گازوئیل با تامین نیروی محرکه کامیونها، تجهیزات کشاورزی و کشتیهای باربری، نقشی کلیدی در حفظ چرخه جابهجایی کالا ایفا میکند؛ بنابراین در دسترس بودن آن اثراتی بهمراتب فراتر از پمپهای سوخت دارد.
در این میان، ایالات متحده بهعنوان بزرگترین صادرکننده در جهان، بخش قابلتوجهی از بازار عرضه جهانی را اداره میکند.
حال، با توجه به اینکه روسیه پیشتر صادرات گازوئیل خود را کاهش داده، احتمال ایجاد محدودیت در صادرات آمریکا نیز نگاهها را به خود معطوف کرده است.
بهگزارش ویژوال کپیتالیست، آمار صادرات دیزل کشورها در سال ۲۰۲۵ برپایه میانگین سالانه دادههای ماهانه ابتکار مشترک دادههای سازمانی موسوم به JODI و سازمان کشورهای صادرکننده نفت یا اوپک تهیه شده است.
آمریکا روزانه معادل حدود ۲۰۱ میلیون لیتر گازوئیل صادر کرد و بالاتر از روسیه با نزدیک به ۱۲۴٫۶ میلیون لیتر و عربستان سعودی با حدود ۱۰۷٫۸ میلیون لیتر قرار گرفت.
هند و کرهی جنوبی نیز پنج صادرکننده نخست را تکمیل کردند و صادرات روزانه هرکدام از ۷۹٫۵ میلیون لیتر فراتر رفت.
سامانه بزرگ پالایشی آمریکا یکی از پایههای برتری آن در صادرات محسوب میشود.
آمریکا تا ژانویه ۲۰۲۶ تعداد ۱۳۰ پالایشگاه عملیاتی با ظرفیت تقطیر روزانه نفت خام معادل حدود ۲٫۹ میلیارد لیتر داشت.
رتبه | کشور یا منطقه | صادرات دیزل در سال ۲۰۲۵ به میلیون لیتر در روز | سهم از صادرات جهانی |
|---|---|---|---|
۱ | ایالات متحده | ۲۰۱٫۰ | ۱۵٫۴٪ |
۲ | روسیه | ۱۲۴٫۶ | ۹٫۵٪ |
۳ | عربستان سعودی | ۱۰۷٫۸ | ۸٫۳٪ |
۴ | هند | ۹۰٫۲ | ۶٫۹٪ |
۵ | کرهی جنوبی | ۸۹٫۲ | ۶٫۸٪ |
۶ | هلند | ۷۳٫۱ | ۵٫۶٪ |
۷ | سنگاپور | ۵۸٫۲ | ۴٫۵٪ |
۸ | کویت | ۴۶٫۰ | ۳٫۵٪ |
۹ | بلژیک | ۳۶٫۶ | ۲٫۸٪ |
۱۰ | آلمان | ۳۴٫۱ | ۲٫۶٪ |
۱۱ | مالزی | ۳۲٫۹ | ۲٫۵٪ |
۱۲ | کانادا | ۲۹٫۴ | ۲٫۲٪ |
۱۳ | ایتالیا | ۲۵٫۷ | ۲٫۰٪ |
۱۴ | تایوان | ۲۵٫۳ | ۱٫۹٪ |
۱۵ | چین | ۲۱٫۰ | ۱٫۶٪ |
- | جهان | ۱۳۰۶٫۴ | ۱۰۰٫۰٪ |
امارات، ایران و عراق جداگانه در رتبهبندی حضور ندارند، زیرا دادههای قابلمقایسه سال ۲۰۲۵ برای آنها در دسترس نیست.
هلند، سنگاپور و بلژیک در مجموع ۱۲٫۹ درصد از صادرات جهانی را در اختیار دارند، اما بخش بزرگی از حجم ثبت شده آنها به صادرات مجدد مربوط میشود.
هر سه کشور قطب تجاریاند و گازوئیل وارداتی را ذخیره و ترکیب میکنند و سپس به مقصدهای دیگر میفرستند؛ در نتیجه آمار صادراتشان میزان تولید پالایشگاههای داخلی را بیش از مقدار واقعی نشان میدهد.
در تقسیمبندی منطقهای، اروپا با سهم ۳۵٫۳ درصدی در صدر صادرات جهانی قرار دارد، هرچند روسیه بهتنهایی بیش از ۲۵ درصد کل صادرات قاره را تامین میکند.
آسیا و اقیانوسیه با سهم ۲۸٫۹ درصدی در جایگاه بعدی جای گرفته و پالایشگاههای صادراتمحور هند، کره جنوبی و سنگاپور از ارکان اصلی آن هستند.
جدول منطقهای، توزیع کامل صادرات گازوئیل جهان را نمایش میدهد.
منطقه | صادرات در سال ۲۰۲۵ به میلیون لیتر در روز | سهم از صادرات جهان |
|---|---|---|
اروپا | ۴۶۱٫۷ | ۳۵٫۳٪ |
آسیا و اقیانوسیه | ۳۷۸٫۱ | ۲۸٫۹٪ |
آمریکای شمالی | ۲۳۶٫۴ | ۱۸٫۱٪ |
خاورمیانه | ۱۹۵٫۶ | ۱۵٫۰٪ |
آفریقا | ۲۵٫۷ | ۲٫۰٪ |
آمریکای لاتین | ۸٫۸ | ۰٫۷٪ |
جهان | ۱۳۰۶٫۴ | ۱۰۰٫۰٪ |
بخش زیادی از باقی تجارت اروپا در داخل قاره انجام میشود و پالایشگاههای آلمان، ایتالیا و اسپانیا محصولات خود را به کشورهای همسایه میفرستند.
اروپا با وجود جایگاه نخست در صادرات، در مجموع واردکننده خالص باقی مانده است. محمولههای آمریکا، هند و خاورمیانه کسری عرضه قاره را جبران میکنند.
برتری آمریکا با بررسی محدودیتهای صادراتی در واشنگتن اهمیت تازهای یافته است.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ از ایده محدودکردن صادرات حمایت کرد، هرچند یک مقام کاخ سفید روز بعد گزارش مربوط به برنامه ممنوعیت ۹۰روزه را رد کرد.
روسیه نیز در ژوئیه محدودیتهای گستردهای برای صادرات برقرار کرد و سپس اجرای تدابیر مزبور تا سپتامبر تمدید شد.
دو کشور رویهمرفته نزدیک به ۲۵ درصد صادرات جهانی دیزل را در سال ۲۰۲۵ تامین کرده بودند.
برای کشورهایی که نفت و فرآوردههای سوختی آمریکا را میخرند، محدودیت صادرات میتواند دسترسی به یکی از تامینکنندگان اصلی را کاهش دهد.
تحلیلگران همچنین هشدار دادهاند که از دست رفتن بازارهای صادراتی ممکن است پالایشگاههای آمریکایی را به کاهش تولید وادارد؛ اتفاقی که همراه با گازوئیل، تولید بنزین و سوخت جت را نیز پایین میآورد.
نظر شما درباره پیامدهای محدودیت صادرات دیزل آمریکا و روسیه چیست؟