نفت با بیشترین سرعت از آغاز جنگ ایران از خلیج فارس خارج می‌شود، اما کرایه هر سفر چندروزه به ۴۰ میلیون دلار رسیده است.
به‌گزارش وال‌استریت ژورنال، تولیدکنندگان نفت خلیج فارس پرداخت هزینه را ترجیح می‌دهند، زیرا باقی‌ماندن محموله‌ها و فروش‌نرفتن نفت از پذیرش کرایه سنگین و حاشیه سود کمتر زیان‌بارتر خواهد بود.
به همین دلیل، تولیدکنندگان به اجاره نفتکش‌های بسیار بزرگ حمل نفت خام یا همان VLCC روی آورده‌اند تا سفری پرخطر را انجام دهند که به آن «شاتل ران» (Shuttle Run) گفته می‌شود.
در این روش، نفتکش‌ها از طریق تنگه هرمز وارد خلیج فارس می‌شوند، در بنادر منطقه نفت بارگیری می‌کنند، دوباره از تنگه خارج می‌شوند و سپس نفت را به کشتی دیگری که درست بیرون از این آبراه منتظر است منتقل می‌کنند.
چنین سفرهایی پیش از جنگ ضرورتی نداشت، اما حمله به کشتی‌های تجاری در تنگه باعث شد خریداران آسیایی و دیگر نقاط جهان تمایلی به فرستادن کشتی‌های خود برای تحویل نفت از داخل خلیج فارس نداشته باشند.
اقتصاد نوظهور تنگه هرمز وضعیتی شبیه به تب طلای دوران جنگ به خود گرفته است؛ جایی که تولیدکنندگان نفت برای تداوم انتقال محموله‌های خود به پرداخت کرایه‌هایی بی‌سابقه تن داده‌اند، مالکان کشتی‌ها به بالاترین بازدهی مالی در چند دهه گذشته دست یافته‌اند و دریانوردانی که از این آبراه پرخطر می‌گذرند، دستمزدهایی بی‌مانند دریافت می‌کنند.
هم‌اکنون هزینه یک سفر رفت‌وبرگشت از این تنگه برای تولیدکنندگان بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار تمام می‌شود که حتی بدون در نظر گرفتن هزینه بیمه، رقمی معادل ۱۵ تا ۲۰ دلار به ازای هر بشکه است.
پاداش‌های مالی چشمگیر با خطرهای بزرگی همراه‌اند. به‌گفته سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، پس از چند روز آرامش از ۲۸ سپتامبر تاکنون هفت کشتی هدف قرار گرفته‌اند. مؤسسه‌های امنیت دریایی تعدادی از نفتکش‌های آسیب‌دیده را در زمره نفتکش‌های شاتل شناسایی کرده‌اند.
رکوردشکنی هزینه حمل مستقیم نفت
انتقال مستقیم نفت از خلیج فارس به بازارهای جهانی نیز از هر زمان دیگری گران‌تر شده و همین وضعیت جذابیت سفرهای شاتل را افزایش داده است.
کرایه یک ابرنفتکش برای حرکت از خلیج فارس به چین در اواخر سپتامبر از روزانه ۱٫۲ میلیون دلار فراتر رفت. داده‌های مؤسسه پژوهشی کلارکسونز نشان می‌دهد کرایه در آستانه جنگ حدود ۲۳۱ هزار و ۴۰۰ دلار در روز بود، درحالی‌که در اوایل ژانویه کمتر از ۴۰ هزار دلار در روز هزینه داشت.
رونق سفرهای شاتل به دریانوردان نیز رسیده است. کسانی که حاضر به سفر در منطقه جنگی می‌شوند و بسیاری از آنان اهل هند، فیلیپین و چین هستند، پاداشی معادل دو یا سه برابر حقوق معمول ماهانه خود دریافت می‌کنند.
براساس گفته‌های دریانوردان و آگهی‌های استخدامی مشاهده شده از سوی وال‌استریت ژورنال، یک مؤسسه تامین نیروی کشتی مستقر در شاندونگ حتی برای یک سفر رفت‌وبرگشت تا ۲۵ هزار دلار پاداش پیشنهاد کرده است.
