بگذارید بدون مقدمه برویم سراغ اصل مطلب؛ بورس تهران هفتهای را تمام کرد که رنگی جز سرخ نداشت. شاید ترس مهمترین عامل بود. در آخرین روز کاری این هفته، یعنی هشتم بهمنماه، شاخص کل باز هم کوتاه آمد و با ریزشی ۰.۷۷ درصدی، به ارتفاع ۳ میلیون و ۹۸۱ هزار واحد عقبنشینی کرد. اما داستان وقتی مهمتر میشود که به تصویر بزرگتر نگاه کنیم: در یک هفته، حدود ۱۰.۵ درصد از کل شاخص کم شد. این یعنی بازگشت به روزهای اول دیماه و ثبت دومین رکورد ریزش سنگین هفتگی در دو سال گذشته.
ماجرا فقط قرمز شدن تابلوها نیست؛ قصه اصلی، داستانِ فرار پول است. تنها در روز آخر هفته، سه هزار و ۶۲۰ میلیارد تومان پول حقیقی عطای بورس را به لقایش بخشید. اگر ماشینحساب دست بگیرید، میبینید که در مجموع این هفته، حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان (همت) سرمایه از بازار خارج شده است. برای اینکه معنایش را درک کنید، باید بگویم این رقم بعد از ماجرای «جنگ دوازده روزه»، دومین رکورد خروج پول در تاریخ بورس ماست. اما چرا؟
فرار بزرگ پول
اخبار تنشهای منطقهای، تغییرات ژئوپلیتیک و حضور ناوگان آمریکا در اطراف ایران، زنگ خطر را برای اهالی بازار به صدا درآورد. معاملهگران فعلا ترجیح دادند نقد شوند و کناری بنشینند. در این میان، کلهگندههای بازار هم بینصیب نماندند. نمادهایی مثل «فولاد»، «شپنا» و «شبندر» که همیشه ستونهای بازار بودند، پای ثابت ریزشها در این هفته شدند. البته این بار، نماد بانک ملت و «تاپیکو» هم به جمع قربانیان پیوستند تا کلکسیون ریزش تکمیل شود.
با اینحال امروز، همه چیز هم سیاه نبود. نماد «فملی» ساز مخالف زد و با رشدی حدود ۳ درصدی، یکتنه سعی کرد پرچم صعود را نگه دارد. همچنین به لطف رشد جهانی قیمت اوره، پتروشیمیهایی مثل «شپدیس» و «اروند» روز بدی نداشتند. اما در مقابل، گروه بانکی و فرآوردههای نفتی (شاید به دلیل وضعیت مبهم صادرات) قرمزترین پیراهنها را به تن کردند.
رقص عجیب طلا و درآمد ثابتها
اتفاقات عجیبتر اما در صندوقهای سرمایهگذاری رخ داد. تصور کنید قیمت جهانی طلا به رکورد باورنکردنی ۵ هزار و ۲۰۰ دلار رسیده، دلار در بازار آزاد مرز ۱۵۸ هزار تومان را رد کرده و سکه امامی بالای ۲۰۰ میلیون تومان معامله میشود! طبیعتاً صندوقهای طلا باید جشن میگرفتند. همینطور هم شد؛ صندوقهای طلا سبزترینهای بازار بودند و مثلاً صندوق «عیار» بیش از ۵.۵ درصد سود داد. نماد «فزر» هم به عنوان دماسنج دلار، ۳۷ میلیارد تومان پول تازه جذب کرد.
اما نکته شگفتانگیز اینجاست: با وجود این بازدهیهای رویایی، صندوقهای طلا در مجموع ۱۲۰ میلیارد تومان خروج پول داشتند!
خداحافظی با درآمد ثابتها
در سمت دیگر، صندوقهای درآمد ثابت که همیشه پناهگاه امن روزهای طوفانی بودند، حالا خودشان دچار طوفان شدهاند. برای سومین روز متوالی، سیل خروج پول از این صندوقها ادامه داشت. تنها در یک روز ۱۹۰۰ میلیارد تومان و در مجموع سه روز، ۵ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان پول از این صندوقها خارج شد. اگرچه این عدد هنوز به رکورد جنگ دوازده روزه نرسیده، اما پیامش این است: احتمالا معاملهگران در این شرایط ، نقدینگیِ در دسترس را به هر سود بانکی و تضمین شدهای فعلا ترجیح میدهند.