ستون‌های دلاری بورس تهران؛ ۱۰ سهم اول را بشناسید

تصور کنید یکی از ثروتمندان جهان می‌خواست تمام شرکت‌های بورس ایران را یک‌جا بخرد. طبق آمارهای بهین بورس در ۱۷ تیرماه، این چک مرز ۱۰۱ میلیارد دلار را رد می‌کرد. این یعنی ارزش کل بازار سرمایه، یا همان قیمت مجموع تمام سهام‌های قابل خرید و فروش کشور، به این عدد رسیده که البته از سال‌های قبل به مراتب پایین‌تر است. اما کدام شرکت‌‌‌ها سهم بیشتری در این بازار دلاری سرمایه دارند؟

به گزارش زومان، در صدر آن‌ها، شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی) با ارزش ۱۲.۳ میلیارد دلار نشسته است. در جایگاه دوم، با اختلاف شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس) با ۷.۱ میلیارد دلار قرار دارد.

رتبه‌های بعدی همگی در تسخیر شرکت‌های نفتی، فولادی و بانکی هستند: پالایش نفت اصفهان (شپنا) با ۳.۹ میلیارد دلار، پالایش نفت بندرعباس (شبندر) و فولاد مبارکه اصفهان (فولاد) هر کدام با ۲.۸ میلیارد دلار. بعد از آن‌ها، بانک پاسارگاد (وپاسار) با ۲.۶ میلیارد دلار و بانک ملت (وبملت) با ۲.۵ میلیارد دلار قدرت‌نمایی می‌کنند. در انتهای این لیست ده‌تایی هم شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا) با ۲.۱ میلیارد دلار، در کنار گسترش نفت و گاز پارسیان (پارسان) و پالایش نفت تهران (شتران) هر کدام با ۲ میلیارد دلار صف کشیده‌اند.

اما وقتی دوربین را عقب‌تر می‌بریم و گروه‌های صنعتی را بررسی می‌کنیم، واقعیت عریان اقتصاد ما روشن می‌شود. از میان ۴۸ صنعت فعال در بازار سرمایه، محصولات شیمیایی با ۲۲.۴۸ میلیارد دلار بیشترین سهم را دارند. پس از آن، فلزات اساسی با ۱۹.۷۸ میلیارد دلار و فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای با ۱۱.۴۳ میلیارد دلار قرار دارند.

این اعداد یک پیام واضح دارند: تقریبا نیمی از کل ثروت بورس ایران فقط در همین سه صنعت سنگین خلاصه شده است! بقیه صنایع با فاصله‌ای معنادار عقب مانده‌اند. بانک‌ها و موسسات اعتباری (۹.۵۴ میلیارد دلار)، شرکت‌های چند رشته‌ای صنعتی (۶.۷۱ میلیارد دلار) و استخراج کانه‌های فلزی (۴.۵۸ میلیارد دلار) در میانه‌های جدول هستند. در نهایت، بخش‌هایی مثل سرمایه‌گذاری‌ها (۴.۴۶ میلیارد دلار)، مواد و محصولات دارویی (۳.۱۹ میلیارد دلار)، سیمان، آهک و گچ (۲.۷۲ میلیارد دلار) و خودرو و ساخت قطعات (۲.۳۹ میلیارد دلار) سهم کوچکتری از این کیک دلاری دارند. در انتهای این جدول هم مشاهده می شود که صنعت فعالیت های هنری، سرگرمی و خلاقانه کمترین سهم ( کمتر از ۲ میلیون دلار) از بازار سرمایه ایران را در اختیار دارد.

به عقیده برخی در نهایت بورس ما هم آینه‌ای از اقتصادمان است که همچنان به استخراج از زیر زمین و دودکش کارخانه‌ها تکیه دارد.