با گذشت شش ماه از شروع درگیریها در خاورمیانه، اختلالهای ایجاد شده در محدوده تنگه هرمز هزینه اجاره نفتکشها را به اوج بیسابقهای رسانده و فشار بر بازار فرآوردههای نفتی را تشدید کرده؛ روندی که همزمان با افت ادامهدار ظرفیت صادرات الانجی قطر همراه شده است.
بهگزارش اساندپی گلوبال، دادهها نشان میدهد رفتوآمد کشتیها از این آبراه کلیدی از زمان آغاز جنگ آمریکا و ایران در ۲۸ فوریه بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته است.
تولیدکنندگان انرژی در خلیج فارس با کاهش امکان استفاده از کشتیها برای تجارت دریایی خود مواجه شدهاند و همزمان در تلاشاند مسیرهای جایگزین و طولانیتری برای حفظ صادرات ایجاد کنند؛ مسئلهای که نیاز به ظرفیت حملونقل دریایی بیشتری ایجاد کرده است.
درآمد نفتکشهای حامل فرآوردههای نفتی و نفت خام در طول این درگیری به سطوح تاریخی رسیده است.
در ۲۷ اوت، نرخ کرایه نفتکشهای LR2 در مسیر خلیج فارس به ژاپن با رسیدن به ۱۰۷٫۷۲ دلار به ازای هر تن، رکورد تاریخی جدیدی ثبت کرد؛ رقمی که در ۲۸ اوت نیز در همین سطح بدون تغییر ماند.
کمبود فرآوردههای نفتی در جنوب شرق آسیا هم فشار بر بازار را بیشتر کرده است. واردات گازوئیل و دیگر فرآوردههای این منطقه در ماه اوت حدود ۲۰ درصد کمتر از قبل از جنگ بوده است. در نتیجه، خریداران برای پیدا کردن محموله از منابع دیگر با یکدیگر رقابت میکنند و کشتیهایی که هنوز امکان بارگیری از بنادر خلیج فارس و دیگر صادرکنندگان منطقه را دارند، مدت بیشتری در اختیار شرکتها باقی میمانند.
این وضعیت دسترسی به نفتکش را محدودتر و هزینه حمل را بالاتر برده است.
بازار فرآوردهها تنگتر شد؛ نفت خام همچنان تحت حمایت
اروپا نیز از این فشار در امان نمانده است.
بهای هر تن گازوئیل کمگوگرد تحویل مدیترانه (بر مبنای CIF) در ۲۶ اوت، ۱۲۹۵٫۷۵ دلار ارزیابی شد؛ رقمی که در ۲۷ فوریه و پیش از آغاز جنگ، ۷۶۲٫۷۵ دلار بود.
همچنین میانگین پنجساله قیمت این سوخت، حدود ۸۵۳ دلار در هر تن است.
سودآوری پالایش گازوئیل در اروپا به بالاترین رقم طی دستکم ۱۵ سال اخیر رسیده است. کارشناسان و فعالان بازار، جنگ در خاورمیانه، محدودیتهای صادراتی روسیه و تعمیرات آتی پالایشگاههای آمریکا را از عوامل اصلی تشدید فشار بر بازار جهانی گازوئیل میدانند که پیش از این نیز با کمبود عرضه مواجه بود.
اختلال در عبور محمولهها از تنگه هرمز همچنان بازار نفت خام را تحت تاثیر قرار داده است. افت عرضه در این منطقه به تشدید محدودیتهای بازار انجامیده و تقاضا برای نفت خام خاورمیانه را بالا برده است.
بر اساس تازهترین پیشبینی مورگان استنلی، روند بازگشت عرضه طولانیتر از برآوردهای قبلی خواهد بود.
از همین رو، این بانک انتظار دارد کمبود عرضه در بازار طی سهماهه چهارم ۲۰۲۶ و سهماهه نخست ۲۰۲۷ همچنان تداوم داشته باشد.
مورگان استنلی در ۲۳ اوت اعلام کرد:
با توجه به این شرایط، پیشبینی خود برای قیمت برنت را افزایش میدهیم و انتظار داریم قیمت در سهماهه چهارم به اوج ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد.
این بانک همچنین گفته با عبور جنگ از مرز شش ماه، احتمال دستیابی به راهحلی در کوتاهمدت رو به کاهش است.
خسارت به LNG؛ اثری که ممکن است سالها باقی بماند
اختلال در بازار LNG ممکن است ماندگارترین شوک عرضه ناشی از جنگ باشد.
قطر انرژی در ماه مارس اعلام کرد خسارت ناشی از حملات موشکی به تأسیسات LNG در رأس لفان برای تعمیر کامل به سه تا پنج سال زمان نیاز دارد.
این خسارت شرکت را مجبور کرده در مورد برخی قراردادهای بلندمدت خود وضعیت فورس ماژور اعلام کند.