سود روزانه بانک ملت: ۴۰۰ میلیارد تومان

به گزارش زومان، بانک‌ها معمولاً داستان ساده‌ای دارند: پول را از سپرده‌گذار می‌گیرند، آن را با نرخ بالاتری وام می‌دهند و از فاصله این دو درآمد می‌سازند. بانک ملت هم از این داستان مستثنی نیست؛ یکی از بانک‌های بزرگ کشور که در بازار بورس هم با نماد «وبملت» جایگاه بسیار مهمی دارد.

نماد وبملت در بورس تهران در بازه ۶۰ روز خیر بیش از ۴۰ درصد بازدهی داشته است. این یعنی اگر شما در روزهای پایانی اردیبهشت ماه این سهم را خریداری می‌کردید در طی این مدت بیش از ۴۰ درصد سود برده بودید.

در کنار بازدهی کلی بازار بورس در بازه پس از بازگشایی مجدد، بخش مهمی از رشد این نماد را در صورت‌های مالی آن باید جستجو کرد. گزارشی که می‌گوید بانک ملت فقط در سه ماهه نخست ۱۴۰۵، بیش از ۳۸ هزار میلیارد تومان سود خالص کسب کرده است - یعنی روزانه بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان. اما این سود هنگفت در روزهای سخت اقتصادی از کجا آمده است؟

اولین ایستگاه، درآمد عملیاتی است؛ یعنی پولی که بانک از فعالیت‌های اصلی خود به دست می‌آورد. برای بانک ملت، این درآمد عمدتاً از تسهیلات، سپرده‌گذاری نزد بانک‌های دیگر و سرمایه‌گذاری در اوراق بدهی حاصل شده و در بهار ۱۴۰۵ به حدود ۱۰۱ همت رسیده است.

بزرگ‌ترین بخش آن، ۸۷.۴ همت درآمد تسهیلات اعطایی بوده؛ به زبان ساده، درآمدی که بانک از وام‌ها و تسهیلات خود کسب کرده است.

اما پولی که بانک در اختیار دارد رایگان نیست. وبملت ۶۵.۱ همت هزینه سود سپرده‌ها ثبت کرده؛ همان مبلغی که بانک بابت سپرده‌های مشتریان می‌پردازد.

پس از کسر این هزینه، ۳۵.۸ همت سود ناخالص باقی می‌ماند. سود ناخالص به زبان ساده اولین سودی است که پس از کم‌کردن مهم‌ترین هزینه تأمین پول از درآمدهای اصلی بانک باقی می‌ماند.

فرایند سودسازی اما به همینجا ختم نمی‌شود. وبملت ۱۸.۶ همت درآمد کارمزدی داشته و پس از کسر هزینه کارمزد، حدود ۱۷.۱ همت خالص درآمد کارمزدی برایش باقی مانده است؛ یعنی پولی که بانک از ارائه خدمات خود، پس از پرداخت هزینه همان خدمات، به دست آورده است.

مهم‌ترین عدد صورت مالی وبملت در ردیفی قرار گرفته که معمولاً کمتر از درآمد تسهیلات مورد توجه قرار می‌گیرد: «سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی».

این ردیف که در بهار سال ۱۴۰۴ تنها حدود ۱۲۰ میلیارد تومان بود؛ امسال به ۲۴.۶ همت جهش کرده است. همین عدد یکی از اصلی‌ترین دلایلی است که سود وبملت را افزایش داد.

البته در سمت هزینه‌ها نیز فشار کم نبوده است. هزینه‌های اداری و عمومی با رشد ۸۸ درصدی به ۲۷.۳ همت رسیده، هزینه مطالبات مشکوک‌الوصول بیش از ۲ برابر شده و به ۲.۶ همت رسیده و هزینه مالی نیز با رشد ۸۲ درصدی به ۸.۴ همت افزایش یافته است.

با وجود این فشارها، مجموعه درآمدهای جدید و رشد درآمدهای اصلی آن‌قدر بزرگ بوده که سود قبل از مالیات بانک به ۳۹.۶ همت برسد. مالیات ۱.۲ همتی در نهایت سود خالص بانک را روی ۳۸.۴ همت متوقف کرده است؛ در حالی که این رقم در بهار سال گذشته فقط ۹.۴ همت بود.

این رشد چشم‌گیر سود باعث شد تا سازمان بورس از بانک ملت بخواهد تا دلایل این تغییرات را اعلام کند. بانک ملت در پاسخ خود ۵ دلیل اعلام کرد از جمله دو مورد:

• رشد درآمد تسهیلات به دلیل افزایش فروش اقساطی
• رشد سود تسعیر ارز

این پاسخ شفاف می‌کند که بانک ملت که یکی از بانک‌های مهم همکار با پلتفرم‌های آنلاین خرید قسطی کالا (مثل دیجی‌پی و اسنپ‌پی) است، از فعالیت خود در این مدت سود قابل توجهی کسب کرده است.

در کنار این موضوع، بانک ملت نرخ تسعیر ارز (نرخ تبدیل ارز خارجی به ریال) را نیز طبق بخشنامه جدید بانک مرکزی در صورت مالی خود تغییر داده و دارایی‌های ارزی خود را با نرخ جدید به ریال تبدیل کرده است. موضوعی که اثر آن را در رشد خارق‌العاده و غیر عادی «سایر درآمدها و هزینه‌های عملیاتی» می‌توان دید.

همین نکته، تفاوت میان «سود بزرگ» و «سود پایدار» را مهم می‌کند. از آنجایی که بخشی از جهش سود از تغییر نرخ تسعیر ارز آمده، طبیعی است که این رشد در فصل‌های بعد ادامه نخواهد داشت.

با این حال بیش از ۱۰۰ همت درآمد عملیاتی این بانک در طی سه ماه و رشد ۸۷ درصدی آن نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد که نمی‌توان سوددهی چشم‌گیر این بانک را تنها به دلیل یک تغییر نرخ دانست. این بانک توانسته نسبت به سال گذشته بخشی از فعالیت خود را نیز گسترش دهد و درآمدزایی کند.

پایداری سود وبملت بیشتر زمانی قابل اتکا خواهد بود که درآمد حاصل از تسهیلات و کارمزدها همچنان رشد کند،سایر درآمدهای عملیاتی تداوم داشته باشد و این رشد از افزایش هزینه سود سپرده‌ها، هزینه‌های اداری و هزینه مالی جلو بزند.

در چنین شرایطی، موتور اصلی سودسازی خود بانک خواهد بود، نه صرفاً تغییر یک نرخ حسابداری مانند تسعیر ارز.