عربستان و امارات با همکاری ژاپن و ارائه کمکهای مالی و فنی، ذخایر راهبردی نفت کشورهای آسیایی را برای مقابله با بحرانهای احتمالی تقویت میکنند.
براساس گزارش نیکی آسیا، عربستان و امارات برای انباشت ذخایر نفت در آسیا همکاری خواهند کرد؛ منطقهای که با وجود وابستگی شدید به واردات، از ذخایر کافی برخوردار نیست.
نشست وزیران جامعه آسیایی بدون آلایندگی (AZEC)، ائتلافی متشکل از ۱۱ کشور به رهبری ژاپن، روز پنجشنبه در فیلیپین برگزار میشود.
در این نشست، مقامات ارشد دولتهای عربستان و امارات نیز در رایزنیهای ویژه شرکت خواهند کرد و انتظار میرود آمادگی خود را برای همکاری در حوزه ذخایر نفت اعلام کنند.
روز ۱۱ اکتبر نیز مجمع بینالمللی انرژی در عربستان برگزار میشود؛ گفتوگویی در سطح وزیران که کشورهای تولیدکننده و واردکننده نفت را گردهم میآورد. انتظار میرود ژاپن در نشست مزبور شرکت کند و چارچوب همکاری با آسیا را به اشتراک بگذارد.
نتایج نشست AZEC در قالب بیانیهای مشترک تدوین میشود تا مبنای گفتوگوی کشورهای عضو با تولیدکنندگان نفت خاورمیانه درباره تقویت ذخایر قرار گیرد.
پس از نشست، مذاکرات دوجانبه برای تعیین جزئیات و مقیاس اقدامات برگزار خواهد شد. انتظار میرود عربستان و امارات صادرات به کشورهای هدف را افزایش دهند و هنگام بروز شرایط اضطراری، تامین نفت آنها را در اولویت بگذارند.
همکاری با کشورهای آسیایی برای تولیدکنندگان نفت نیز مزیت دارد. صادرات نفت خام عربستان و امارات بهدنبال بسته شدن عملی تنگه هرمز بهشدت کاهش یافت. ایجاد چارچوبی برای ذخیرهسازی نفت در کشورهای واردکننده این امکان را فراهم میکند که حتی زمانی که حملونقل دریایی دشوار است، عرضه نفت از مخازن ذخیره ادامه پیدا کند.
ژاپن در حال حاضر مخازن نفت متعلق به شرکتهای خصوصی داخلی را در اختیار شرکتهای دولتی عربستان و برخی کشورهای دیگر قرار میدهد.
در مقابل، ژاپن در مواقع اضطراری حق تقدم برای خرید نفت خام ذخیره شده در این مخازن را دارد. این سازوکار میتواند به الگویی برای گسترش همکاریهای ذخیره سازی نفت در سراسر آسیا تبدیل شود.
سانائه تاکائیچی نخستوزیر ژاپن در ماه آوریل طرحی با عنوان POWERR Asia یا مشارکت برای تقویت تابآوری گسترده انرژی و منابع در آسیا پیشنهاد کرد.
محور این برنامه، حدود ۱۰ میلیارد دلار حمایت مالی است.
ژاپن آماده است براساس توافقی که انتظار میرود در نشست پیشروی AZEC حاصل شود، کمک مالی ارائه کند و تجربه و دانش فنی خود در زمینه ذخیرهسازی نفت را در اختیار کشورهای دیگر قرار دهد.
جنوب شرق آسیا به دلایل تاریخی و جغرافیایی وابستگی زیادی به خاورمیانه برای تأمین انرژی داشته است.
ژاپن که از بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ درس گرفته، یک نظام قدرتمند ذخیرهسازی نفت ایجاد کرده و اکنون یکی از بزرگترین ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد؛ ذخایری که میتواند مصرف بیش از ۲۰۰ روز این کشور را پوشش دهد.
اما دیگر کشورهای آسیایی آمادگی بسیار کمتری داشتند.
براساس گزارش آژانس منابع طبیعی و انرژی ژاپن، تا ماه مارس مجموع ذخایر نفت خام و فرآوردههای نفتی تایلند معادل مصرف ۶۱ روز این کشور بود. این رقم در فیلیپین به ۵۳ روز میرسید و ویتنام حتی ذخایر کمتری داشت؛ تنها معادل ۳۰ روز مصرف.
پس از مسدود شدن تنگه هرمز، برخی کشورهای آسیایی مجبور شدند مصرف را محدود کنند؛ از جمله با اعمال محدودیت بر میزان سوختگیری بنزین.
بحران انرژی در کشورهای مختلف حتی بر ژاپن نیز اثر گذاشت. بیش از ۹۹ درصد دستکشهای لاستیکی پزشکی و لولههای مورد استفاده در همودیالیز ژاپن وارداتی هستند و عمده این محصولات از کشورهای جنوب شرق آسیا تأمین میشوند.
وزارت بهداشت، کار و رفاه ژاپن با موجی از پرسشها و درخواستها از سوی مراکز درمانی و دیگر سازمانها روبهرو شد و در نهایت دولت مجبور شد بخشی از ذخایر دستکش پزشکی خود را وارد بازار کند.