اعتراض گسترده به گرانی و مشکلات آموزشی در فرانسه به شورش، غارت، ۱۲۰۰ بازداشتی و زخمیشدن ۱۵۰ پلیس انجامید.
تظاهرات گسترده در فرانسه به یکی از بدترین موجهای خشونت خیابانی سالهای اخیر تبدیل شده و پلیس برای جلوگیری از غارت فروشگاهها و حمله به ساختمانها با مشکل روبهرو است.
با وجود حضور مسالمتآمیز بیش از نیم میلیون معترض در ساعات نخست روز، ناآرامیها به پاریس، مارسی و چند شهر دیگر کشیده شد. تشدید نارضایتی از هزینههای بالای زندگی و اعتراض دانشآموزان به کمبودهای نظام آموزشی، انگیزه اصلی مردم برای حضور در خیابانها بود.
فایننشال تایمز می گوید درگیریها پس از آن آغاز شد که گروههای نقابدار سیاهپوش در مرکز پاریس خودروها را به آتش کشیدند و افراد دیگری به ساختمانهای شهرداری مارسی، لیل و لیموژ یورش بردند.
محل اقامت یک مقام رسمی در بوردو نیز هدف حمله قرار گرفت و شماری از فروشگاهها غارت یا تخریب شدند. تالار شهر لیموژ بر اثر آتشسوزی تا حد زیادی ویران شد و در لیون نیز یک دفتر گردشگری را به آتش کشیدند.
خشونت در پاریس تشدید شد
خشونتها تا عصر شنبه شدت گرفت و فروشگاهها و رستورانهای مرکز پاریس و خیابانهای نزدیک تئاترهای تاریخی -در فاصلهای دور از کاخ ریاستجمهوری الیزه- هدف حمله قرار گرفتند.
پلیس همزمان میکوشید خیابان شانزهلیزه را پاکسازی کند. در میدان جمهوری پاریس؛ جایی که نیروهای پلیس بیشتر روز را با شلیک گاز اشکآور برای متفرقکردن معترضان گذراندند، خیابانها از آوار ویترینهای شکسته پوشیده شده بود و تصاویر تلویزیونی و شبکههای اجتماعی رستورانهای در حال سوختن را نشان میداد.
در نقاط دیگر نیز مردم فروشگاههای لوکس را غارت کردند و بهسوی پلیس مواد آتشبازی پرتاب شد.
سباستین لکورنو نخستوزیر فرانسه شنبهشب به نیروهای پلیسی پیوست که همچنان برای کنترل اوضاع پایتخت تلاش میکردند.
او گفت: «این سطح از خشونت غیرقابل قبول است.»
لکورنو اعلام کرد که تا آن زمان ۱۲۰۰ نفر بازداشت و ۱۵۰ پلیس زخمی شدهاند.
نخست وزیر فرانسه عامل اعتراضات را معرفی کرد
نخستوزیر فرانسه، گروههای چپ افراطی را مسئول ناآرامیها دانست و گفت: «آنها بهوضوح میخواهند از این اقدامات خشونتآمیز بهعنوان دستآویزی قبل از انتخابات ریاستجمهوری استفاده کنند.»
امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه خشونتها را محکوم کرد و از همه خواست در برابر کسانی که ویرانی به بار میآورند، بایستند.
فرانسه در آستانه دورهای حیاتی از نظر سیاسی قرار دارد، زیرا انتخابات ریاستجمهوری برای انتخاب جانشین مکرون قرار است تا شش ماه دیگر برگزار شود.
مارین لوپن از حزب راست افراطی مجمع ملی پیشتاز رقابت انتخاباتی بهشمار میرود.
لوپن با حمله به ژان لوک ملانشون رهبر چپ افراطی و یکی دیگر از مدعیان ریاستجمهوری او را به تحریک ناآرامیهای روز شنبه متهم کرد و گفت: «خواستههای مشروع اجتماعی بار دیگر توسط چپ افراطی به گروگان گرفته شدهاند.»
