رکوردزنی زنان پشت فرمان در اسنپ

به گزارش زومان، سال گذشته ۳ میلیون و ۹۱۹ هزار و ۲۸ نفر حداقل یک بار به عنوان راننده در اسنپ فعالیت کرده‌اند. این عدد را گزارش عملکرد اسنپ از سال ۱۴۰۴ از کسانی می‌گوید که یا به اجبار یا انتخاب خود، فرمان زندگیشان را به دست خودروهای اسنپ سپرده‌اند.

این پلتفرم، کاربر فعال را بر اساس انجام تنها «یک سفر در سال» تعریف می‌کند. بنابر این بخشی از این راننده ها کم سفر (پاره وقت) هستند که یعنی کمتر از ۴۰ سفر در ماه دارند و بخشی هم پر سفر (تمام وقت) که یعنی حداقل ۴۰ سفر در ماه داشته‌‌اند. بنابراین بخشی از این مشاغل پاره وقت هستند بخشی هم تمام وقت.

پاره‌وقت‌ها کسانی هستند که یا شغل دومشان کار در اسنپ است یا آن که دانشجو هستند و احتمالا نمی‌توانند زمان بیشتری برای کار در اسنپ بگذارند. در سال گذشته حدودا ۲۴ میلیون و ۸۳۷ هزار نفر به روایت مرکز آمار شاغل بوده‌اند. نسبت رانندگان فعال اسنپ به شاغلان مرکز آمار در سال گذشته حدودا برابر با ۱۵.۸ درصد بوده است. این نسبت را نمی‌توان لزوما سهم اسنپ از اشتغال کشور دانست. چون این وسط ممکن است افرادی هم دو شغله باشند. با این حال نسبت این شاخص تاحدی می‌تواند نشان دهد که چقدر نقش اسنپ در بازار کار پررنگ‌تر شده است. با این رویکرد اگر روند نسبت کاربران فعال به کل شاغلان در هر سال را حساب کنیم، مشاهده می‌شود که این  نسبت در سال گذشته به رکورد خود در ۳ ساله گذشته رسیده است. احتمالا می‌شود گفت سال گذشته اسنپ در اشتغال کشور نقش پررنگ‌تری داشته است.

اما سمت دیگر هم آمار ثبت نام کنندگان در اسنپ است. تنها بخشی از این ثبت‌نام کننده‌ها در اسنپ فعال هستند ( طبق آماری که هر سال داده می شود حدودا نیمی از آن‌ها) اتفاق مهم در آمار سال گذشته آن بوده که در سال گذشته حدودا یک میلیون و ۱۷۵ هزار نفر در بخش رانندگان اسنپ ثبت نام کرده‌اند. از این میزان حدودا یک میلیون و ۷۴ هزار نفرش مرد بوده‌اند و بیش از ۱۰۱ هزار نفر هم زن؛ حدودا ۸.۶ درصد. بررسی کل تازه واردها در هر سال به پلتفرم اسنپ نشان می‌دهد که سال گذشته سهم زنان رکورد ۵ سال گذشته را شکسته است.

ورود زنان به این پلتقرم ذاتاً پدیده نامطلوبی نیست. در سطح خرد، می‌تواند این درآمد منعطف، ضربه‌گیر شوک‌های مالی خانوار باشد و نرخ پایین مشارکت اقتصادی زنان را تا حدی جبران می‌کند. اما اگر بیشتر یک «انتخاب اجباری» باشد چه؟

برخی معتقدند در شرایطی که سهم اشتغال در بخش کشاورزی و صنعت در سطوح پایینی قرار دارد، رانندگی در تاکسی‌های اینترنتی، اگر صرفا ماهیت پناهگاه شغلی داشته باشد لزوما موجب ارتقای زنجیره ارزش نمی‌شود. مشکل اصلی حضور زنان در اسنپ نیست؛ مسئله زمانی است که بازار کار گزینه بهتری برای عرضه ندارد و نیروی کار مستعد، ظرفیت خود را در خیابان‌ها مستهلک می‌کند.