پول در بورس کم آمد؛ ضعیف‌ترین روز خریداران از پیش از جنگ

به گزارش زومان، بازار سهام برای سومین روز متوالی زیر فشار فروش قرار گرفت؛ اما نکته مهم امروز (۲۱ تیر ماه ۱۴۰۵) فقط قرمز شدن تابلوها نبود. داده‌های معاملات نشان می‌دهد خریداران حقیقی در ضعیف‌ترین حالت خود در بازه نزدیک به ۶ ماهه قرار دارند؛ یعنی از پیش از آغاز جنگ اخیر تاکنون، بازار چنین ضعف سنگینی در سمت تقاضا ندیده بود.

امروز حدود ۸۵ درصد نمادهای بورسی (۶۷۵ سهم) قرمز بودند و افت قیمت داشتند. شرکت‌های بورسی و صندوق‌های سهامی در مجموع با خروج ۴.۵ همت پول حقیقی مواجه شدند. این رقم البته از خروج ۶.۷ همتی پول از سهام‌ها و صندوق‌های بورسی در روز چهارشنبه - روزی که لغو تفاهم‌نامه ایران و آمریکا شوک سنگینی به بازار وارد کرد – ۳۲ درصد کمتر بود. با این حال بازار از زمانی که تنش‌ها شدت گرفته،‌ همچنان در حالت کما به سر می‌برد و از این شوک عبور نکرده است.

نشانه مهم این موضوع ضعف شدید تقاضاست. شاخص قدرت خرید نشان می‌دهد فروشندگان همچنان دست بالاتر را در معاملات دارند و قدرت خریداران در برابر فروشندگان به کمترین حد از روزهای ابتدایی بهمن ماه ۱۴۰۴ یعنی پیش از جنگ رسیده است.

یکی از نشانه‌های مهم معاملات امروز، ورود سنگین پول به صندوق‌های درآمد ثابت بود. این صندوق‌ها که معمولا در روزهای پرریسک به محل پارک سرمایه بورسی‌ها تبدیل می‌شوند، امروز با ورود ۵.۷ هزار میلیارد تومان پول مواجه شدند. این صندوق‌ها در روزهای اخیر با اقبال زیادی از سوی خریداران مواجه بوده‌اند.

در سمت دیگر امروز ۹۵۷ میلیارد تومان پول نیز به صندوق‌های طلا و سکه وارد شد. اگرچه این صندوق‌ها از ماه قبل با کاهش سطح تنش‌ها و افت نسبی قیمت طلای جهانی، رونق پیشین خود را از دست داده‌اند و در شرایط پرنوسانی به سر می‌برند.

بنابراین در مجموع امروز حدود ۶.۷ همت پول وارد صندوق‌های درآمد ثابت و طلا و سکه شده است. مقایسه این رقم با خروج ۴.۵ همت پول از سهام و صندوق‌های سهامی یعنی بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران ترجیح داده‌اند به جای ماندن در سهام، سرمایه خود را به سمت گزینه‌های کم‌ریسک‌تر ببرند؛ حتی طلا که اوضاع چندان خوبی ندارد.

جهت کلی رفتار سرمایه‌گذاران روشن است: در روزهای پراضطراب، پول از دارایی پرریسک فاصله می‌گیرد و به پناهگاه‌های کم‌ریسک‌تر نزدیک می‌شود.

مهم‌ترین نشانه امروز در شاخص قدرت خرید دیده می‌شود؛ شاخصی که بر پایه نسبت سرانه خرید به سرانه فروش حقیقی‌ها ساخته می‌شود.

سرانه خرید یعنی ارزش کل معاملات خرید تقسیم بر تعداد کل خریداران؛ یعنی هر خریدار به طور متوسط چند هزار تومان سهم خریده است. برای مثال امروز در میان مجموع سهم‌ها و صندوق‌های سهامی هر خریدار به طور متوسط ۴۷.۳ میلیون تومان خرید کرده است. سرانه فروش نیز یعنی ارزش کل معاملات فروش تقسیم بر تعداد کل فروشندگان؛ یعنی هر فروشنده به طور متوسط چند هزار تومان سهم فروخته است؛ که امروز در سهام و صندوق‌های سهامی برابر با ۱۲۶.۱ میلیون تومان بوده است.

بنابراین شاخص قدرت خرید امروز در بازار سهام برابر با ۰.۳۷ بوده است. این عدد یعنی به ازای هر یک میلیون تومان سهامی که فروخته شده، تنها ۳۷۰ هزار تومان خریداری شده است.

وقتی قدرت خرید پایین می‌آید، یعنی خریداران توان کافی برای جمع کردن فشار فروش را ندارند. به عبارت دیگر فروشندگان با پول‌های سنگین‌تری در حال فروش هستند و خریداران با احتیاط یا پول کوچک‌تری وارد معامله می‌شوند.

بخش مهمی از فشار سنگین فروش در نمادهای بزرگ سرمایه‌گذاری، پتروشیمی‌ها و فرآورده‌های نفتی و خودرو متمرکز بوده است. به طوری که کمترین سطح شاخص قدرت خرید در میان نمادهای مهم بازار مربوط به این سهم‌ها بود:

• فارس (پتروشیمی خلیج فارس): ۰.۰۱۷
• شستا: ۰.۰۲
• نوری (پتروشیمی نوری): ۰.۰۲
• وغدیر: ۰.۰۳۴
• خودرو (ایران خودرو): ۰.۰۳۵
• شپنا (پالایش نفت اصفهان): ۰.۰۳۷

برای مثال در نماد فارس، نسبت سرانه خرید به فروش برابر با ۰.۰۱۷ بوده و این یعنی به ازای هر واحد خرید ۵۷ واحد فروش انجام شده است. وقتی سطح فروش تا این مقدار از سطح خرید بالاتر باشد، خریداران نمی‌توانند در برابر موج فروش مقاومت کنند و قیمت سهم افت می‌کند.

بنابراین ضعف خریداران در بورس پس از شوک افزایش تنش‌های میان ایران و آمریکا که از روز چهارشنبه آغاز شد، عمیق و عمیق‌تر شده است. همچنین ورود ۶.۷ همت پول به صندوق‌های درآمد ثابت و طلا و سکه نشان داد سرمایه‌گذاران همچنان به سمت گزینه‌های امن‌تر می‌روند تا برای روزهای پرریسک‌تر پناه بگیرند.