مبلغ ۲۵ هزار دلار برای روغن‌کاران و کارآموزان عرشه می‌تواند از دستمزد بیش از یک سال آنان بیشتر باشد.
گسترش ناوگان شاتل
تقاضا برای سفرهای شاتل ماه گذشته و پس از حملات پهپادی که خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی را تعطیل کرد، جهش یافت.
آرامکو برای ادامه صادرات نفت به دیگر تولیدکنندگان منطقه پیوسته و استفاده از نفتکش‌های شاتل را آغاز کرده است.
ناوگان اصلی شامل کشتی‌هایی می‌شود که دست‌کم چهار مرتبه محموله‌های بارگیری‌شده در خلیج فارس را در مناطق انتقال کشتی‌به‌کشتی نزدیک بنادر فجیره، صحار و شناص تخلیه کرده‌اند.
کلر یونگمن مدیر ریسک و اطلاعات دریایی در مؤسسه ردیابی کشتی ورتکسا، اعلام کرد که شمار نفتکش‌های ناوگان اصلی از ۳۰ فروند در پایان اوت به ۳۹ فروند در زمان گزارش رسیده است.
به‌گفته‌ی یونگمن، سهم عربستان سعودی از نفتکش‌های شاتل با سرعت در حال افزایش است.
تجارت مزبور اکنون در اختیار شماری محدود از مالکان کشتی، از جمله سینوکور کره جنوبی و دایناکام متعلق به جورج پروکوپیو میلیاردر یونانی قرار دارد.
کارگزاران کشتی می‌گویند مالکان کوچک‌تر نیز وارد بازار شده‌اند که برخی از آنان کشتی‌های قدیمی فعال در حمل نفت ونزوئلا و روسیه را در اختیار دارند.
اگر کشتی‌های قدیمی موفق به دریافت بیمه شوند و سپس به‌طور کامل از بین بروند، مالکان می‌توانند کل ارزش کشتی را مطالبه کنند. چنین نتیجه‌ای شاید از نظر اقتصادی بهتر از اوراق کردن نهایی همان شناورها باشد، با این‌حال دریافت پوشش بیمه می‌تواند چالش برانگیز باشد.
سفر خطرناک در تاریکی و بدون GPS
پشت درآمدهای بالا، خطرهایی جدی و واقعی قرار گرفته‌اند. طبق اطلاعات سازمان بین‌المللی دریانوردی و مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا که وابسته به نیروی دریایی سلطنتی است، تنها طی دو هفته گذشته ۹ کشتی تجاری در نزدیکی تنگه هدف حمله قرار گرفتند. حملات به مجروح شدن دو دریانورد و مرگ یک نفر انجامید.
دو دریانورد حاضر در دو نفتکش VLCC متفاوت، تجربه اخیر خود را با وال‌استریت ژورنال در میان گذاشتند.
یکی از آنان که افسر اول یک نفتکش شاتل بود، گفت: «طی ماه گذشته دو بار از تنگه هرمز وارد و خارج شده است. هر دو سفر شبانه، با پنجره‌های بسته و چراغ‌های خاموش انجام شدند. کشتی او در جریان هر بار عبور، برای چند ساعت سیگنال GPS را از دست داد.»
خدمه هنگام قطع GPS از روش‌های سنتی ناوبری کمک گرفتند. آنان با استفاده از سیگنال‌های رادار، زاویه و فاصله کشتی را نسبت به جزیره‌ها و دماغه‌ها محاسبه کردند تا موقعیت شناور مشخص شود.
یکی دیگر از خدمه یک نفتکش VLCC گفت: «از احتمال حمله پهپادی به شناور آگاه بوده است. بااین‌حال، خطر اصابت موشک را پیش‌بینی نمی‌کرد. تجربه‌ی خدمه نشان می‌دهد دستمزدهای چندبرابری و پاداش‌های کم‌سابقه در برابر تهدیدهایی پرداخت می‌شوند که از اختلال ناوبری و حملات پهپادی تا اصابت موشک و مرگ دریانوردان امتداد دارند.
نظر شما درباره‌ی ادامه‌ی عبور نفتکش‌ها از تنگه‌ی هرمز با وجود چنین خطرهایی چیست؟