بن‌سلمان می‌خواست عربستان را از وابستگی به نفت نجات دهد؛ اما حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌ها و خطوط نفتی، برنامه‌های اقتصادی او را به خطر انداخته است.
محمد بن‌سلمان سال ۲۰۲۶ را با امیدواری آغاز کرد. سفرش به کاخ سفید و استقبال گرم دونالد ترامپ، موقعیت سیاسی او را تقویت کرده بود. حتی با آغاز جنگ آمریکا و ایران نیز عربستان در وضعیت نسبتاً مناسبی قرار داشت؛ زیرا می‌توانست نفت خود را از طریق خط لوله‌ای به دریای سرخ برساند و تنگه هرمز را دور بزند.
اما وال‌استریت ژورنال می‌گوید، تشدید حملات حوثی‌های مورد حمایت ایران، اکنون هم امنیت عربستان را تهدید می‌کند و هم برنامه‌های بلندپروازانه ولیعهد برای متنوع‌سازی اقتصاد این کشور را زیر فشار گذاشته است.
شنبه گذشته دست‌کم یک موشک حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی ریاض اصابت کرد و دست‌کم ۱۳ کشته و صدها زخمی برجا گذاشت. دو پایانه آسیب دیدند و بخشی از سقف آنها فروریخت. روز یکشنبه نیز حمله دیگری به فرودگاه تعطیل‌شده گزارش شد که به آتش‌سوزی در پایانه چهار و کشته شدن یک نفر انجامید.
حملات حوثی‌ها؛ از فرودگاه ریاض تا تأسیسات نفتی عربستان
مقام‌های سعودی تا همین تابستان می‌گفتند وضعیت حوثی‌ها تحت کنترل است. اما حملات اخیر به فرودگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و خط لوله اصلی شرق به غرب عربستان نشان داده که تهدید این گروه جدی‌تر از ارزیابی‌های قبلی بوده است.
فرودگاه ملک خالد ریاض دست‌کم چهار بار هدف حمله قرار گرفته است. در پایتخت نیز صدای انفجارها، تخلیه ساختمان‌ها و پناه گرفتن شهروندان به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است.
به گفته مقام‌های سعودی، ذخایر موشک‌های رهگیر برای مقابله با حملات بیشتر رو به کاهش است. بن‌سلمان نیز اکنون میان کاخ‌های به‌شدت حفاظت‌شده و مجهز به پناهگاه جابه‌جا می‌شود.
کریستین کوتس اولریشسن، پژوهشگر مؤسسه بیکر، می‌گوید:
ولیعهد گزینه مناسبی پیش رو ندارد؛ زیرا هر پاسخ نظامی می‌تواند عربستان را عمیق‌تر وارد جنگی نامتقارن کند که حوثی‌ها در آن توان وارد کردن خسارت‌های سنگین و نمادین را نشان داده‌اند.
اقتصاد عربستان زیر فشار جنگ؛ از پروژه نئوم تا جام جهانی ۲۰۳۴
بن‌سلمان طی یک دهه گذشته صدها میلیارد دلار صرف پروژه‌هایی کرده که قرار بود چهره اقتصادی عربستان را تغییر دهند؛ از شهر آینده‌نگر نئوم و ساختمان مکعبی عظیم ریاض تا پیست اسکی در بیابان.
هزینه مجموع این طرح‌ها به چندین تریلیون دلار می‌رسد؛ درحالی‌که بودجه سالانه دولت حدود ۳۵۰ میلیارد دلار است. اکنون جنگ، تأمین مالی آنها را دشوارتر کرده است.
سرمایه‌گذاری خارجی در دو فصل نخست سال کاهش یافته و از اهداف تعیین‌شده برای ۲۰۳۰ عقب مانده است. بسیاری از پروژه‌های بزرگ متوقف شده‌اند یا دوباره بررسی می‌شوند. عربستان از میزبانی بازی‌های زمستانی آسیایی ۲۰۲۹ صرف‌نظر کرده و همچنان باید منابع مالی اکسپوی ۲۰۳۰ و جام جهانی ۲۰۳۴ را تأمین کند.
بر اساس داده‌های کپیتال اکونومیکس، بخش غیرنفتی اقتصاد عربستان در فصل دوم نسبت به فصل نخست کوچک‌تر شده است. وزارت دارایی این کشور نیز اکنون انقباض ۳.۶ درصدی اقتصاد در سال ۲۰۲۶ را پیش‌بینی می‌کند.
حملات حوثی‌ها به گردشگری و هوانوردی، دو بخش مهم برنامه اقتصادی ولیعهد، آسیب می‌زند. حتی برگزاری کنفرانس بین‌المللی سرمایه‌گذاری در پایان ماه نیز با تردید روبه‌رو شده است.
۲ اشتباه محاسباتی عربستان
ریشه درگیری به سال ۲۰۱۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که عربستان با حمایت از دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن وارد جنگ علیه حوثی‌ها شد. حملات هوایی ویرانگر ائتلاف سعودی به تشدید جنگ انجامید و حوثی‌ها نیز تأسیسات نفتی و شهرهای عربستان را هدف قرار دادند. درگیری‌ها سرانجام به بن‌بست و آتش‌بس سال ۲۰۲۲ رسید.
با آغاز جنگ ایران، بن‌سلمان تلاش کرد از رویارویی مستقیم با تهران دور بماند و کانال دیپلماتیک را باز نگه دارد.
اطلاعات عربستان نشان می‌داد ایران حوثی‌ها را برای ورود به جنگ تحت فشار گذاشته است. بااین‌حال، برخی مقام‌های سعودی تصور می‌کردند این گروه پس از تحمل خسارت‌های حملات آمریکا و اسرائیل، براساس منافع مستقل خود تصمیم خواهد گرفت.
حوثی‌ها در اوت به مناطق ساحلی نزدیک باب‌المندب حمله کردند. عربستان برای جلوگیری از تشدید جنگ، از پشتیبانی هوایی متحدان یمنی خود در بندر مخا خودداری کرد و این بندر سقوط کرد.
با وجود وعده بن‌سلمان برای سرمایه‌گذاری حدود یک تریلیون دلار در آمریکا، واشنگتن تاکنون درخواست کمک نظامی مستقیم برای عقب راندن حوثی‌ها را نپذیرفته و تنها مستشارانی اعزام کرده است. ترامپ البته احتمال مشارکت در حملات عربستان را مطرح کرده است.
ریاض اکنون از پاکستان کمک خواسته، به دنبال خرید سامانه‌های پدافندی و جذب نیروهای خارجی است و هم‌زمان امکان راه‌حل دیپلماتیک را بررسی می‌کند.
چالش بن‌سلمان دیگر فقط مهار حوثی‌ها نیست؛ او باید میان هزینه‌های جنگ، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و تأمین مالی رؤیای اقتصادی خود تعادل برقرار کند.
