عراق در پی اختلال تنگه هرمز، انتقال روزانه تا ۱۵۰ هزار بشکه نفت به بندر بانیاس سوریه را از مسیر زمینی آغاز کرده است.
صدها کامیون نفتکش بیرون یک پایانه در نزدیکی بصره صف کشیدهاند تا نفت خام عراق را بارگیری کنند و از مسیری زمینی در دل صحرا به بندر بانیاس سوریه برسانند؛ مسیری که چند دهه تقریبا بلااستفاده مانده بود.
عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، پس از آنکه جنگ ایران صادرات نفت از تنگه هرمز را مختل کرد، یافتن راههای جایگزین برای صدور نفت را در دستور کار قرار داد.
با وجود هزینه بیشتر حملونقل زمینی، پایان سالها درگیری در سوریه جذابیت مسیر بانیاس را نیز افزایش داده است.
بهگزارش رویترز و بهنقل از دو فرد نزدیک به موضوع، کاهش درگیریها در سوریه یکی از عوامل بازگشت توجه به مسیر زمینی بهشمار میرود.
عراق بخش عمده نفت خام خود را از پایانههای خلیج فارس صادر میکند، اما مسیر سوریه به گزینهای کوچک و در عین حال راهبردی برای جابهجایی محمولههای نفت خام سنگین تبدیل شده است.
گروه انرژی قطری هلدینگ یوسیسی از ماه گذشته انتقال نفت خام عراق با کامیون به بانیاس را آغاز کرده است.
باسم عبدالکریم مدیرکل شرکت دولتی نفت بصره (BOC) گفت که هلدینگ یوسیسی براساس قراردادی با بازاریاب دولتی نفت سومو (SOMO)، روزانه بین ۱۲۰ هزار تا ۱۵۰ هزار بشکه نفت حمل میکند. حجم محمولهها به تعداد کامیونهای در دسترس بستگی دارد.
نفت خام از میدانهای نفتی جنوب عراق با کامیون به بندر مدیترانهای بانیاس انتقال مییابد و سپس راهی بازارهای بینالمللی میشود.
فردی آگاه از قرارداد گفت که یوسیسی ناوگانی شامل ۶ هزار کامیون در اختیار دارد و قصد دارد شمار آنها را برای فعالیت در مسیر بانیاس به ۱۰ هزار دستگاه افزایش دهد. حدود ۱۰ هزار راننده نیز هماکنون با ناوگان همکاری میکنند و تقریبا ۱۵۰ هزار بشکه نفت در هر روز تخلیه میشود.
اسحاق محمد یکی از رانندگان نفتکش گفت: «نفت خام را در تاسیسات ذخیرهسازی طوبه بارگیری میکنیم و به بانیاس سوریه میبریم. سفر رفتوبرگشت، از جمله مسیر بازگشت به طوبه، تا پنج روز طول میکشد».
کامیونها پس از پیمودن مسیر صحرایی و تخلیه محموله در سوریه، برای بارگیری دوباره به طوبه بازمیگردند.
لؤی جواد مدیر تاسیسات ذخیرهسازی طوبه در نزدیکی شهر نفتی بصره در جنوب عراق گفت که از زمان اجراییشدن قرارداد در ۲۶ اکتبر، یوسیسی حدود ۱٫۶ میلیون بشکه نفت بارگیری کرده است.
سندی که رویترز بررسی کرده نشان میدهد یوسیسی برنامه دارد طی سه ماه از ۱۴ اکتبر، بین ۵ میلیون تا ۱۴ میلیون بشکه نفت خام سنگین را با تخفیف ۳۸ دلار برای هر بشکه بارگیری کند.
فرد آگاه از شرایط گفت که بهدلیل کمبود کامیون و محدودیتهای دیگر، بعید به نظر میرسد حجم انتقال در آینده نزدیک از سطح اعلامشده فراتر برود.
نفت پس از رسیدن به بانیاس در کشتیها بارگیری میشود تا به پالایشگاههای مدیترانهای -از جمله پالایشگاههای یونان- ایتالیا و ترکیه، تحویل داده شود.
براساس قرارداد، یوسیسی برای پوشش هزینه حمل با کامیون و مخارج مرتبط با عبور از سوریه، بهازای هر بشکه حدود ۱۲ دلار دریافت میکند.
هزینه بالاتر مسیر زمینی در برابر مزیت ایجاد یک راه صادراتی جایگزین و کاهش اتکای عراق به تنگه هرمز قرار میگیرد.
منابع ثانویهای که اوپک در تازهترین گزارش ماهانه خود به آنها استناد کرده، تولید نفت عراق در ماه اکتبر را نزدیک به ۴٫۵ میلیون بشکه در روز اعلام کردهاند.
تولید اکتبر حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز بیشتر از ماه قبل بود. مسیر زمینی سوریه در مقایسه با کل تولید عراق ظرفیت محدودی دارد، اما در شرایط اختلال مسیر معمول صادراتی، از اهمیت راهبردی برخوردار شده است.