ملانشون در پستی در ایکس واکنش نشان داد و صحنههای تظاهرات مسالمتآمیز را شاد خواند و آن را ستود. او تاکتیکهای پلیس را محکوم کرد و گفت برخی افراد بیدلیل هدف اسپری فلفل و گاز اشکآور قرار گرفتهاند.
دفاع دولت فرانسه از واکنش به اعتراضات
دولت فرانسه از نحوه واکنش خود به اعتراضات دفاع کرد و ادعای آماده نبودن نیروهای مسئول را نپذیرفت. وزارت کشور شمار شرکتکنندگان در راهپیماییها را ۵۵۰ هزار نفر اعلام کرد که بسیار بیشتر از برآورد اولیه بود، اما گروههای دانشجویی و دیگر برگزارکنندگان تعداد حاضران را ۸۰۰ هزار نفر تخمین زدند.
بنوا پایان شهردار مارسی گفت: «دانشجویان و دیگران ادعاهای واقعی دارند که میخواهند مطرح کنند، اما اکنون هیچکس به آنها گوش نمیدهد، زیرا احمقها همه چیز را در هم میشکنند.»
افراد مهاجم به شهرداری مارسی دیوارها را با گرافیتی پوشاندند و مجسمه ماریان -نماد جمهوری- را سرنگون و آسیبدیده رها کردند.
تظاهرات در فرانسه بارها به هرجومرج و درگیری با پلیس انجامیده و اعتراضات گسترده سال ۲۰۲۳ علیه اصلاحات نامحبوب حقوق بازنشستگی یکی از نمونههای اخیر آن بود.
بااین حال، سطح غارت و خشونت روز شنبه بسیاری از مردم را نگران کرد.
گیوم گرن شهردار لیموژ در گفتوگو با تلویزیون فرانس اینفو گفت: «آنها جنگجو هستند، نه معترض.»
گیوم گرن همچنین تصریح کرد که ذخایر گاز اشکآور پلیس در لیموژ به پایان رسیده بود. پیشتر، در پی آسیبدیدگی شدید شماری از دانشآموزان، دولت فرانسه بهکارگیری نارنجکهای صوتی را در تجمعات اخیر محدود کرده بود، با این حال استفاده از این تجهیزات در شرایط خاص همچنان مجاز است.
پشت پرده اعتراضات چیست؟
فشار هزینههای زندگی -از جمله افزایش قیمت بنزین- یکی دیگر از دلایل حضور مردم در خیابانها محسوب میشود.
معترضان همچنین میگویند نظام رفاهی کشور در حال ناکارآمد شدن است، آن هم در مقطعی که فرانسه بهدلیل وخامت امور مالی عمومی و تردید درباره توانایی مهار کسری بودجه بزرگ با حسابرسی مالی و آشفتگی بازار اوراق قرضه روبهرو شده است.
جنبش اعتراضی تازه یادآور جلیقهزردهاست که تظاهرات آتشین، اشغال میدانها و ایجاد موانع جادهای آنها در دوره نخست ریاستجمهوری مکرون طی سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بحران آفرید. جلیقهزردها از هواداران خود خواسته بودند بار دیگر متحد شوند، اما روز شنبه تعداد زیادی از آنان در خیابانها دیده نشد.
راهپیمایی اصلی پاریس عمدتا مسالمتآمیز بود و بیشتر شرکتکنندگان را دانشجویان و جوانان تشکیل میدادند که گاهی فردی با جلیقهی زرد همراهشان میشد.
لوئیز منود دانشجوی دانشگاه گفت: صرفنظر از خطر وقوع خشونت برای حمایت از جنبش دانشآموزان دبیرستانی در راهپیمایی شرکت کرده بود.
آنها درست میگویند که برای آموزش به پول بیشتری نیاز است. دولت جوانان را فریب میدهد.- لوئیز منود