در شهری که حماس در ۷ اکتبر به آن حمله کرد، بسیاری هنوز نتانیاهو را ناجی خود میدانند؛ چرا خشم از شکست امنیتی به رأی منفی تبدیل نشده است؟
شهر سدروت در جنوب اسرائیل، تنها یک کیلومتر با مرز غزه فاصله دارد. صبح ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نیروهای حماس وارد این شهر شدند و در دو روز درگیری حدود ۷۰ اسرائیلی کشته شدند.
فایننشال تایمز به سراغ اهالی این شهر رفته و درباره انتخابات و نتانیاهو پرسیده است. آریک آونی، ساکن قدیمی سدروت که شاهد حمله بود، آن روز را فاجعهای هولناک توصیف میکند: افراد مسلح با سربندهای سبز و کلاشینکف در باغ خانهها حرکت میکردند و اجساد در خیابانها دیده میشد.
با وجود این تجربه، بسیاری از ساکنان سدروت همچنان از بنیامین نتانیاهو حمایت میکنند. آونی ۵۶ ساله، با وجود پرسشها درباره ناتوانی نخستوزیر در جلوگیری از حمله، او را «بهترین نامزد» میداند و میگوید کسی از نظر هوش و مسائل امنیتی با او قابل مقایسه نیست. دوستش اِلی نیز نتانیاهو را به پدر و پدربزرگش تشبیه میکند و میگوید جایگزینی برای او وجود ندارد.
این حمایت در شرایطی ادامه دارد که بسیاری از اسرائیلیها نتانیاهو را مسئول نادیدهگرفتن هشدارهای پیش از حمله میدانند. سیاستهای ائتلاف راستافراطی او نیز با مخالفت بخش بزرگی از جامعه روبهروست و جنگهای منطقهای پس از ۷ اکتبر، به انزوای بینالمللی اسرائیل کمک کردهاند.
بااینحال، نظرسنجیها نشان میدهند رقابت انتخاباتی نزدیک است و هیچیک از دو اردوگاه اصلی اکثریت مطلق پارلمان را به دست نمیآورند. این وضعیت میتواند به مذاکرات طولانی برای تشکیل دولت منجر شود؛ فضایی که نتانیاهو در گذشته بارها توانسته از آن به سود خود استفاده کند.
نتانیاهو؛ محافظ یا مسئول شکست امنیتی؟
برای بخشی از ساکنان سدروت، نتانیاهو نه مسئول فاجعه ۷ اکتبر، بلکه مدافع آنهاست. او و حامیانش بارها ژنرالها و مقامهای امنیتی را به سهلانگاری و ناتوانی در جلوگیری از حمله متهم کردهاند. نتانیاهو حتی مدعی شده مقامهای سابق مرتکب «جرایم» شدهاند و خودش کنترل سیاست امنیتی را دوباره به دست گرفته است.
شیمون ادری، مقام محلی حزب لیکود میگوید نتانیاهو اصلاحی اساسی انجام داده و اسرائیلیها را نجات داده است! او و دوستانش در یک کافه، به دستاوردهای نظامی اسرائیل (ادعایی) پس از حمله اشاره میکنند: عملیات در غزه، لبنان و ایران و کشتهشدن چهرههایی مانند یحیی سنوار، رهبر حماس، حسن نصرالله، رهبر حزبالله، و رهبر جمهوری اسلامی ایران.
آنها همچنین به تغییر وضعیت امنیتی سدروت اشاره میکنند. پس از دو دهه حملات موشکی از غزه، بیش از یک سال از آخرین شلیک موشک حماس به این شهر گذشته است. برخی از این ساکنان معتقدند اقتصاد شهر نیز پس از جنگ رونق گرفته است؛ کسبوکارهای تازه، افزایش قیمت مسکن و ساخت ویلاها و آپارتمانهای مدرن از نشانههایی هستند که آنها برمیشمارند. در نگاه این گروه، پیروزی نتانیاهو و متحدانش ضروری است.
