رویترز به نقل از منابع تجاری گزارش می‌دهد که شرکت نفت دولتی عربستان سعودی (آرامکو)، برنامه‌ای عملیاتی برای صادرات حدود ۶۰ میلیون بشکه نفت خام از پایانه «رأس‌تنوره» در خلیج‌فارس برای ماه‌های سپتامبر و اکتبر تدوین کرده است. این محموله‌ها نه از مسیر مستقیم دریای سرخ، بلکه از طریق عملیات «انتقال کشتی‌به‌کشتی» (Ship-to-Ship Transfer) در سواحل «صحار» عمان صورت می‌گیرد.

در عملیات انتقال کشتی‌به‌کشتی، نفت از یک نفتکش غول‌پیکر (Mother Vessel) به نفتکش‌های کوچک‌تر در لنگرگاه منتقل می‌شود تا امکان تخلیه در بنادر با عمق کمتر یا مدیریت زنجیره تأمین در شرایط اضطراری فراهم شود.

این افزایش عرضه که میانگین روزانه ۱ تا ۱.۵ میلیون بشکه را ثبت کرده (رقمی مشابه یا اندکی فراتر از ماه اوت)، واکنشی است به کاهش ظرفیت صادراتی پایانه «ینبع» در دریای سرخ. ینبع پس از حملات به خط لوله «شرق به غرب» دچار وقفه عملیاتی شده بود. گزارش‌ها حاکی است که در پی اخبار مربوط به تلاش عربستان برای بازگرداندن ۵۰ درصد ظرفیت این خط لوله و تداوم عرضه به مشتریان آسیایی، قیمت جهانی نفت در معاملات روز جمعه بیش از ۱ دلار در هر بشکه کاهش یافت.

منابع به رویترز گفتند که پالایشگاه‌های چینی و کره جنوبی از خریداران عمده این محموله‌های فوری هستند، در حالی که بخشی از حجم به هند و ژاپن خواهد رفت.

با بسته شدن عملاً تنگه هرمز و قرار داشتن باب‌المندب تحت کنترل حوثی‌ها، برخی از کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس انتقال در سایه بشکه‌های نفت را برای فرار از محاصره در پیش گرفته‌اند.

چالش‌های لجستیکی و هزینه حمل

اگرچه این اقدام برای خریداران آسیایی (چین، کره جنوبی، هند و ژاپن) امنیت انرژی را تضمین می‌کند، اما منجر به فشار بر بازارهای حمل‌ونقل دریایی شده است.

  • رکورد کرایه نفتکش‌ها: هزینه چارترِ یک نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) برای مسیر فجیره به آسیا در اوایل اکتبر به شاخص «ورلداسکیل» ۸۰۰ رسیده که یک رکورد تاریخی است.
  • شاخص ورلداسکیل (Worldscale): سیستمی استاندارد برای تعیین نرخ کرایه نفتکش‌ها که امکان مقایسه هزینه‌های حمل‌ونقل در مسیرهای مختلف را فارغ از نوع کشتی فراهم می‌کند.

پایداری عرضه؛ نگاه مشتریان ژاپنی

انجمن نفت ژاپن (PAJ) تأکید کرده است که پالایشگاه‌های این کشور ذخایر کافی تا ماه نوامبر را تأمین کرده‌اند. شونئیچی کیتو، رئیس این انجمن در توکیو با اشاره به عملیات انتقال در خارج از تنگه هرمز اظهار داشت:

«عربستان با پذیرش ریسک عبور از تنگه هرمز، زنجیره تأمین را در خارج از خلیج‌فارس به ما می‌رساند؛ لذا وقفه‌ای در دریافت محموله‌ها نداشته‌ایم.»