دولت دونالد ترامپ قرار است نزدیک به ۱۰۰ میلیون دلار به آفریسل (Africell)، تنها شرکت مخابراتی آمریکایی فعال در آفریقا، وام بدهد؛ اقدامی که بخشی از تلاش واشنگتن برای جلوگیری از گسترش نفوذ شرکت چینی هواوی در بازار ارتباطات این قاره است.
این خبر بر اساس اطلاعیهای رسمی و اظهارات فردی آگاه از موضوع منتشر شده است. خبرگزاری رویترز نخستین رسانهای بود که جزئیات این توافق را گزارش کرد.
وام موردنظر از سوی بانک صادرات و واردات آمریکا، موسوم به «اگزیمبانک»، پرداخت میشود. طبق اطلاعیه این بانک، منابع مالی جدید به آفریسل اجازه میدهد از تازهترین فناوریهای شبکه تلفن همراه شرکتهای آمریکایی و متحدان واشنگتن استفاده کند.
زیاد دالول، مدیرعامل شرکت آفریسل هولدینگ، گفت:
«خوشحالیم که با اگزیمبانک همکاری میکنیم تا زیرساختهای ارتباطی مطمئنتر و امنتری را در بازارهای محل فعالیت خود ایجاد کنیم.»
آفریسل در حال حاضر در آنگولا، گامبیا، جمهوری دموکراتیک کنگو و سیرالئون فعالیت دارد و به حدود ۱۵ میلیون مشتری خدمات ارائه میکند.
رقابت واشنگتن و پکن بر سر زیرساخت ارتباطی
این وام را باید بخشی از کارزار گستردهتر آمریکا برای ترویج استفاده از تجهیزات مخابراتی غیر هواوی در کشورهای دیگر دانست. واشنگتن سالهاست تلاش میکند وابستگی کشورهای مختلف به فناوریهای چینی را کاهش دهد؛ بهویژه در حوزههایی مانند شبکههای تلفن همراه، رایانش ابری، مراکز داده و زیرساختهای ارتباطی.
هواوی، یکی از بزرگترین شرکتهای فناوری چین، در سالهای اخیر به بازیگری مهم در بازار مخابرات آفریقا تبدیل شده است. بر اساس دادههای شرکت پژوهشی کانترپوینت، هواوی حدود ۵۲ درصد از بازار زیرساختهای نسل پنجم تلفن همراه، یا 5G، در آفریقا را در اختیار دارد.
همین سهم قابل توجه، این شرکت را به یکی از اهداف اصلی سیاست فناوری آمریکا تبدیل کرده است.
هواوی به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره وام آفریسل پاسخ نداد. سفارت چین در واشنگتن، در واکنش به این خبر، اعلام کرد سرمایهگذاری چین در آفریقا به رشد اقتصادی این قاره کمک کرده و از سوی مردم کشورهای آفریقایی مورد استقبال قرار گرفته است.
سفارت چین از آمریکا خواست بهجای آنکه برنامه آفریقایی خود را با هدف تضعیف همکاری چین و آفریقا دنبال کند، حمایت بیشتری از توسعه کشورهای دیگر به عمل آورد.
ادعای جاسوسی؛ اتهامی که هواوی رد میکند
دولت ترامپ در نخستین دوره ریاستجمهوری او طرحی با عنوان «شبکه پاک» راهاندازی کرد. هدف این طرح، حذف فناوریها، اپلیکیشنها و اپراتورهای مخابراتی چینی از زیرساختهای ارتباطی آمریکا و کشورهای متحد آن بود.
واشنگتن در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ نیز مسیر مشابهی را ادامه داده است. آمریکا تحریمهای سنگینی علیه هواوی اعمال کرده و این شرکت را به امکان جاسوسی از کاربران متهم کرده است؛ اتهامی که هواوی همواره رد کرده است.
وندی شرمن، معاون سابق وزیر خارجه آمریکا، پس از بازدید از دفاتر آفریسل در آنگولا در سال ۲۰۲۲ گفته بود کشورهایی که هواوی را انتخاب میکنند، «ممکن است حاکمیت خود را واگذار کنند» و دادههایشان را در اختیار کشور دیگری قرار دهند.
حمایت آمریکا از فناوری داخلی
وام جدید همچنین با فرمان اجرایی ترامپ در سال ۲۰۲۵ ارتباط دارد؛ فرمانی که از نهادهای آمریکایی میخواهد استفاده از فناوریهای ایالات متحده را در خارج از کشور ترویج کنند. این دستور حوزههایی مانند هوش مصنوعی، ذخیرهسازی داده در مراکز داده، خدمات ابری و شبکهسازی را نیز دربرمیگیرد.
آفریسل که در سال ۲۰۰۱ تأسیس شده، در وبسایت خود اعلام کرده است برای راهاندازی یک مرکز داده جدید در آنگولا از فناوری شرکتهایی مانند اچپی، نوکیا، دل و اوراکل استفاده کرده است.
این شرکت پیشتر نیز از حمایت مالی آمریکا بهرهمند شده بود. آفریسل در سال ۲۰۱۸ یک وام ۱۰۰ میلیوندلاری از شرکت سرمایهگذاری خصوصی برونمرزی آمریکا دریافت کرد؛ نهادی که اکنون با نام «شرکت تأمین مالی توسعه بینالمللی آمریکا» فعالیت میکند. هدف آن وام، گسترش زیرساختهای ارتباطی آفریسل بود.
اکنون واشنگتن با پرداخت وام تازه، تلاش میکند آفریسل را به بستری برای گسترش فناوریهای آمریکایی و متحدانش در آفریقا تبدیل کند؛ بازاری که در آن رقابت بر سر اینترنت و شبکههای ارتباطی، عملاً به بخشی از رقابت راهبردی چین و آمریکا تبدیل شده است.