سهام عدالت در آستانه تغییر؛ برنامه جدید مجلس برای سود سهامداران و جاماندگان
مجلس با هدف افزایش بازدهی، تعیین تکلیف ۷۰ همت سود معوق و واگذاری به ۱۹ میلیون جامانده، اصلاح ساختار مدیریتی سهام عدالت را در دستور کار دارد.
به گزارش زومان، مجلس دو پرونده سهام عدالت را همزمان دنبال میکند؛ افزایش بازدهی دارایی سهامداران فعلی و واگذاری سهام به حدود ۱۹ میلیون جامانده. اظهارات تازه رئیس فراکسیون سهام عدالت نشان میدهد تغییر شیوه مدیریت این دارایی نیز به برنامه نمایندگان اضافه شده است.
محمد نصیری، رئیس فراکسیون نظارت بر نظام تعاون و سهام عدالت مجلس، روز پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ از پیشنهاد اجرای آزمایشی برنامههای اصلاحی سهام عدالت در خراسان جنوبی خبر داد. همزمان، کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس نیز اصلاح چهار ماده از قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ را دنبال میکند.
این دو مسیر در صورت به نتیجه رسیدن میتوانند ساختار مدیریتی، سودآوری و ترکیب جمعیتی سهام عدالت را تغییر دهند.
سود سهام عدالت؛ از ۱۵۰ تا ۳۵۰ همت
محمد نصیری ارزش مجموعه سهام عدالت را بیش از ۳۵۰۰ هزار میلیارد تومان و سود سالانه آن را حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرده است. به اعتقاد او، با اصلاح مدیریت و افزایش بهرهوری میتوان این سود را به ۳۵۰ هزار میلیارد تومان رساند.
تحقق این برآورد به معنای افزایش ۱۳۳ درصدی سود سالانه مجموعه سهام عدالت خواهد بود.
بر مبنای ارزش ۳۵۰۰ همتی سهام عدالت، نسبت سود سالانه به ارزش این مجموعه حدود ۴.۳ درصد است. هدف پیشنهادی نصیری افزایش این نسبت به حدود ۱۰ درصد است.
با این حال، رئیس فراکسیون سهام عدالت توضیح نداده است که شرکتهای زیرمجموعه چگونه و در چه بازه زمانی میتوانند به چنین سودی دست پیدا کنند.
مسیر جدید واگذاری سهام به ۱۹ میلیون جامانده
تعیین تکلیف جاماندگان سهام عدالت از دیگر برنامههای مجلس است. نصیری در اردیبهشت امسال تعداد جاماندگان را حدود ۱۹ میلیون نفر اعلام کرده و از پیگیری تعیین تکلیف آنها تا پایان سال ۱۴۰۵ خبر داده بود.
در مهرماه نیز محسن زنگنه، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس، جزئیات پیشنهادهای جدید برای اصلاح قانون سهام عدالت را تشریح کرد. بر اساس این پیشنهادها:
- تا ۴۰ درصد از واگذاریهای سالانه دولت به سهام عدالت اختصاص یابد.
- فهرست مشمولان دهکهای اول تا ششم درآمدی هر سال بهروزرسانی شود.
- میزان سهام قابل واگذاری به مشمولان در بودجههای سالانه تعیین شود.
در صورت تصویب این پیشنهادها، واگذاری سهام عدالت میتواند به یک فرآیند مستمر تبدیل شود و هر سال گروهی از افراد واجد شرایط به جمع سهامداران اضافه شوند.
پرونده سودهایی که بیش از یک دهه پرداخت نشدهاند
نصیری حجم منابع پرداختنشده مرتبط با سود سهام عدالت را حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است؛ رقمی معادل تقریبا نیمی از سود یک سال مجموعه سهام عدالت.
بخشی از این پول متعلق به سهامداران فوتشده و بخشی دیگر مربوط به افرادی است که به دلایلی مانند مسدود بودن حساب بانکی نتوانستهاند سود خود را دریافت کنند.
به گفته این نماینده مجلس، سابقه بخشی از این منابع به سالهای ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ بازمیگردد. او خواستار شفافسازی درباره میزان بازدهی این پول در سالهای گذشته و سرنوشت درآمد حاصل از آن شده است.
نصیری همچنین پیشنهاد کرده است از ظرفیت این منابع برای تامین مالی پروژههای توسعهای استانها استفاده شود. این پیشنهاد یک ابهام حقوقی دارد: آیا شرکتهای سرمایهگذاری استانی اجازه دارند سودهای پرداختنشده را بدون رضایت صاحبان آنها سرمایهگذاری کنند؟
پشت پرده اختلاف مجلس و وزارت اقتصاد
پیشنهاد امروز نصیری برای برگزاری انتخابات الکترونیکی تعاونیهای سهام عدالت در ادامه اختلاف چندماهه نمایندگان با وزارت اقتصاد مطرح شده است.
در اردیبهشت امسال، نصیری از اعتراض ۱۵۰ نماینده مجلس به دستورالعمل اجرایی وزارت اقتصاد خبر داده بود. به اعتقاد او، این دستورالعمل میتوانست به حذف عملی تعاونیهای شهرستانی از ساختار سهام عدالت منجر شود. دریافت کارمزد از سهامداران بدون رضایت آنها نیز از دیگر موارد اعتراض نمایندگان بود.
حالا فراکسیون سهام عدالت به دنبال تقویت جایگاه تعاونیهای شهرستانی از طریق برگزاری انتخابات الکترونیکی است. سهامداران میتوانند از طریق سامانه پیشنهادی در انتخاب اعضای هیاتمدیره تعاونیها مشارکت کنند.
خراسان جنوبی نخستین گزینه اجرای آزمایشی این برنامه است.
آخرین وضعیت طرحهای جدید سهام عدالت
موضوع | آخرین وضعیت |
|---|---|
افزایش سود سهام عدالت به ۳۵۰ همت | برآورد پیشنهادی رئیس فراکسیون |
تعیین تکلیف ۷۰ همت سود پرداختنشده | درخواست شفافسازی |
واگذاری سهام به ۱۹ میلیون جامانده | بررسی اصلاحات قانونی در مجلس |
بهروزرسانی سالانه مشمولان | پیشنهاد اصلاح قانون |
انتخابات الکترونیکی تعاونیها | پیشنهاد اجرای آزمایشی در خراسان جنوبی |
سرمایهگذاری منابع در پروژههای استانی | پیشنهاد رئیس فراکسیون |
تا امروز، ۲۸ آبان ۱۴۰۵، هنوز زمان مشخصی برای ثبتنام جاماندگان سهام عدالت یا پرداخت سودهای بلاتکلیف اعلام نشده است. افزایش سود سهام عدالت نیز در حد یک برآورد باقی مانده و تصمیمی درباره افزایش مبلغ واریزی به حساب سهامداران گرفته نشده است.