عراق برای اجاره دو یا چند نفتکش غولپیکر اقدام کرده تا بتواند انتقال نفت خود از مسیر تنگه هرمز را تضمین کند؛ اقدامی که تازهترین نشانه از تلاش تولیدکنندگان نفت منطقه برای بهدست گرفتن کنترل بیشتر بر مسیر صادرات خود از این آبراه حیاتی است.
براساس گزارش بلومبرگ از اطلاعیهای که در وبسایت وزارت نفت عراق منتشر شده، بغداد به دنبال اجاره حداقل دو فروند نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام (VLCC) برای مدت ۱۸۰ روز است تا محمولههای نفتی این کشور را از مسیر هرمز منتقل کند.
مهلت ثبت پیشنهادها برای این مناقصه روز پنجشنبه به پایان میرسد.
تولیدکنندگان نفت در سراسر خاورمیانه در حال رقابت برای تأمین نفتکش هستند تا مطمئن شوند میتوانند صادرات نفت خام و سوخت پالایششده خود را از تنگه هرمز ادامه دهند.
افراد مطلع از معاملات اخیر نیز گفتهاند خریداران عراقی دستکم دو نفتکش غولپیکر خریداری کردهاند که قیمت یکی از آنها رکوردشکن بوده است.
همچنین یک مقام ارشد کویتی این هفته اعلام کرد که کشورش بهطور فعال در حال تلاش برای خرید نفتکشهای جدید است.
این موج خرید و اجاره نفتکش در شرایطی رخ میدهد که هزینه خرید این کشتیها پیشتر تا این اندازه بالا نبوده است. مالکان نفتکشها در حال حاضر یکی از بزرگترین دورههای درآمدزایی تاریخ این صنعت را تجربه میکنند و همین موضوع باعث شده برای فروش یا واگذاری این داراییهای ارزشمند خود، قیمتهای بسیار بالایی مطالبه کنند.
تلاش کشورهای نفتی منطقه برای افزایش ظرفیت ناوگان دریایی پس از اقدام شرکت کشتیرانی وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) شدت گرفته است؛ این شرکت سفارشهای گستردهای برای خرید نفتکشهای دستدوم و ساخت کشتیهای جدید ثبت کرده است.
تلاش تولیدکنندگان برای در اختیار گرفتن نفتکشهای بیشتر در شرایطی انجام میشود که جنگ ایران بار دیگر اهمیت امنیت انرژی جهانی را برجسته کرده است؛ هم برای کشورهایی که مصرفکننده انرژی هستند و هم برای تولیدکنندگانی که برای رساندن نفت خود به بازارهای جهانی به این کشتیها نیاز دارند.
در طول این درگیری، کشورهایی که ناوگان نفتکش اختصاصی در اختیار داشتهاند، انعطاف بیشتری در نحوه انتقال نفت خود داشتهاند. یکی از این روشها، انتقالهای موسوم به شاتل ترانزیت است؛ در این روش، محموله نفت از داخل خلیج فارس تا نزدیکی خارج از تنگه هرمز توسط یک کشتی منتقل میشود و سپس برای ادامه مسیر به نفتکش دیگری تحویل داده میشود.
افزایش مالکیت نفتکشها توسط کشورهای تولیدکننده خلیج فارس میتواند کنترل آنها بر زنجیره حملونقل نفت را بیشتر کند و صادراتشان را در برابر بحرانهای آینده مقاومتر سازد.
شیخ خالد الصباح مدیرعامل بخش بازاریابی بینالمللی شرکت دولتی نفت کویت در کنفرانس سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا-پاسفیک (APPEC) در سنگاپور گفت:
ما در بازار به دنبال خرید کشتیهای بیشتری هستیم. کنترل ناوگان خود، کنترل عملیات خود، به شما نسبت به دیگران برتری میدهد.
یک فرد آگاه از این معاملات اعلام کرد شرکت یونانی دایناکام تانکرز منیجمنت یک نفتکش غولپیکر را به خریداران عراقی فروخته است.
ارزش این معامله ۲۰۰ میلیون دلار بوده که بر اساس دادههای شرکت کلارکسون ریسرچ سرویسز بالاترین مبلغ پرداخت شده برای چنین کشتی محسوب میشود.
یک نفتکش غولپیکر دیگر نیز به خریداران عراقی فروخته شده است. وزارت نفت عراق نیز درباره خرید این نفتکشها توضیحی ارائه نکرده است.
در مناقصه عراق آمده نفتکشهای پیشنهادی باید توانایی انجام عملیات موسوم به انتقال کشتی به کشتی را داشته باشند.
کویت نیز همزمان به دنبال خرید و اجاره نفتکش است. به گفته یک فرد مطلع، این کشور اخیراً برای خرید کشتیها قیمتهایی بالاتر از سطح معمول پیشنهاد داده است.
مالکیت نفتکش در میان تولیدکنندگان نفت خاورمیانه وضعیت یکسانی ندارد.
عربستان یک شرکت بزرگ دولتی با ظرفیت گسترده دارد. امارات متحده عربی نیز از طریق شرکت ادنوک نفتکشهایی در اختیار دارد و تلاش کرده سهم خود از مالکیت ناوگان را افزایش دهد.
برخی تولیدکنندگان دیگر مانند کویت ناوگانهای کوچکتری دارند و عراق تقریباً نفتکش اختصاصی چندانی در اختیار ندارد. ایران نیز دارای ناوگان بزرگ نفتکش است.
ابراهیم النضیری مدیرعامل شرکت کشتیرانی اسیاد شیپینگ عمان که ناوگانی متنوع با بیش از ۹۰ کشتی دارد، در مصاحبهای در کنفرانس انرژی در سنگاپور گفت:
بحران اخیر اهمیت داشتن شرکتهای حملونقل ملی را روشن کرد. باید چنین توانایی داخلی داشته باشید تا وقتی مشکلی پیش میآید، کشتیهای خودتان آماده باشند.