قطعات چینی که می‌توانند کاربرد کاملاً عادی داشته باشند، ناگهان سر از کارخانه موشک‌سازی حوثی‌ها درآوردند.
به گزارش زومان، ساخت موشک، همیشه نیاز به کارخانه‌ای بزرگ با تابلوی نظامی که در گوشه‌ای پنهان شده باشد ندارد. گاهی داستان از یک کشتی باری شروع می‌شود؛ از محموله‌هایی که روی کاغذ، تفاوت چندانی با هزاران کالای تجاری دیگر ندارند.
بلومبرگ گزارش داده که شواهد تازه نشان می‌دهند حوثی‌های یمن در سال‌های اخیر توانسته‌اند بخشی از صنعت تسلیحاتی خود را داخلی‌سازی کنند؛ تحولی که بخش مهمی از آن با ورود تجهیزات و قطعات چینی ممکن شده است.
داستان از همین‌جا جذاب می‌شود: بخشی از این قطعات چند کاربردی‌اند؛ یعنی می‌توانند هم در فعالیت‌های غیرنظامی و هم در ساخت تجهیزات نظامی استفاده شوند. به همین دلیل، مرز میان یک محموله تجاری و یک زنجیره تأمین نظامی، آن‌قدر که به نظر می‌رسد روشن نیست.
ردپای یک صنعت موشکی، روی عرشه کشتی‌ها
در ماه ژوئیه، یک کشتی باری متوقف شد و بازرسی آن سرنخ تازه‌ای را کشف کرد.
طبق گزارش بلومبرگ، این کشف در کنار توقیف‌های دیگری که طی دو سال گذشته انجام شده، شواهد بیشتری از گسترش مجتمع صنعتی نظامی حوثی‌ها با کمک تجهیزات و قطعات چینی فراهم کرده است. این گزارش برای بررسی موضوع با مقام‌های یمنی، منابع اطلاعاتی، کارشناسان حمل‌ونقل دریایی و داده‌های گمرکی و گزارش‌های سازمان ملل گفت‌وگو کرده است.
تصویر قطعات کشف‌شده هم به‌خودی‌خود بخشی از داستان را روایت می‌کند: یک قطعه مشکوک به باله عقبی موشک، رزین فنولیک که در برابر حرارت مقاوم است و در تولید موشک کاربرد دارد، بخشی از بدنه موشک و یک حلقه فلزی مشکوک به استفاده در تسلیحات. این قطعات در دو کشتی مختلف حمل شده و در بندر عدن تخلیه شده بودند.
این یعنی برای فهمیدن اینکه صنعت موشکی حوثی‌ها چطور رشد کرده، لزوماً نباید به دنبال یک کارخانه بزرگ و آشکار گشت؛ گاهی کافی است صرفا مسیر قطعات را دنبال کرد.
حوثی‌ها دیگر فقط منتظر سلاح آماده نمی‌مانند
به نوشته بلومبرگ، حوثی‌ها زمانی تا حد زیادی به ایران برای دریافت تسلیحات آماده وابسته بودند. اما حالا توانایی تولید سلاح در داخل یمن به آن‌ها نوعی استقلال نظامی داده که پیش‌تر از آن برخوردار نبودند.
قطعات و تجهیزات واردشده از چین یکی از اجزای مهم این تغییر بوده‌اند.
اهمیت این تحول زمانی بیشتر دیده می‌شود که به اتفاقات ماه‌های اخیر نگاه کنیم. هنگام کشف محموله در ماه ژوئیه، حوثی‌ها در حال آماده‌‌سازی موشک‌ها و پهپادهایی بودند که در سپتامبر برای حمله به زیرساخت‌های نفتی عربستان به کار رفتند. هم‌زمان، این گروه خود را برای پیشروی به سمت مناطق ساحلی در نزدیکی تنگه باب‌المندب آماده می‌کرد.
تا اواسط سپتامبر نیز، طبق گزارش بلومبرگ، حوثی‌ها تمام خط ساحلی یمن در دریای سرخ، از جمله جزایر واقع در باب‌المندب، را تصرف کرده بودند. این تنگه مسیری است که حدود ۱۲ درصد کالاهای حمل‌شده از طریق دریا در جهان از آن عبور می‌کند.
روش تازه چینی‌ها برای دور زدن تحریم‌ها
در نگاه اول، نقش چین در این زنجیره ممکن است ساده به نظر برسد: تجهیزات از چین می‌آیند و در اختیار حوثی‌ها قرار می‌گیرند. اما بلومبرگ می‌گوید واقعیت پیچیده‌تر است.
ایالات متحده در سال‌های اخیر شرکت‌ها و افرادی در چین را که به تأمین کالاهای حساس دوکاربردی برای نیروهای نظامی ایران متهم شده‌اند، تحریم کرده است. در سپتامبر ۲۰۲۵ نیز واشنگتن شماری از تأمین‌کنندگان چینی و دیگر تأمین‌کنندگان مرتبط با حوثی‌ها را هدف قرار داد.
در جلسه شورای امنیت سازمان ملل در ۱۴ ژوئیه نیز آمریکا، با استناد به نهاد سازمان ملل که محموله‌های ورودی به یمن را رصد می‌کند، گفت بیش از ۷۰ درصد اقلام دوکاربردی ممنوع یا محدودشده‌ای که بین ژانویه ۲۰۲۵ تا آوریل ۲۰۲۶ توقیف شده‌اند، منشأ چینی داشته‌اند. نماینده چین این اتهامات را «بی‌اساس» خواند.
نکته مهم اینجاست که همین ماهیت دوکاربردی قطعات، کار را دشوار می‌کند. طبق گزارش، بیشتر این قطعات می‌توانند کاربرد نظامی یا غیرنظامی داشته باشند و بنابراین لزوماً ناقض تحریم تسلیحاتی سازمان ملل علیه حوثی‌ها نیستند.
حتی شواهدی وجود ندارد که شرکت‌های چینی دخیل در این معاملات از مقصد نهایی محصولات خود اطلاع داشته‌اند.
به نظر شما خودکفا شدن حوثی‌ها در صنعت موشکی چه تاثیری بر تحولات منطقه خواهد داشت؟