نفتکش‌های قدیمی از کشتی‌های نو گران‌تر شدند

بر اساس داده‌های ثبت‌شده در کارگزاری‌ها، ارزش ابرنفتکش‌های کارکرده برای نخستین بار از شناورهای نوساز فراتر رفته است.

مالکان کشتی برای بهره‌گیری از نرخ‌های بالای حمل بار در خلیج فارس به بازاری روی آورده‌اند که یکی از دلالان آن را «دیوانه‌وار» توصیف می‌کند.

در این میان، قیمت نفتکش‌های ۵ و ۱۰ ساله به‌شدت افزایش یافته و معامله‌ها به جای چند هفته، در عرض چند روز نهایی می‌شوند؛ زیرا کارگزاران برای خرید کشتی‌هایی که سریع‌تر قابل تحویل هستند رقابت می‌کنند.

به‌گزارش فایننشال تایمز، نرخ حمل نفت از خاورمیانه به آسیا با نفتکش‌های بزرگ (VLCC) به روزانه ۱٫۲ میلیون دلار رسیده و قیمت کشتی‌ها را بالا برده است.

هرکدام از ابرنفتکش‌های یادشده ظرفیت حمل ۲ میلیون بشکه نفت را دارند.

به گفته واسطه‌های بازار، طی هفته گذشته چند فروند کشتی ساخته‌ شده قبل از سال ۲۰۱۶ با نرخ ۱۵۰ میلیون دلار یا بالاتر معامله شدند، در حالی که میانگین بهای شناورهای نوساز ۱۳۵ میلیون دلار بود.

پیشی گرفتن ارزش کشتی‌های قدیمی از نمونه‌های تازه‌ ساخت، شرایطی بی‌سابقه را در بازار ابرنفتکش‌ها رقم زده و نشان می‌دهد اکنون سرعت دسترسی به شناور، نقشی پررنگ‌تر از سن آن در قیمت‌گذاری دارد.

الکساندر ساوریس مدیرعامل کشتیرانی بلژیکی سی‌ام‌بی تک که چند کشتی در مسیر خاورمیانه دارد در این باره گفت: «۵۰ سال دیگر درباره‌ ۲۰۲۶ صحبت خواهیم کرد. واقعا خارق‌العاده است. فکر نمی‌کنم در طول عمرم دوباره چنین بازاری را ببینم. اتفاقی که یک‌بار در هر نسل رخ می‌دهد.»

کارگزاری کشتی بریمار در یادداشتی خطاب به مشتریانش اعلام کرد که قیمت‌ها اکنون براساس سرعت تحویل کشتی به مالک جدید تعیین می‌شوند.

بریمار نوشته است: «امروزه سن کشتی تاثیر بسیار کمی بر قیمت‌ها دارد و اهمیت تحویل فوری در برخی معاملات، قیمت‌ها را به سطوحی کم‌سابقه رسانده است.»

داده‌های مالکیت کشتی نشان می‌دهند یک نفتکش تازه‌ ساخت متعلق به دیناکام -مجموعه‌ تحت مالکیت جورج پروکوپیو، میلیاردر یونانی- با شرط تحویل فوری به قیمت ۲۰۰ میلیون دلار فروخته شده است.

این رقم در زمره بالاترین قیمت‌های ثبت‌ شده تاکنون قرار دارد. همچنین شناور دیگری که موعد تحویل آن در ماه اکتبر است، ۱۶۹ میلیون دلار ارزش‌گذاری شده و بهای کلی نفتکش‌ها نیز در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، یک‌سوم رشد کرده است.

یکی از محرک‌های اصلی تقاضا، تمایل شرکت‌های نفتی دولتی خاورمیانه به مالکیت ناوگان اختصاصی بوده که کنترل بیشتری بر صادرات از خلیج فارس در اختیارشان می‌گذارد.

