مجلس نمایندگان آمریکا این هفته پیش از بازگشت اعضایش به فضای انتخاباتی، یک اقدام عملی انجام داد: تصویب طرح سناتور جمهوریخواه لیندسی گراهام، برای افزایش فشار بر ولادیمیر پوتین بهدلیل جنگ در اوکراین. والاستریتژورنال میگوید حالا نوبت دونالد ترامپ است.
مجلس نمایندگان چهارشنبهشب با ۲۶۲ رأی موافق در برابر ۱۵۹ رأی مخالف این طرح را تصویب کرد. ۵۸ دموکرات و یک نماینده مستقل در کنار ۲۰۳ جمهوریخواه به آن رأی مثبت دادند. سنا هم ماه گذشته با ۸۶ رأی این طرح را تصویب کرده بود و اکنون متن آن برای امضای رئیسجمهور روی میز ترامپ است.
این طرح که مدتها در کنگره در حال بررسی بود، تحریمهای تازهای علیه «ناوگان سایه» روسیه برای صادرات غیرقانونی نفت اعمال میکند و الیگارشهای روس، بانکها و تأمینکنندگان مالی خارجی صنعت نظامی روسیه را نیز هدف قرار میدهد.
اما مهمترین بخش کجاست؟ طرح به رئیسجمهور اجازه میدهد طی یک دوره ۱۲ماهه، تا ۱۰۰ درصد بر کالاهای وارداتی از پنج کشور اصلی خریدار نفت و گاز روسیه تعرفه وضع کند. این فهرست ممکن است در طول زمان تغییر کند، اما در حال حاضر چین و هند را شامل میشود.
یعنی واشنگتن حالا ابزار تازهای برای ضربه زدن به منابع مالی جنگ روسیه در اختیار ترامپ گذاشته است.
نگرانی درباره اختیار تعرفهای ترامپ
مخالفان میگویند این قانون اختیار بیش از اندازهای برای اعمال تعرفه به ترامپ میدهد. این نگرانی هم بیدلیل نیست؛ بهویژه با توجه به استفاده ترامپ از قوانین دیگر برای وضع تعرفههایی که منتقدان آن را تصمیمهای شخصی و بدون قاعده میدانند.
با این حال، متن طرح یک محدودیت مهم دارد. اگر واردات گاز یک کشور کمتر از ۱۵ درصد صادرات روسیه باشد و آن کشور «اقدامات قابلتوجهی» برای کاهش وابستگی خود انجام داده باشد، تعرفه نباید علیه آن اعمال شود.
این بند میتواند متحدان اروپایی آمریکا را تا حد زیادی از تبعات طرح دور نگه دارد. اما چرا تعرفهها اهمیت دارند؟ چون دور زدن آنها برای روسیه میتواند دشوارتر از تحریمهای معمول باشد.
حالا سؤال اصلی این است: آیا ترامپ واقعاً حاضر است از این ابزار استفاده کند؟
بهخصوص در برابر چین.
چین؛ متحد تجاری آمریکا یا هدف تحریم؟
طرح برای رئیسجمهور ترامپ یک فرایند معافیت هم در نظر گرفته است؛ بنابراین اعمال تعرفهها قطعی نیست. از سوی دیگر، حمایت چین از روسیه فقط به خرید نفت محدود نمیشود.
پکن نفت روسیه را میخرد و در عین حال، طبق متن مقاله، نیمههادیها و مواد پیشران انفجاری مورد استفاده در تسلیحات را نیز در اختیار روسیه قرار میدهد.
سناتور جمهوریخواه راجر ویکر میگوید این قانون «بهطور مشخص حمایت چین از تولیدکنندگان تسلیحات روسیه را هدف میگیرد.»
اما درست همینجا یک تناقض سیاسی ظاهر میشود.
دولت ترامپ در حال آماده شدن برای یک نشست آرام و دوستانه با شی جینپینگ در واشنگتن است. حتی زمانی که اخیراً از ترامپ درباره کمک دادههای ماهوارهای تجاری چین به ایران برای هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا پرسیده شد، او پاسخ داد: «آنها اساساً همان کاری را میکنند که ما انجام میدهیم.»
نویسنده سپس یادآوری میکند که چین عملاً به ایران در حمله به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه کمک میکند.
جنگ اوکراین به کجا میرود؟
جنگ اوکراین ماههاست در یک بنبست خشن و فرسایشی قرار دارد، اما تضمینی وجود ندارد که این وضعیت ادامه پیدا کند.
اوکراین همچنان در جبهه شرقی مقاومت میکند و طبق متن مقاله، ماهانه حدود ۳۰ هزار تلفات به نیروهای روسیه وارد میکند. در مقابل، پوتین با شلیک موشکهای بالستیک و پهپادهای جتپیشران به نیروگاهها و اهداف غیرنظامی پاسخ میدهد.
هدف این حملات، بر اساس مقاله، تضعیف روحیه مردم اوکراین پیش از زمستان است؛ در حالی که اوکراین سامانههای دفاع موشکی کافی برای رهگیری این حملات ندارد.
اگر ترامپ حاضر نباشد سلاح بیشتری در اختیار اوکراین بگذارد، دستکم تحریمها و تعرفههای موجود در این طرح میتوانند فشار اقتصادی بر روسیه را افزایش دهند.
همزمان، وزارت دادگستری آمریکا همین هفته پنج فرد مرتبط با سرویسهای اطلاعاتی روسیه را متهم کرد که تلاش کردهاند «در سراسر جهان، از جمله در آمریکا، حملات و قتلهایی را انجام دهند.»
این پرونده یادآوری میکند که پیامدهای جنگ اوکراین فقط به سرنوشت خود این کشور محدود نمیشود.
در نهایت، اکثریتی دوحزبی در کنگرهای که بهشدت دچار شکاف سیاسی است، ابزارهای تازهای در اختیار ترامپ گذاشته تا پوتین را برای آمدن پای میز مذاکره تحت فشار قرار دهد.
اکنون تصمیم با ترامپ است: آیا این ابزار تازه را به کار خواهد گرفت، بهویژه در برابر کشورهایی مانند چین و هند که خریداران اصلی انرژی روسیه هستند؟