یک شرکت سرمایهگذاری مستقر در برج خلیفه دبی با شکایت دهها سرمایهگذار روبهرو شده است؛ مشتریانی که میگویند پرداخت سود یا اصل سرمایه محصولاتی با وعده بازده سالانه دورقمی، متوقف شده یا با تأخیر انجام میشود.
گروه سرمایهگذاری ای.آی.اکس (AIX Investment Group) برند خود را با تبلیغات گسترده و حمایت مالی از مسابقات اتومبیلرانی مطرح کرده بود. اما فایننشالتایمزبا استناد به گفته سرمایهگذاران، وکلا و اسناد دادگاه گزارش میدهد که طی ماههای اخیر، شماری از مشتریان ناراضی برای پس گرفتن پول خود دست به اقدامات حقوقی زدهاند. دو منبع آگاه نیز گفتهاند مقامهای محلی برای انجام بررسیهایی به دفاتر گروه سرمایهگذاری ای.آی.اکس مراجعه کردهاند.
دو سرمایهگذار از طریق دادگاه مرکز مالی بینالمللی دبی، بهترتیب مطالباتی ۲ میلیون و ۸ میلیون دلاری علیه AIX مطرح کردهاند. افراد مطلع میگویند ممکن است هزاران مشتری تحت تأثیر قرار گرفته باشند.
از وعده سود دورقمی تا تأخیر در پرداخت
گروه سرمایهگذاری ای.آی.اکس روز شنبه اعلام کرد «دورهای از عدمقطعیت استثنایی ژئوپلیتیک و نوسانات قابلتوجه در بازارهای مالی جهان» بر ارزشگذاری و نقد شدن سرمایهگذاریها در بخش محدودی از محصولات شرکت اثر گذاشته است. به گفته شرکت، بیشتر محصولات آن تحت تأثیر قرار نگرفتهاند.
ای.آی.اکس همچنین اعلام کرده مشاوران حقوقی و مالی را برای بازسازی سرمایهگذاریهای آسیبدیده به کار گرفته و وعده داده تا ۱۲ اکتبر اطلاعات تازهای در اختیار سرمایهگذاران قرار دهد. فردی نزدیک به شرکت نیز گفته ای.آی.اکس در حال جذب منابع مالی است.
تصویری که مشتریان از این شرکت دیده بودند، البته بسیار پرزرقوبرقتر بود: سه طبقه دفتر در برج خلیفه، حمایت مالی از پیر گسلی، راننده فرمول یک، حضور در مسابقات فرمول ۲ و ۳ و تبلیغی طولانی در خطوط هوایی امارات با حضور میشل سالگادو، ستاره سابق رئال مادرید.
اما پشت این تصویر چه میگذشت؟
مشتریانی از خلبان تا شاهزاده سعودی
مشکلات ای.آی.اکس در زمانی بروز کرده که تلاش دبی برای تبدیل شدن به یک مرکز جهانی مدیریت ثروت، زیر فشار جنگ امسال میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر قرار گرفته است.
مالیات پایین و سبک زندگی لوکس امارات در سالهای اخیر میلیونرهایی از کارآفرینان فناوری تا معاملهگران رمزارز را جذب کرده است. اما تصویر دبی بهعنوان پناهگاهی امن، پس از حملات پهپادی و موشکی ایران که به نقاط شاخصی از جمله جزیره مصنوعی پالم و هتل برجالعرب آسیب رساند، خدشهدار شده است.
مشتریان ای.آی.اکس نیز طیف متنوعی داشتند: ساکنان قدیمی دبی، خلبانان خطوط هوایی، کارآفرینان و حتی یک شاهزاده سعودی. مبالغ سرمایهگذاری از ۱۰ هزار دلار تا چند میلیون دلار متغیر بود، هرچند مجموع سرمایه مشتریان مشخص نیست.
ای.آی.اکس محصولاتی شبیه اوراق قرضه با بازده سالانه ۱۲ و ۱۶ درصد و سرمایهگذاریهای مرتبط با املاک با وعده بازده ثابت ۱۴.۴ درصد عرضه میکرد. برخی محصولات نیز ساختارهایی میان امارات، ایرلند، جزایر کیمن، سوئیس و بریتانیا داشتند و شرکت محصولات مرتبط با رمزارز هم بازاریابی کرده بود.
