مسابقه خروج پول از بانکها و هلدینگها؛ داستان پنج روز فرار از بورس
به گزارش زومان، بورس دیروز هم سرخپوش بود. اما با شدتی کمتر. تنشها همچنان ادامه دارد، جنگ در جنوب کشور ادامه یافته، بازار سهام اما سقوط کمتری از روزهای قبل داشت.
در حالی که در برخی روزهای اخیر تا ۸۰ درصد نمادهای بورسی کاهش قیمت داشتند و قرمز شدند، سهشنبه فقط حدود ۵۱ درصد نمادها در محدوده منفی قرار گرفتند.
با این حال، آرامتر شدن موج فروش به معنای بازگشت اعتماد نبود و بازار برای پنجمین روز متوالی خروج پول را تجربه کرد. در روز گذشته از سهام و صندوقهای سهامی بیش از ۳ هزار میلیارد تومان پول از سوی معاملهکنندگان حقیقی خارج شد و به این ترتیب حجم خروج پول از آغاز دور جدید تنشها در روز چهارشنبه هفته گذشته به ۲۳.۵ هزار میلیارد تومان رسید.
اما فرار پول در کدام بخشها و نمادها شدیدتر بود؟
غولهای بورسی؛ اولین ایستگاه خروج سرمایه همزمان با بازگشت جنگ
برای مقایسه رفتار صنایع مختلف، میتوان میانگین سهم خروج پول حقیقی از کل معاملات هر گروه را در پنج روز اخیر بررسی کرد؛ نسبتی که میتواند شاخصی قابل مقایسه از فشار خروج پول در بخشهای مختلف بورس باشد.
این نسبت نشان میدهد بانکها بیشترین آسیب را در این ۵ روز دیدهاند. به طور میانگین در پنج روز معاملاتی اخیر، از میانگین ۲۴۴۳ همت معامله در گروه بانکی، حدود ۹۲۹ همت مربوط به فروش حقیقیها بوده است؛ یعنی نزدیک به ۳۸ درصد از کل معاملات.
بانکها معمولاً یکی از اولین گروههایی هستند که در فضای بحران تحت فشار فروش قرار میگیرند. دلیل اصلی این است که ارزشگذاری بانکها بیش از بسیاری از صنایع به چشمانداز اقتصاد کلان، سیاست پولی، نرخ ارز، کیفیت داراییها و وضعیت اعتباری اقتصاد وابسته است.
پس از بانکها، گروه چندرشتهای صنعتی با نسبت خروج ۳۴ درصدی قرار دارد؛ این گروه هلدینگهای سرمایهگذاری بزرگی مانند شستا را در خود جای داده است که مالک مجموعهای صنایع مختلف هستند.
فرآوردههای نفتی با نسب خروج ۲۸ درصد، محصولات شیمیایی با ۲۳.۲ درصد و فلزات اساسی با حدود ۲۰ درصد در رتبههای بعدی قرار گرفتند. گروههایی که ستونهای صادرات ایران هستند و در شرایط تنش، با ریسک زیادی مواجه میشوند.
بنابراین میتوان گفت در روزهای بحران، بزرگی یک سهم همیشه مزیت نیست؛ گاهی همان چیزی است که آن را به نخستین مقصد خروج تبدیل میکند.
کدام نمادها بیشترین فشار خروج پول را داشتند؟
اما بررسی جزئیتر برخی نمادهای بزرگ این چند گروه نشان میدهد بانک پاسارگاد با نماد وپاسار بیشترین شدت خروج پول از سوی سرمایهگذاران حقیقی را تجربه کرد. در این سهم، ۶۴ درصد از ارزش معاملات پنج روز اخیر به فروش حقیقیها اختصاص داشت.
پس از آن، پتروشیمی خلیج فارس با نماد فارس بیشترین فشار فروش را داشته است؛ سهمی که حدود ۶۲ درصد از معاملات آن از سوی حقیقیها به سمت فروش رفت. هلدینگ شستا، بانک تجارت (وتجارت)، بانک شهر (وشهر) و پالایش نفت تهران (شتران) نیز دیگر نمادهایی بودند که بیش از نیمی از معاملاتشان تحت تأثیر فروش حقیقیها قرار گرفت.
در سطح بعدی، بانک اقتصاد نوین (ونوین)، سرمایهگذاری نفت و گاز پتروشیمی تامین (تاپیکو) و بانک صادرات (وبصادر) قرار دارند که بیش از ۴۰ درصد از معاملات آنها فروش حقیقیها بود. بانک ملت (وبملت) نیز با حدود ۳۸ درصد فروش حقیقی، در همین مسیر قرار گرفت.
در گروه پالایشی، نمادهایی مانند پالایش نفت بندرعباس (شبندر)، صنایع ملی مس ایران (فملی) و پالایش نفت اصفهان (شپنا) نیز با نسبت فروش حقیقی حدود ۲۵ تا ۲۹ درصدی، فشار خروج سرمایه نسبتا سنگینی را تجربه کردند.
با این حال، همه بزرگان بازار به یک اندازه آسیب ندیدند. در میان شرکتهای بزرگ بورسی، خودروییها وضعیت مقاومتری داشتند. برای نمونه، در سهام ایرانخودرو (وخودرو) تنها حدود ۱۴ درصد معاملات به فروش حقیقیها اختصاص داشت؛ که نشان میدهد این صنعت در روزهای اخیر نسبتا کمتر هدف فروشندگان قرار داشته است.
بنابراین نقشه خروج پول از بورس از زمان تشدید تنشها تا کنون نشان میدهد سرمایهها بیشتر از صنایع بزرگ و نمادهای شاخصساز فاصله گرفتهاند؛ همان بخشهایی که در روزهای عادی ستون اصلی معاملات بورس محسوب میشوند.
بازگشت اعتماد، بیش از هر چیز به نااطمینانیها وابسته است.