بنزین جرقه زد، تورم آمریکا فراتر از انتظار بالا رفت؛ احتمال افزایش نرخ بهره

تورم مصرف‌کننده در سپتامبر بیش از حد انتظار افزایش یافت. آکسیوس دراین‌باره نوشت که چالش تورم در ایالات متحده وارد مرحله نگران‌کننده‌تری شده است. شواهد تازه در روز چهارشنبه نشان می‌دهد که فشارهای قیمتی دیگر به تکانه بخش انرژی ناشی از جنگ — که اقتصاد جهانی را به هم ریخته — محدود نمانده و در حال سرایت به سایر بخش‌های اقتصادی است.

به نوشته این رسانه، تورم دخل‌وخرج خانوارها را تحت فشار گذاشته و امیدها را برای بازگشت سریع آرامش به بازارها کمرنگ کرده است. پیامد مستقیم این وضعیت، افزایش احتمال اقدام دوباره بانک مرکزی آمریکا، یعنی فدرال رزرو، برای بالا بردن نرخ بهره است.

اولو سونولا، اقتصاددان مؤسسه اعتبارسنجی فیچ (Fitch Ratings)، در یادداشتی تحلیلی تأکید کرده است:

«هزینه‌های بالاتر انرژی در حال نفوذ به بخش گسترده‌تری از بهای خدمات است و این روند، خطر ماندگار شدن موج فعلی تورم را تقویت می‌کند.»

از سوی دیگر، جیسون پراید از مؤسسه مالی گلنمید (Glenmede) خاطرنشان کرده است:

«گزارش شاخص بهای مصرف‌کننده (CPI) نخستین گزارش در سال جاری به شمار می‌رود که در آن، موج گرانی به شکل هم‌زمان در بخش عمده اقلام سبد مصرفی خانوارها دیده می‌شود.»

طبق داده‌های آماری، شاخص بهای مصرف‌کننده در ماه سپتامبر نسبت به ماه پیش از آن ۰.۶ درصد رشد کرد؛ عددی که شتاب گرفتن تورم را در مقایسه با رشد ۰.۴ درصدی ماه اوت اثبات می‌کند. این شاخص در بازه ۱۲ ماهه منتهی به سپتامبر به ۳.۷ درصد رسید، در حالی که در ماه قبل ۳.۴ درصد ثبت شده بود.

قیمت بنزین تنها در ماه سپتامبر جهشی ۹ درصدی را تجربه کرد و به تنهایی مسئول بیش از نیمی از کل رشد ماهانه قیمت‌های مصرف‌کننده بود. شاخص قیمت‌های بنیادین یا هسته‌ای (Core prices) که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی از آن کنار گذاشته می‌شود، برای دومین ماه پی‌درپی ۰.۳ درصد بالا رفت. همچنین نرخ سالانه این شاخص از ۲.۴ درصد به ۲.۶ درصد شتاب گرفت.

تورم در بخش‌هایی از اقتصاد خدمات که وابستگی مستقیمی هم به نوسانات سوخت ندارند، رفتاری سرسختانه نشان داده است:

• هزینه بخش مسکن در ماه گذشته شتاب گرفت و ۰.۴ درصد افزایش یافت.
• بهای خودروهای کارکرده و دست‌دوم با رشد ۰.۷ درصدی همراه شد.
• بلیت خطوط هواپیمایی نیز هم‌زمان با چالش ایرلاین‌ها در برابر هزینه‌های سنگین سوخت جت، جهشی ۱.۲ درصدی را ثبت کرد.

شاخص محدودتر موسوم به «سوپرکر» (Supercore)، که علاوه بر انرژی و خوراک، خدمات بخش مسکن را هم حذف می‌کند، در ماه گذشته بار دیگر داغ شد. قیمت‌ها در این گروه طی سه ماه اخیر با نرخ سالانه‌سازی‌شده نزدیک به ۴.۶ درصد بالا رفته است.

طبق گزارش آکسیوس، مدیران ارشد فدرال رزرو در روزهای گذشته تلاش کرده بودند ضرورت بالا بردن مجدد نرخ بهره در اواخر ماه جاری را کم‌اهمیت نشان دهند. با این حال، انتشار داده‌های تورمی امروز چهارشنبه بلافاصله این گمانه‌زنی را در وال‌استریت زنده کرد که بانک مرکزی شاید نتواند تا نشست ماه دسامبر دست نگه دارد و ناچار شود زودتر دست به کار شود.

پس از انتشار این آمار، بازدهی اوراق دو ساله خزانه‌داری آمریکا، که حساسیت فوق‌العاده‌ای به سیاست‌های پولی فدرال رزرو دارد، در حدود ۱۲ واحد پایه جهش کرد.

همچنین طبق آمار ابزار سنجش سی‌ام‌ئی فدواچ (CME FedWatch)، فعالان بازار اکنون ۴۷ درصد احتمال می‌دهند که فدرال رزرو در نشست سیاست‌گذاری ۲۷ تا ۲۸ اکتبر نرخ بهره را ۰.۲۵ درصد دیگر افزایش دهد. این در حالی است که این احتمال تا روز گذشته ۲۲.۱ درصد و در هفته قبل تنها ۱۸ درصد برآورد شده بود.

کریستوفر والر، از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو، روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با شبکه خبری بلومبرگ عنوان کرده بود بالا رفتن بازدهی اوراق بدهی می‌تواند به آرام شدن دمای اقتصاد کمک کند و شاید نیاز به افزایش بیشتر نرخ بهره را از بین ببرد. اما آمار جدید این دیدگاه را به چالش کشیده و نشان داده که زیرپوست اقتصاد، گرانی همچنان با مقاومت بالایی ادامه دارد.

این گزارش، موضع مقامات متمایل به تشدید انقباض پولی مانند بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند را تقویت کرده است. او روز دوشنبه هشدار داده بود که تورم اکنون «به‌جای آنکه به یک بخش خاص محدود باشد، کم‌وبیش در تمام بخش‌ها فراگیر شده است.» هاماک عواملی چون وضع تعرفه‌ها، تب سرمایه‌گذاری سنگین در حوزه هوش مصنوعی و رشد دستمزد بخش خدمات را به‌عنوان منابع دیگر فشار بر قیمت‌ها مطرح کرد.

به نوشته آکسیوس، نگرانی بزرگ برای خانواده‌های آمریکایی این است که موج تازه تورم ماندگارتر از حد انتظار باشد؛ پدیده‌ای که می‌تواند فرسایش قدرت خرید را طولانی‌تر کند و هم‌زمان نرخ سود تسهیلات بانکی و وام‌ها را در سطوحی بالا قفل نگه دارد.