یک استارتاپ آمریکایی به نام پاوِرِس (Powerus) تلاش میکند پاسخ متفاوتی به این مسئله بدهد؛ ساخت رهگیرهای ارزانقیمت، نزدیک به محل درگیری و با کمک تولیدکنندگان محلی.
نیویورکتایمر میگوید این شرکت مستقر در فلوریدا، ماه گذشته نخستین کارخانه خود در خاورمیانه را در یک انبار کوچک در امارات راهاندازی کرد. کارگران این کارخانه روزانه تا ۱۲ ساعت قطعات چاپ سهبعدی را سرهم میکنند تا رهگیرهایی بسازند که میتوانند پهپادها را با سرعتی تا ۲۰۰ مایل بر ساعت منهدم کنند.
اما هدف پاوِرِس فقط تأمین نیاز امارات نیست. کارخانههای وابسته به این شرکت اکنون حدود ۳ هزار رهگیر در ماه تولید میکنند و شرکت میخواهد این ظرفیت را تا میانه ۲۰۲۷ در سراسر جهان به ۱۵ هزار فروند در ماه برساند.
برای شرکت فلوریدایی پاورس، تبدیل شدن به یک تأمینکننده جهانی فناوری مقابله با پهپادها، به معنای وارد شدن نام ترامپها، یک زمین گلف و شیوهای تازه برای انجام کسبوکار است.
تولید پهپاد آمریکایی در امارات
اینجا مدل پاورس با شیوه سنتی صنعت دفاعی تفاوت پیدا میکند.
شرکتهای بزرگ دفاعی معمولاً سلاح را در کارخانههای کشور خود تولید و سپس به مشتری خارجی تحویل میدهند. پاورس میگوید در جنگهای امروزی این مدل به اندازه کافی سریع نیست. بنابراین به جای ساخت کارخانههای جدید در آمریکا، با تولیدکنندگان محلی در مناطقی که به رهگیر نیاز دارند همکاری میکند. شرکت، آموزش، قطعات و نرمافزار را در اختیار آنها میگذارد و تولید در همان منطقه انجام میشود.
جنگ ایران نیز این نیاز را تشدید کرده است. امارات در جریان درگیری بهشدت هدف حملات قرار گرفته و بیش از ۵۰۰ موشک بالستیک و ۲۲۰۰ پهپاد ایرانی به سمت اهدافی در این کشور شلیک شده است. این حملات دستکم ۱۵ کشته و صدها زخمی بر جا گذاشته، یک پالایشگاه نفت را تعطیل کرده و دو مرکز داده آمازون را نیز تخریب کرده است.
در همین حال، ذخایر رهگیرهای ساخت آمریکا در حال کاهش است و کشورهای منطقه به دنبال افزایش ظرفیت تولید داخلی هستند.
گاردین؛ رهگیری موشک با ۵ هزار دلار
محصول اصلی پاورس، رهگیری به نام گاردین (Guardian) است که حدود ۵ هزار دلار قیمت دارد. طراحی آن بر اساس یک نمونه اوکراینی است که در مقابله با پهپادهای روسی شاهد عملکرد موثری داشته است.
گاردین عمداً ساده طراحی شده است. قطعات آن مانند لگو به یکدیگر متصل میشوند و در ساخت آن از تراشهها و ماژولهای GPS موجود در بازار استفاده میشود.
البته نباید این سلاح را با رهگیرهای پیشرفتهای مانند PAC-3 مقایسه کرد. گاردین برای مقابله با موشکهای بالستیک ساخته نشده است؛ نقطه تمرکز آن پهپادهای متوسط، بهویژه پهپادهای شاهد است که یکی از ابزارهای اصلی حملات ایران محسوب میشوند.
و همینجا مسئله اقتصادی اهمیت پیدا میکند.
امارات پیشتر از رهگیرهای PAC-3 استفاده میکرد که هر فروند آنها چند میلیون دلار قیمت دارد، در حالی که هدفی مانند پهپاد شاهد ممکن است حدود ۴۰ هزار دلار ارزش داشته باشد.
حالا تصور کنید این حمله بارها و بارها تکرار شود؛ آیا چنین الگویی در یک جنگ طولانی قابل ادامه است؟
جنگ، صنعت دفاعی را هم تغییر میدهد
پاورس تنها شرکتی نیست که به دنبال تولید ارزانتر و منطقهای رهگیرهاست. ریتون (Raytheon) هم در امارات برای تولید رهگیرهای کویوت (Coyote) همکاری کرده است. با این حال، قیمت هر رهگیر کویوت حدود ۱۲۶ هزار و ۵۰۰ دلار برآورد شده است.
شرکت نوپای نروس (Neros) هم رهگیر پهپادی بندیت (Bandit) را توسعه میدهد که قیمت پایه آن حدود ۵ هزار دلار خواهد بود.
حتی شرکتهای بزرگتر نیز به سمت تولید مشترک حرکت کردهاند. لاکهید مارتین اعلام کرده یک رهگیر ارزانتر را با همکاری شرکای اروپایی در اروپا تولید خواهد کرد؛ هرچند قیمت آن حدود ۲ میلیون دلار است و آزمایش آن احتمالاً تا سال ۲۰۲۸ انجام نمیشود.
از نگاه پاورس، این تغییر اجتنابناپذیر است: جنگهای مدرن دیگر با تولید تمام تسلیحات در یک کشور یا یک کارخانه قابل پشتیبانی نیستند و بخشی از تولید باید به محل نیاز نزدیک شود.
پشت پرده رشد پاورس
داستان این شرکت به جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ بازمیگردد. مایکل سیننسکی، یکی از بنیانگذاران پاورس، در آن زمان برای انتقال تجهیزات پزشکی به اوکراین سفر کرده بود. او و شریک تجاریاش، رومن وینفلد، از نزدیک شاهد آغاز جنگ پهپادی بودند.
آنها بعدها با یک کهنهسرباز نیروهای ویژه ارتش آمریکا، برت ولیکوویچ، همکاری کردند و پاورس را همراه با دیگر شرکا راهاندازی کردند.
این شرکت فناوریهای آزمایششده در میدان جنگ اوکراین را شناسایی و مجوز استفاده از آنها را دریافت کرد و سپس چند شرکت حوزه پهپاد را نیز خرید.
اما یک نکته مهم باقی میماند: گاردین قرار نیست جای PAC-3 را بگیرد.
کارشناسان دفاعی میگویند ایران ممکن است به سمت موشکها و پهپادهای سریعتر حرکت کند و در آن صورت همچنان به رهگیرهای پیشرفته نیاز خواهد بود.
با این حال، تجربه جنگ ایران یک واقعیت را پررنگتر کرده است: وقتی یک کشور باید با تعداد زیادی پهپاد ارزانقیمت مقابله کند، استفاده مداوم از موشکهای چندمیلیوندلاری میتواند از نظر اقتصادی غیرقابلدوام باشد.
به همین دلیل امارات در کنار ادامه خرید تسلیحات آمریکایی، به دنبال خرید از تأمینکنندگان دیگر و تولید بخشی از تجهیزات در داخل است.
در نهایت، شاید رقابت اصلی فقط بر سر ساخت سلاحهای قدرتمندتر نباشد؛ بلکه بر سر ساخت سلاحی باشد که بتواند با هزینه کمتر، تعداد بیشتری از تهدیدها را متوقف کند.