بر اساس اظهارات یک مقام آمریکایی، دولت ترامپ در تدارک فروش چند میلیارد دلاری بمبهای ۲ هزار پوندی به اسرائیل است. این قرارداد که بزرگترین معامله این مهمات مناقشهبرانگیز در سالهای اخیر به شمار میرود، ۲.۸ میلیارد دلار ارزش دارد و از محل مالیات شهروندان آمریکایی تامین مالی خواهد شد.
بهگزارش واشنگتن پست، این بسته شامل ۴۰ هزار بمب ۲ هزار پوندی، از جمله ۲۰ هزار فروند امکی-۸۴ و ۲۰ هزار فروند بیاِلیو-۱۱۷ و همچنین ۲۰ هزار کلاهک آی-۲۰۰۰ است.
امکی-۸۴ از ویرانگرترین مهمات در زرادخانههای نظامی غرب به شمار میرود. انفجار آن ترکشهای فلزی را تا هزاران پا در همه جهتها پرتاب میکند، میتواند از فلز و بتن ضخیم عبور کند و اغلب گودالهای بزرگی در زمین بر جای میگذارد.
تصویب این معامله بهصورت غیررسمی به کمیتههای کنگره اطلاع داده شده و میتواند برای دموکراتها به آزمونی مهم تبدیل شود؛ آن هم در شرایطی که نارضایتی از بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل روابط واشنگتن و تلآویو را به سطحی بیسابقه از تنش رسانده است.
هرچند این معامله بهصورت فروش توصیف میشود، سازوکار تامین مالی آن از مسیر «تامین مالی نظامی خارجی» انجام میگیرد؛ یعنی ایالات متحده پولی را فراهم میکند که اسرائیل با آن سلاحها را میخرد.
یک مقام ارشد دولتی در پاسخ به پرسشهایی پیرامون نگرانیهای بشردوستانه گفت: «تمامی معاملات تسلیحاتی خارجی مسیر قانونی و معمول خود را طی میکنند و درباره موارد در دست بررسی اظهارنظری نمیکنیم.»
در همین حال، سفارت اسرائیل نیز به درخواستها برای اظهارنظر پاسخی نداد.
اندازه این بسته از فروشهای پیشین مهمات ۲ هزار پوندی به اسرائیل در دوران دولت بایدن و دولت ترامپ فراتر میرود؛ از جمله فروش جنجالی ۲.۰۴ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۵ که از مسیر معمول بررسی کنگره عبور نکرد.
اسرائیل از این بمبها صدها بار در غزه و لبنان استفاده کرده و آنها در شمار قربانیان این دو جنگ نقش مهمی داشتهاند. اسرائیل همچنین بهدلیل پرتاب مکرر امکی-۸۴ در مناطقی که خود برای غیرنظامیان در غزه امن اعلام کرده بود، با انتقاد روبهرو شده است.
به گفته ترور بال کارشناس پیشین خنثیسازی مهمات انفجاری در ارتش آمریکا از این تسلیحات برای هدف قرار دادن انواع ساختمانها استفاده گستردهای میشود و اصابت بمب امکی-۸۴، کل سازه را به طور کامل فرومیریزد.
این بمب که در جریان جنگ اول خلیج فارس از سوی خلبانان آمریکایی «چکش» لقب گرفت، تنها مهماتی بود که دولت جو بایدن در دوران جنگ غزه و بهدلیل نگرانی از تلفات غیرنظامیان فلسطینی، ارسال آن را به اسرائیل به حالت تعلیق درآورد؛ تصمیمی که شامل توقف یک محموله در بهار ۲۰۲۴ میشد، اما دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵ و در نخستین ماه بازگشت به قدرت، بلافاصله آن سیاست را لغو کرد.
برایان فینوکین مشاور ارشد گروه بحران بینالمللی در این باره گفت:
با توجه به شیوهای که اسرائیل جنگ هوایی خود را در غزه و تا حدی در جنوب لبنان پیش برده، نگرانیهای واقعی درباره نحوه استفاده از چنین سلاحهایی در مناطق پرجمعیت وجود دارد. تازه اگر از ابتدا اهداف نظامی معتبری در کار باشد، چون تردیدهایی درباره چیزی که اسرائیل اهداف نظامی معتبر میداند هم وجود دارد.
حمایت آمریکا از این فروش با وجود چندین حوزه تنش میان اسرائیل و دولت ترامپ ادامه دارد؛ از جمله حملات خشونتآمیز شهرکنشینان اسرائیلی به فلسطینیها در کرانه باختری و نگرانیهای مداوم درباره عملیات نظامی اسرائیل در لبنان و سوریه.
اسرائیلیها همچنین طرح صلح ترامپ برای غزه را نپذیرفتهاند؛ طرحی که در آن حماس در ازای عقبنشینی نیروهای اسرائیلی باید خلع سلاح شود.
امضای توافقی کوتاهمدت میان دولت ترامپ و ایران بهمنظور پایاندادن به جنگ در آن منطقه، با انتقاد شدید متحدان نتانیاهو روبهرو شد و آنها جی. دی. ونس معاون رئیسجمهور را بهخاطر پیشبرد این مذاکرات هدف حمله قرار دادند.
اکنون با طولانیشدن درگیریها در آستانه انتخابات میاندورهای، ترامپ و دستیارانش بیشازپیش از نتانیاهو خشمگین هستند؛ چراکه او جنگ را با وعده دستیابی به یک پیروزی سریع و قاطع پیش برده بود.
هرچند تحویل چنین سفارشهایی میتواند چند سال طول بکشد، تصویب آنها پیام گستردهتری درباره رابطه دوجانبه مخابره میکند.
به گفته فینوکین، چنانچه هدف دولت ترامپ تثبیت آرامش در خاورمیانه باشد، زمان انتخابی برای این تصمیم عجیب به نظر میرسد؛ اقدامی که خواسته یا ناخواسته، پیامی مبنی بر اعتماد به اسرائیل مخابره میکند.
دولت ترامپ همچنین بر رهبران کمیته روابط خارجی سنای آمریکا و کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان فشار میآورد تا این فروش را تصویب کنند.
رهبران جمهوریخواه و دموکرات در گذشته از چنین فروشهایی حمایت کردهاند، اما اکنون از سوی اعضای عادی حزبها با مقاومت بیشتری روبهرو میشوند؛ مقاومتی که از ناپسند بودن جنگهای غزه و ایران و پیامدهای سیاسی آن برای حمایت آمریکا از اسرائیل ناشی میشود.
جمهوریخواهان در حمایت از اسرائیل متحدترند، اما شمار روبهرشدی از چهرههای محافظهکار -از جمله میگین کلی، تاکر کارلسن و کندیس اوونز- حمایت سرسختانه واشنگتن و ۳.۸ میلیارد دلار کمک سالانه آمریکا به اسرائیل را زیر سؤال بردهاند.
علاوه بر امکی-۸۴، این فروش شامل آی-۲۰۰۰ها، بدنه یک بمب نفوذگر برای حمله به سازههای مستحکم، و بیاِلیو-۱۱۷ها نیز میشود؛ گونهای از امکی-۸۴ که پوشش محافظ حرارتی دارد تا نگهداری آن در ناوها ایمنتر شود.
نظر شما دربارهی این فروش تسلیحاتی چیست؟