وقتی پرداختها «نامنظم و مبهم» شد
در یکی از شکایتهایی که ماه اوت در دادگاه مرکز مالی بینالمللی دبی ثبت شده، آمده است عملکرد ای.آی.اکس در پرداختها «با تأخیر، نامنظم و مبهم» شده بود.
یکی از شرکای یک موسسه حقوقی در دبی که نمایندگی شش شاکی را برعهده دارد، میگوید هدف این است که «همه پولشان را پس بگیرند». به گفته او، در غیر این صورت اعتبار دبی آسیب خواهد دید؛ اتفاقی که آن را «غیرقابل قبول» میداند.
ای.آی.اکس طی ماههای اخیر در پیامهایی با عنوان «بهروزرسانی درباره مسیر بازگشت ما به شرایط عادی»، تأخیرها را پذیرفته و وعده «مسیری روشن برای حرکت به جلو» داده، اما جزئیاتی ارائه نکرده است. چند مشتری نیز به فایننشالتایمز گفتهاند شرکت مشکلات پرداخت را به مسائل مربوط به انطباق مقرراتی و نقدینگی نسبت داده است.
پرسشهایی درباره نظارت بر ای.آی.اکس
یکی از شرکتهای زیرمجموعه ای.آی.اکس تحت نظارت نهاد بازار سرمایه امارات است، اما مجوز آن صرفاً به ارائه مشاوره و معرفی محدود میشود. در مقابل، چند محصول سرمایهگذاری AIX از طریق نهادهای فراساحلی منتشر شدهاند که در امارات تحت نظارت نیستند.
سابقه هشدارهای نظارتی هم وجود دارد. در سال ۲۰۲۴، ای.آی.اکس پس از آنکه نهاد ناظر قطر اعلام کرد شرکت در وبسایت خود ادعاهای نادرست و گمراهکننده مطرح کرده، جریمه پرداخت کرد. نهاد ناظر جزایر کیمن نیز همین ماه درباره یکی از شرکتهای وابسته به ای.آی.اکس هشدار داد و اعلام کرد آن شرکت هرگز از این نهاد مجوز نگرفته یا تحت نظارتش نبوده است.
مقامهای دبی بارها درباره طرحهایی با وعده سودهای غیرعادی یا تضمینشده هشدار دادهاند. حالا ابعاد و وجهه بینالمللی ای.آی.اکس ممکن است پرسشهایی درباره کیفیت نظارت مالی در دبی ایجاد کند؛ مشابه پرسشهایی که پس از فروپاشی شرکت سرمایهگذاری خصوصی «ابراج» در سال ۲۰۱۸ مطرح شد.
پرداختهایی که سرانجام متوقف شدند
چند سرمایهگذار میگویند ای.آی.اکس در گذشته منظم پرداخت میکرد و همین سابقه باعث شد آنها دوباره سرمایهگذاری کنند یا شرکت را به دیگران معرفی کنند. اما حدود ۹ ماه پیش و پس از افت قیمت داراییهای دیجیتال، تأخیرها آغاز شد. به گفته چند سرمایهگذار، در میانه سال ۲۰۲۶ انتقال سودها بهطور کامل متوقف شد.
یکی از سرمایهگذاران میگوید با وجود اطمینانبخشیهای مکرر مدیران ارتباط با مشتری، پرداختهای او از آوریل قطع شده است. برخی دیگر نیز میگویند کارکنان ای.آی.اکس ــ که بسیاری از آنها خود در محصولات شرکت سرمایهگذاری کردهاند ــ دیگر به درخواستهای مشتریان پاسخ نمیدهند.
دفتر رسانهای دبی به درخواست اظهارنظر پاسخ نداده است. نهاد بازار سرمایه امارات نیز از اظهارنظر مستقیم درباره ای.آی.اکس خودداری کرده، اما گفته است به مسئولیتهای نظارتی خود ادامه میدهد و برای «حفاظت از سرمایهگذاران و حفظ سلامت بازار» اقدامات مقتضی را مطابق قوانین انجام خواهد داد.
حالا پشت دفاتر برج خلیفه و تبلیغات پرزرقوبرق، پرسشی ساده برای سرمایهگذاران باقی مانده است: پولی که زمانی با وعده سود دورقمی جذب شد، چه زمانی به آنها بازخواهد گشت؟