رشد ۵۰ درصدی قیمت فلز حیاتی صنایع هسته‌ای

قیمت یک فلز نسبتاً ناشناخته که در صنایع مختلف، از انرژی هسته‌ای گرفته تا هوافضا و نیمه‌رساناها کاربرد دارد، آن‌قدر افزایش یافته که بزرگ‌ترین تولیدکننده آن در جهان، افزایش عرضه را بررسی می‌کند.

براساس گزارش بلومبرگ، شرکت فریپورت-مک‌موران در حال بازنگری برنامه‌های خود برای افزایش تولید مولیبدن در معدن کلایمکس واقع در ایالت کلرادوی آمریکاست؛ تصمیمی که در پی مشکلات عرضه و رشد تقاضا برای این فلز مطرح شده است.

قیمت مولیبدن از ابتدای سال جاری میلادی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و مؤسسه مالی BMO کپیتال مارکت پیش‌بینی کرده که بازار این فلز در سال ۲۰۲۷، برای ششمین سال متوالی با کسری عرضه مواجه خواهد شد.

کاتلین کویرک مدیرعامل فریپورت روز سه‌شنبه در نشست اعلام نتایج مالی سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ این شرکت گفت: «ما نسبت به چشم‌انداز بازار مولیبدن بسیار خوش‌بین هستیم.»

او که از نام کوتاه‌شده این فلز، یعنی مولی، استفاده می‌کرد، افزود: «فرصت‌هایی برای افزایش تولید مولیبدن در معدن کلایمکس داریم. به همین دلیل، دوباره سراغ برنامه‌های قدیمی خود رفته‌ایم و آن‌ها را بررسی می‌کنیم.»

حدود ۶۰ درصد عرضه جهانی مولیبدن به‌عنوان محصول جانبی استخراج مس تولید می‌شود. این وابستگی باعث شده تولید مولیبدن تحت تأثیر عواملی مانند کاهش عیار سنگ معدن، محدودیت سرمایه‌گذاری و اختلال در اجرای پروژه‌های معدنی قرار بگیرد.

همین مشکلات احتمال آن را افزایش داده‌اند که تولید مس از معادن جهان برای نخستین بار از سال ۲۰۱۷ با کاهش سالانه مواجه شود.

بخش مهمی از مشکلات عرضه مولیبدن در فاصله بیش از چهار هزار مایلی، معادل ۶ هزار و ۴۴۰ کیلومتر، در جنوب کلرادو و در کشور شیلی قرار دارد؛ جایی که مشکلات عملیاتی، تولید مس را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده‌اند.

تولید مولیبدن شیلی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸ درصد کاهش یافت.

شیلی در کنار پرو، به‌طور مشترک سومین تولیدکننده بزرگ مولیبدن جهان محسوب می‌شد و پس از چین و ایالات متحده قرار داشت.

شرکت معدنی کانادایی سنترا گلد (Centerra Gold) نیز پیش‌بینی می‌کند کسری عرضه در بازار مولیبدن برای شش تا هشت سال دیگر ادامه پیدا کند.

سنترا گلد قصد دارد معدن مولیبدن تامپسون کریک در ایالت آیداهوی آمریکا را تا اواسط سال ۲۰۲۷ دوباره راه‌اندازی کند. این شرکت همچنین برنامه دارد در آینده معدن انداکو در استان بریتیش کلمبیای کانادا را به چرخه تولید بازگرداند.

مولیبدن به دلیل توانایی آن در افزایش استحکام فولاد و سایر آلیاژها و همچنین مقاومت بالا در برابر حرارت شدید و خوردگی، فلزی ارزشمند محسوب می‌شود.

این ویژگی‌ها جایگزینی آن را در بسیاری از کاربردهای صنعتی دشوار کرده است؛ از جمله در خطوط لوله نفت و گاز، راکتورهای هسته‌ای، موتورهای جت و قطعات موشک.

کاربردهای این فلز همچنین حوزه‌هایی مانند انرژی هسته‌ای و بادی، صنایع دفاعی و هوافضا را در بر می‌گیرد.

علاوه بر این، استفاده از مولیبدن در صنعت نیمه‌رساناها به‌عنوان جایگزینی برای تنگستن رو به افزایش است.

بر اساس گزارشی از BMO، تقاضای جهانی مولیبدن بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ به‌طور متوسط سالانه ۴.۴ درصد رشد کرده بود، اما در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، نرخ رشد تقاضا به ۸.۵ درصد رسید.

این مؤسسه مالی انتظار دارد محدودیت عرضه دست‌کم تا سال آینده ادامه پیدا کند و معتقد است احتمال افزایش بیشتر قیمت‌ها، از احتمال کاهش آن‌ها بیشتر است.

جهش قیمت مولیبدن از هم‌اکنون به افزایش درآمد و بازدهی تولیدکنندگان این فلز کمک کرده است.

شرکت معدنی ساترن کاپر (Southern Copper) اعلام کرد میانگین قیمت فروش تحقق‌یافته مولیبدن این شرکت در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ به ۳۲.۹۳ دلار به ازای هر پوند رسیده است.

این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳۶ درصد افزایش نشان می‌دهد؛ آن هم در شرایطی که تولید مولیبدن این شرکت در همین دوره ۲ درصد کاهش یافته است.

مولیبدن حدود ۱۲ درصد از کل فروش شرکت ساترن کاپر را تشکیل داده است.

با وجود رشد قیمت‌ها و تقاضا، تأمین عرضه جدید به میزان کافی ممکن است دشوار باشد.

چین در گذشته هنگام کمبود عرضه مولیبدن، معمولاً تولید این فلز را از معادن اختصاصی افزایش می‌داد. بااین‌حال، به گفته BMO، کاهش منابع معدنی و محدودیت‌های زیست‌محیطی، توانایی این کشور برای افزایش سریع تولید را کاهش داده است.

برخلاف برخی فلزات دیگر که عرضه آن‌ها محدود است، مانند تنگستن و آنتیموان، چین منابع وارداتی مشخص و متعددی در اختیار ندارد که بتواند بدون تشدید کمبود در سایر بازارها، از آن‌ها برای افزایش تأمین مولیبدن استفاده کند.

بااین‌حال، فریپورت همچنان گزینه‌هایی برای افزایش تولید در اختیار دارد.

علاوه بر افزایش استخراج مولیبدن از معدن کلایمکس، طرح توسعه پیشنهادی معدن مس بگدد (Bagdad) در ایالت آریزونا می‌تواند سالانه ۱۰ تا ۱۲ میلیون پوند به تولید مولیبدن این شرکت اضافه کند.