نبرد پنهان ۲۶ ایالت سوئیس برای تصاحب ثروتمندان

به گزارش زومان، فایننشال تایمز در مطلبی نوشت: در روزهایی که دولت‌های قاره اروپا برای جذب سرمایه‌داران و کسب‌وکارهای بین‌المللی با تخفیف‌های مالیاتی با یکدیگر رقابت می‌کنند، سوئیس از یک مزیت ساختاری برخوردار است؛ این کشور دهه‌هاست که «رقابت مالیاتی درون‌مرزی» را میان ایالت‌های خود به اجرا گذاشته است.

در شرایطی که کشورهایی نظیر ایتالیا و یونان برای جلوگیری از خروج سرمایه و جذب ابرثروتمندان دست به کاهش مالیات زده‌اند، سیستم فدرال و نامتمرکز سوئیس این رقابت را به داخل مرزهای کشوری با ۹ میلیون نفر جمعیت کشانده است:

• اختیارات گسترده مالیاتی: ۲۶ کانتون (ایالت/استان خودمختار در ساختار فدرال سوئیس) و حتی شهرداری‌های این کشور حق دارند نرخ‌های مالیاتی اختصاصی خود را تعیین کنند.
• داوری حقوقی بر سر محل سکونت: هنگامی که بین دو کانتون بر سر محل اقامت واقعی یک شخص ثروتمند اختلاف ایجاد می‌شود، دادگاه‌ها حتی ریزترین اسناد—ماننند قبوض آب، خریدهای سوپرمارکتی و رسید خرید لوازم مصرفی منزل—را موشکافی می‌کنند تا مشخص شود کدام کانتون حق دریافت مالیات از آن فرد را دارد.
• کنایه سیاستمداران: «هاینتس تنلر»، مدیر امور مالی کانتون زوگ (Zug) که به بهشت مالیاتی مشهور است، رویکرد شهرهای تحت مدیریت چپ‌گرایان مانند زوریخ را عاملی برای فرار مالیات‌دهندگان دانست و گفت سیاست‌های آن‌ها بهترین تبلیغ و پیشران اقتصادی برای کانتون زوگ بوده است.

تازه‌ترین دستاورد کانتون زوگ در این رقابت، جذب بانک خصوصی و باسابقه «فونتوبل» (Vontobel) با ۱۰۲ سال قدمت است:

• انتقال به بار: فونتوبل اعلام کرد از سال ۲۰۳۰ دفتر مرکزی و بیش از ۱۵۰۰ نیروی خود را از زوریخ به محوطه‌ای مدرن در منطقه «بار» در کانتون زوگ منتقل خواهد کرد و تنها ۳۰۰ پرسنل بخش ارتباط با مشتریان را در مرکز زوریخ نگه می‌دارد.
• تغییر مقر شرکت بازرسی SGS: این هلدینگ بین‌المللی خدمات آزمون و بازرسی، انتقال مقر خود از ژنو به زوگ را نهایی کرد. مقامات این شرکت اعلام کردند سود مالی و ارزش‌آفرینی این انتقال (به‌همراه بسته‌های مشوق)، دو برابر جابه‌جایی در داخل کانتون ژنو بوده است.

ورود غول صندوق پوشش ریسک به ژنو: در سوی دیگر، صندوق سرمایه‌گذاری «میلنیوم منیجمنت» (Millennium Management)—از بزرگ‌ترین صندوق‌های پوشش ریسک (Hedge Funds) در جهان—در حال مذاکره با مقامات کانتون ژنو بر سر یک توافق مالیاتی ترجیحی برای توسعه فعالیت‌های خود در این شهر است.

اختلاف درصد مالیات میان کانتون‌های همسایه توجه شرکت‌ها و ثروتمندان را به خود جلب کرده است:

• مالیات بر سود شرکت‌ها: امسال کانتون لوسرن با ثبت نرخ ۱۱.۶۶ درصد، جایگاه زوگ (۱۱.۷۱ درصد) را با فاصله‌ای بسیار اندک گرفت و به عنوان دارنده کمترین بار مالیاتی شرکتی در سوئیس شناخته شد. در مقابل، این نرخ در ژنو حدود ۱۴ درصد و در زوریخ حدود ۱۹ درصد است.
• مالیات بر درآمد افراد: شکاف در مالیات فردی چشمگیرتر است؛ سقف مالیات بر درآمد در کانتون زوگ حدود ۲۲ درصد است، در حالی که در ژنو به بیش از ۴۰ درصد می‌رسد. همچنین کانتون شویتس (Schwyz) به دلیل نرخ‌های بسیار پایین، به یکی از سکونتگاه‌های محبوب ثروتمندان تبدیل شده است.

«دانیل لوپی»، مدیر مالی زوریخ، در پاسخ به انتقادات و در یادداشتی در روزنامه نویه زورشر سایتونگ (NZZ)، موج خروج گسترده از این شهر را رد کرد و یادآور شد که طی یک دهه گذشته، تنها یک شرکت دیگر از جمع ۵۰ مودی بزرگ زوریخ به کانتون‌های ارزان‌تر رفته است.

با این حال، او بر محدودیت‌های ساختاری زوریخ تأکید کرد:

• کاهش یک درصدی مالیات بر سود در زوریخ (از ۷ به ۶ درصد) به معنای کسری بودجه ۱۵۰ میلیون فرانک سوئیس (معادل ۱۸۳ میلیون دلار) است.
• برای جبران این افت درآمد، زوریخ نیازمند جذب شرکت‌هایی با اشتغال‌زایی مجموعاً ۷۵ هزار نفر است؛ ظرفیتی که این شهر اساساً فضای فیزیکی و زیرساختی لازم برای اسکان آن را در اختیار ندارد.

فایننشال تایمز در پایان نتیجه می‌گیرد:

با وجود اینکه انتقال دفتر مرکزی یک بانک از زوریخ به زوگ برای بودجه محلی زوریخ یک باخت محسوب می‌شود، اما برای اقتصاد کلان سوئیس یک برد است. فاصله منطقه بار در زوگ تا مرکز زوریخ با قطار تنها اندکی بیش از ۲۰ دقیقه است؛ بنابراین سرمایه‌گذاران، نیروهای کار و کسب‌وکارها بدون ترک اکوسیستم اقتصادی کشور و تنها با عبور از یک مرز اداری، درون مرزهای سوئیس باقی می‌مانند.

به تعبیر یکی از مدیران صنعتی سوئیس: «تلاش برای بهتر بودن از همسایه، موتور محرک سیستم فدرالیستی ماست.» در حالی که سایر دولت‌های جهان در حال بررسی این مسئله هستند که تا چه میزان از اقتدار مالیاتی خود را برای جذب سرمایه فدا کنند، سوئیس این فرآیند را به یک چرخه رقابتی داخلی تبدیل کرده است.