توجیه حامیان نتانیاهو
نتانیاهو رقبای خود را «چپگرایان ضعیف» معرفی میکند که با سیاستمداران عرب اسرائیل متحدند و در برابر فشارهای بینالمللی برای تشکیل کشور فلسطین تسلیم خواهند شد. شعار انتخاباتی حزب لیکود در پوسترهای شهر سدروت و مناطق دیگر چنین است: «یا راست، یا فلسطین».
رافی اسمیت، یکی از عوامل نظرسنجی که در کارزارهای انتخاباتی نتانیاهو همکاری داشته، میگوید نتانیاهو در کارزارهای پیشین نیز هشدار داده بود که چپگرایان در برابر تروریسم تسلیم خواهند شد.
اسمیت همچنین دو عامل مهم در رفتار انتخاباتی اسرائیلیها را میزان پایبندی مذهبی و شکاف قومی میان یهودیان میزراحی با ریشههای خانوادگی در خاورمیانه و شمال آفریقا، و یهودیان اشکنازی با ریشههای اروپایی میداند. نتانیاهو سالها در جوامع عمدتاً میزراحی مانند سدروت پایگاه حمایتی داشته؛ با اینکه خودش از خانوادهای اشکنازی میآید.
بسیاری از ساکنان این شهر از تبعیضهایی میگویند که نسلهای پیشین آنها از سوی نخبگان اشکنازی تجربه کردهاند. امروزه، در نگاه رأیدهندگان، مفهوم «نخبگان» به هر گروهی گسترش یافته که با دولت مخالفت کند؛ از نهادهای امنیتی و دادگاهها گرفته تا رسانهها.
برخی حامیان نتانیاهو حتی نظریههایی توطئهآمیز را مطرح میکنند که بر اساس آنها، حمله ۷ اکتبر با اجازه یک «دولت پنهان» متشکل از ژنرالها و رؤسای اطلاعاتی رخ داده تا نخستوزیر را سرنگون کند.
آونی میگوید:
«این خیانت بود، نه شکست.»
این ادعاها طی سه سال گذشته در رسانههای حامی نتانیاهو، از جمله شبکه ۱۴، تکرار شدهاند.
نگرانی از بحران پس از انتخابات اسرائیل
مخالفان دولت نتانیاهو، فعالان مدنی و برخی مقامهای امنیتی کنونی و پیشین نگراناند که نتانیاهو و حامیانش در صورت شکست، نتیجه انتخابات را نپذیرند؛ وضعیتی که ممکن است بحران قانون اساسی یا خشونت خیابانی ایجاد کند.
آنها همچنین بیم دارند که ازسرگیری جنگ با ایران، پیش از تشکیل دولت جدید، روند دموکراتیک انتخابات را مختل کند.
نتانیاهو اما انتظار شکست ندارد. او در مصاحبهای با شبکه ۱۱ اسرائیل گفت بارها مرگ سیاسیاش را اعلام کردهاند و وعده داد این بار نیز پیروز شود.
اُسنات، صاحب کافهای در سدروت، معتقد است گذشت زمان از اکتبر ۲۰۲۳ ممکن است به سود نخستوزیر تمام شده باشد. او میگوید مردم آنچه اتفاق افتاده را فراموش کردهاند یا به ناخودآگاه راندهاند اما ساکنان جنوب همچنان به نتانیاهو رأی خواهند داد.
گزارش فایننشال تایمز نشان میدهد حمایت از نتانیاهو در سدروت تنها به ارزیابی عملکرد امنیتی او مربوط نیست؛ هویت اجتماعی، احساس تهدید، بیاعتمادی به نخبگان و روایت سیاسی نخستوزیر نیز در این حمایت نقش دارند.
در آستانه انتخابات، بسیاری از ساکنان این شهر همچنان معتقدند نتانیاهو باید در قدرت بماند؛ حتی اگر مسئولیت شکست امنیتی ۷ اکتبر همچنان پرسشی بیپاسخ باقی بماند.