوند.
دومین اقتصاد بزرگ جهان تعرفهها را کاهش میدهد، بازارهایش را بیشتر باز میکند و همزمان در برابر حمایتگرایی و یکجانبهگرایی میایستد.
جورج چن شریک و رئیس بخش فعالیتهای دیجیتال در آسیا گروپ گفت: «پیام او احتمالا در بسیاری از کشورهای جنوب جهانی بازتاب پیدا میکند و تلاش پکن برای متمایزکردن راهبرد فناوری خود از راهبرد واشنگتن را تقویت میکند».
سفر ترامپ به آسیا نخستین سفر او به منطقه پس از شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای محسوب میشود.
اتهامهای مرتبط با جنسن هوانگ بنیانگذار انویدیا و یک فرد مظنون به جاسوسی برای چین نیز بر تنشها افزودهاند.
با وجود فضای پرتنش، بیشتر تحلیلگران انتظار دارند واشنگتن و پکن روابط خود را نسبتا باثبات نگه دارند. قرار است شی و ترامپ پس از دیدار پنجشنبه در شنژن، برای چهارمین بار در سال جاری و در جریان گردهمایی گروه ۲۰ در ماه دسامبر در میامی با یکدیگر ملاقات کنند.