به گزارش زومان، در حالی که بانکی‌ها در یک ماه اخیر از سرعت بازدهیشان کاسته شد، یک بانک عملکرد خوبی را از خود به نمایش گذاشت.

بانک پارسیان با نماد وپارس، سومین نماد بانکی بزرگ بورس از نظر ارزش بازار پس از بانک‌های ملت و پاسارگاد است.

در شرایطی که تب‌وتاب سهام بانکی پس از جهش‌های سنگین ماه‌های گذشته کاهش پیدا کرده بود، «وپارس» مسیر متفاوتی را طی کرد. این بانک با بازدهی حدود ۴۵ درصدی در یک ماه، در میان نمادهای بانکی بورس تهران درخشید؛ سهمی که قیمت آن از محدوده ۱۵۰ تومان در ابتدای ماه به بیش از ۲۲۰ تومان رسید.

بررسی گزارش‌های عملکرد بانک نشان می‌دهد پشت این حرکت بورسی، تغییراتی در عملیات واقعی بانک هم دیده می‌شود؛ تغییراتی که مهم‌ترین آنها به رشد درآمد تسهیلات و عبور بانک از یک دوره فشار سنگین هزینه‌ای مربوط است.

برنده سوددهی شهریور ماه کدام بانک‌ها بودند؟

بانک‌ها یکی از گروه‌های محبوب بازار سرمایه هستند؛ چرا که هم دارایی‌های بزرگی دارند و هم تغییرات نرخ ارز، تورم، نرخ بهره و سیاست‌های پولی می‌تواند مستقیماً روی عملکرد آنها اثر بگذارد.

پس از بازگشایی دوباره بورس در پایان اردیبهشت ۱۴۰۵، گروه بانکی یکی از موتورهای اصلی رشد بازار بود. شاخص این گروه در خرداد حدود ۵۸ درصد و در مرداد حدود ۳۲ درصد رشد کرد. اما در شهریور سرعت حرکت کاهش یافت و میانگین بازدهی بانک‌ها به حدود ۶ درصد رسید.

اما برنده مسابقه سوددهی در شهریور ماه بانکی بود که شاید کمتر از برخی بانک‌ها مورد توجه باشد.

بانک پارسیان با نماد «وپارس» توانست به بازدهی حدود ۴۵ درصدی در یک ماه گذشته برسد. قیمت هر سهم این بانک از حدود ۱۵۰ تومان در ابتدای ماه به بیش از ۲۲۰ تومان در روزهای اخیر رسیده است.

این در حالی است که بازدهی سایر بانک‌ها با اختلاف کمتر بوده است.

در رتبه بعدی بانک کارآفرین قرار می‌گیرد که با نماد وکار توانست ۲۹.۷ درصد بازدهی داشته باشد. بانک سرمایه با بازدهی ۲۳.۶ درصدی در رتبه سوم قرار گرفت. بازدهی سایر بانک‌ها کمتر از ۱۲ درصد بوده است.

اما چرا بازار به پارسیان توجه کرد؟ بخشی از پاسخ را باید در جایی فراتر از نمودار قیمت جست‌وجو کرد: در فعالیت بانک و صورت سود و زیان.

بانکی که دوباره از وام دادن پول ساخت

درآمد اصلی بانک‌ها از وام دادن است. اما در کنار آن از کارمزد، سپرده‌گذاری، اوراق بدهی و سایر سرمایه‌گذاری‌های خود نیز درآمد کسب می‌کند.

بانک پارسیان در ۵ ماهه نخست امسال ۴۴.۶ همت درآمد داشته که ۸۰ درصد آن از تسهیلات بوده است.

در بانکداری، یکی از مهم‌ترین معیارهای عملکرد این است که بانک چقدر از محل اصلی فعالیت خود یعنی اعطای تسهیلات درآمد ایجاد می‌کند و این درآمد چقدر با هزینه پرداخت سود سپرده‌ها فاصله دارد.

در پنج ماه نخست ۱۴۰۵، درآمد تسهیلات اعطایی پارسیان به حدود ۳۵.۷ همت رسید؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل حدود ۱۳.۸ همت بود. یعنی درآمد اصلی بانک از محل وام‌دهی بیش از ۱۵۹ درصد رشد کرده است.

در طرف دیگر، هزینه سود سپرده‌ها با سرعت کمتری افزایش یافته و از حدود ۲۴.۶ همت به ۳۲.۵ همت رسیده است.

این تغییر نشان می‌دهد موتور اصلی کسب‌وکار بانک در حال حرکت است. به طور کلی حجم فعالیت بانک پارسیان نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. به طوری که این بانک در یک سال گذشته حجم تسهیلات خود را بیش از دو برابر کرده است و مانده تسهیلاتش از حدود ۴۰۰ همت به حدود ۸۶۴ همت رسیده است.

بنابراین هم حجم عملکرد بانک بهتر شده و هم کیفیت آن.

سود بانک در یک سال ۳۸ برابر شد

صورت‌های مالی سه‌ ماهه ۱۴۰۵ تصویر روشن‌تری از تغییر مسیر بانک ارائه می‌دهد.

پارسیان در سه ماه نخست سال حدود ۴.۱ همت سود خالص ثبت کرد؛ در حالی که سود خالص مدت مشابه سال قبل فقط حدود ۱۱۰ میلیارد تومان بود. یعنی سود این بانک در یک سال ۳۸ برابر شده است.

اما در کنار این اعداد مثبت، یک علامت هشدار نیز وجود دارد.

هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول بانک از حدود ۱۵ میلیارد تومان در سه ‌ماهه ۱۴۰۴ به بیش از ۳.۳ همت در سه ‌ماهه ۱۴۰۵ رسید – رشدی ۲۲ هزار درصدی!

مطالبات مشکوک‌الوصول یعنی بخشی از وام‌هایی که احتمال بازپرداخت آن‌ها برای بانک پایین‌تر ارزیابی شده و بانک باید برای پوشش ریسک آن‌ها ذخیره بگیرد.

بنابراین داستان پارسیان دو بخش دارد: بخش اول، بانکی که فعالیت خود را بیشتر کرده و توانسته درآمد و سود بسازد؛ بخش دوم، بانکی که باید ثابت کند رشد سریع تسهیلات، در آینده به افزایش کیفیت سود آسیب نمی‌زند.

آیا بازار هنوز پارسیان را ارزان می‌بیند؟

اما با رشد قیمت اخیر بانک پارسیان، آیا این بانک هنوز برای بازدهی ظرفیت دارد؟

برای پاسخ به این سوال، یک معیار استفاده از نسبت قیمت به سود یا P/E است.

این نسبت برای نماد وپارس حدود ۳ است. یعنی قیمت هر سهم ۳ برابر سود آن است. این در حالی است که میانگین این نسبت برای گروه بانکی برابر با ۴.۳ است. بنابراین نماد وپارس نسبت به نمادهای بانکی هنوز ارزان‌تر به نظر می‌رسد.

در مورد بانک‌ها، علاوه بر P/E، کیفیت دارایی‌ها، میزان مطالبات غیرجاری، کفایت سرمایه و توانایی ساخت سود پایدار اهمیت زیادی دارد.

بانک پارسیان در سال ۱۴۰۵ با تغییر محسوسی در سودآوری مواجه شده است. اگر رشد سود عمدتاً ناشی از عوامل موقتی باشد یا هزینه مطالبات افزایش پیدا کند، بخشی از این خوش‌بینی ممکن است تعدیل شود.