شرکت‌های ملی نفت در گذشته معمولاً نفتکش‌ها را از مالکان دیگر اجاره می‌کردند و در نتیجه برای عبور از مسیرهای پرریسکی مانند تنگه هرمز به دیگر شرکت‌ها وابسته بودند.

به گفته کارگزاران بازار، شرکت ملی نفت کویت و خریدارانی که در پی تامین کشتی برای انتقال نفت خام عراق هستند، از جمله فعالان جدید این بازار به شمار می‌روند.

براساس گزارش شرکت مشاوره‌ دریایی دروری، شرکت ادنوک امارات طی دو ماه گذشته دست‌کم شش ابرنفتکش خریده است.

کشورهای حوزه خلیج فارس در حال رقابت با شرکت سینوکور کره جنوبی هستند؛ شرکتی که در ابتدای سال حدود ۶ میلیارد دلار برای خرید ظرفیت حمل‌ونقل دریایی هزینه کرده و اکنون بر بازار نفتکش‌ها مسلط است.

ساوریس معتقد است که نرخ‌های نجومی حمل بار می‌توانند سرمایه‌ صرف‌ شده برای خرید یک کشتی را ظرف چند ماه بازگردانند.

شما می‌توانید در شش ماه ۱۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی کنید. بنابراین خرید یک دارایی به قیمت ۱۷۵ میلیون دلار، یعنی خرید کشتی با قیمت ۷۵ میلیون دلار.

معامله‌گرانی مانند ترافیگورا نیز امسال برای کنترل بیشتر بر جابه‌جایی کالاها و حفظ حاشیه‌ سود خود به خرید ابرنفتکش روی آورده‌اند.

ترافیگورا هفته‌ گذشته از برنامه‌ عرضه‌ یک مجموعه‌ عظیم نفتکش در بورس خبر داد. گسترش مالکیت مستقیم ناوگان میان معامله‌گران و تولیدکنندگان، رقابت برای کشتی‌های موجود را تشدید کرده است.

راجش ورما معاون مدیر تحقیقات حمل‌ونقل نفتکش در شرکت دروری گفت: «هیچ‌وقت نمی‌دانید آیا نرخ حمل‌ونقلی که صبح با آن شروع کرده‌اید تا پایان روز باقی می‌ماند یا نه؟ نرخ‌ها هر روز تغییرات قابل توجهی دارند.»

مالکان کشتی می‌گویند بازار داغ کنونی باعث شده بسیاری از مالکان ناوگان خود را دوباره ارزیابی کنند. بررسی فروش یا نگهداری کشتی‌ها اکنون به یکی از تصمیم‌های اصلی فعالان بازار تبدیل شده است.

با وجود قیمت‌های بالا، بسیاری از مالکان ابرنفتکش فعلا از فروش خودداری می‌کنند.

جورج ماچراس رئیس بخش جهانی دریایی در مؤسسه حقوقی واتسون فارلی و ویلیامز هم گفت: «بسیاری از مالکان دست نگه داشته‌اند زیرا می‌خواهند از نرخ‌های بالای بی‌سابقه بهره‌مند شوند. کاهش عرضه‌ کشتی در بازار، قیمت دارایی‌ها را باز هم بالاتر برده است.»

چند مالک کشتی هشدار داده‌اند که دستیابی به توافق صلح و بازگشایی تنگه می‌تواند زمینه‌ سقوط بازار را فراهم کند.

بااین‌حال، ماچراس معتقد است حتی در صورت افت ناگهانی نرخ حمل‌ونقل، سطح قیمت‌ها از نظر ساختاری بالاتر از سال‌های گذشته باقی خواهد ماند.

حتی با کاهش نرخ حمل‌ونقل به روزانه ۲۰۰ هزار یورو -که احتمال وقوع آن در کوتاه‌مدت پایین است- فعالیت در این بازار همچنان سودآور خواهد بود.

- جورج ماچراس

نظر شما درباره‌ جهش بی‌سابقه قیمت ابرنفتکش‌ها چیست؟