اقتصاد ژاپن با افت مصرف خصوصی، افزایش هزینههای زندگی و طولانیترین دوره بارندگی توکیو از سال ۱۸۸۶، پس از یک سال منقبض شد.
اقتصاد ژاپن برای نخستینبار طی یک سال منقبض شد؛ زیرا افزایش هزینههای زندگی، مصرف خانوارها را محدود کرد و توکیو نیز طولانیترین دوره بارندگی از زمان آغاز ثبت آمار در سال ۱۸۸۶ را پشت سر گذاشت.
دادههای دولتی منتشرشده در روز دوشنبه نشان داد تولید ناخالص داخلی واقعی در سهماهه ژوئیه تا سپتامبر، در مقایسه با سهماهه قبل و بر مبنای سالانه، ۰٫۱ درصد کاهش یافته است. چنین نتیجهای نخستین بازگشت ژاپن به رشد منفی طی چهار فصل گذشته را رقم زد.
بهگزارش فایننشال تایمز، نتیجه ثبتشده از پیشبینی رشد سالانه ۰٫۳ درصدی در نظرسنجی رویترز از اقتصاددانان نیز ضعیفتر بود.
تحلیلگران هشدار دادند مقایسه فصلبهفصل تحتتاثیر شمار غیرمعمولی از عوامل خاص و مقطعی قرار گرفته و ممکن است تصویری نامتوازن ارائه کند.
بااینحال، آمار تازه دشواریهای پیش روی دولت و بانک مرکزی ژاپن را برجسته میکند؛ نهادهایی که باید پیامدهای تورم پایدار و افزایش نرخهای بهره را بسنجند.
مصرف خصوصی نسبت به فصل قبل ۰٫۳ درصد کاهش یافت؛ افتی که بخشی از آن به پایان یارانههای خرید دستگاههای تهویه مطبوع و خودرو مربوط میشد.
یارانهها در دوره آوریل تا ژوئن فروش چنین محصولاتی را افزایش داده بودند و حذف آنها در فصل بعد اثر معکوس گذاشت.
مصرف خصوصی بیش از نیمی از تولید اقتصادی ژاپن را تشکیل میدهد و ضعف آن میتواند تاثیر گستردهای بر رشد کشور بگذارد.
اثر هوای نامساعد در کاهش مصرف ژاپنیها
شماری از تحلیلگران، نامساعد بودن هوا در اواخر اوت و اوایل اکتبر را یکی از عوامل کاهش مصرف دانستند. چندین توفند و دورهای پیوسته از بارندگی که در پایتخت ۳۷ روز ادامه داشت، رفتوآمد و الگوی خرید مردم را مختل کرد.
خردهفروشان نیز در گزارشهای مالی اخیر خود به تاثیر شرایط جوی اشاره کردهاند.
کاهش فروش نوشیدنیهای خنک و بستنی به عملکرد سونالون -بزرگترین زنجیرهی فروشگاههای رفاهی ژاپن- لطمه زد. رشد فروش فروشگاههای مشابه سونالون از ۲ درصد در سهماهه نخست به ۰٫۳ درصد در دوره پنجماهه منتهی به اکتبر کاهش یافت.
توموهیرو آکوتسو رئیس سونالون ژاپن در نشست اعلام درآمدهای فصلی گفت: «هوای نامساعد تابستان ضربه سختی به ما زد و با تلخی دریافتهایم که هنوز توان کافی برای مقابله با شرایط نامطلوب را نداریم».
انجمن فرانچایز ژاپن، نهاد صنفی فروشگاههای رفاهی، اعلام کرد توفندها و دورههای طولانی بارندگی در سپتامبر، مراجعه مشتریان به فروشگاهها را ۳٫۸ درصد کاهش دادهاند.
با وجود افت شمار مراجعهکنندگان، فروش قدرتمند پوشاک بارانی، غذاهای سرخشده و خوراکیهای شیرین موجب شد میزان هزینهکرد مشتریان در همان ماه اندکی افزایش یابد. خرید محصولات تنباکوی حرارتی پیش از افزایش مالیات نیز به رشد جزئی مخارج کمک کرد.
اشتفان آنگریک مدیر بخش ژاپن در مودیز آنالیتیکس درباره نسبت دادن نتایج ضعیف به وضعیت هوا هشدار داد و تأکید کرد رابطه بارندگی با کاهش مصرف چندان سرراست نیست.
مقصر دانستن هوای نامساعد برای خطای پیشبینی بیش از حد آسان است. وقتی باران میبارد، ممکن است مردم بهجای باغوحش به سینما بروند یا بهجای دوچرخهسواری تاکسی بگیرند. چنین رفتارهایی فعالیت اقتصادی ایجاد میکند و در اصل به تولید ناخالص داخلی میافزاید.- اشتفان آنگریک
از نگاه تحلیلگران، مسئله اصلی که هنوز بهطور کامل در پیشبینیهای اجماعی بازتاب نیافته، فاصله میان رشد دستمزدها و افزایش قیمتهاست.
دستمزدها در ژاپن افزایش یافتهاند، اما رشد درآمد بهاندازهای قوی نبوده که در شرایط گرانی، اعتماد مصرفکنندگان را تقویت کند. خانوارها برای تامین هزینههای زندگی با دشواری روبهرو شدهاند و نرخ پسانداز از اواسط سال ۲۰۲۳ عمدتا منفی بوده است.
پس از انتشار دادههای تولید ناخالص داخلی، سانائه تاکایچی نخستوزیر ژاپن در شبکههای اجتماعی گفت: «به حمایت بیوقفه در برابر افزایش قیمتها ادامه خواهیم داد و با قدرت برای ایجاد محیطی مساعد جهت افزایش دستمزدها تلاش خواهیم کرد».
وعده دولت بر مهار فشار هزینههای زندگی و فراهم کردن زمینه رشد درآمد متمرکز شده است. با وجود رکود ظاهری اقتصاد، تحلیلگران انتظار ندارند آمار تازه برنامه بانک مرکزی ژاپن برای افزایش نرخ بهره را متوقف کند.
ژاپن در مسیر عبور از دوران پس از تورم منفی قرار دارد و بانک مرکزی همچنان افزایش نرخها را دنبال میکند. بیشتر اقتصاددانان پیشبینی میکنند بانک مرکزی در نشست دسامبر، نرخ سیاستی را ۰٫۲۵ واحد درصد بالا ببرد. با تحقق چنین افزایشی، نرخ سیاستی به ۱٫۵ درصد خواهد رسید.