صف کنکور خلوت شد؛ از آرزوی مهندسی تا فرار از ریاضی

به گزارش زومان، صندلی‌های سالن آزمون دیگر مثل گذشته پر نمی‌شوند. زمانی نزدیک به ۱.۵ میلیون نفر برای ورود به دانشگاه نام‌نویسی می‌کردند؛ حالا تعداد ثبت‌شده‌ها به حدود یک میلیون نفر رسیده است.

مهم‌تر از اندازه صف، ترکیب آدم‌های داخل آن تغییر کرده. تب تجربی پس از سال‌ها رشد فروکش کرده و دختران سهم بیشتری از داوطلبان پیدا کرده‌اند.

این تغییرات در نگاه اول می‌تواند نشانه کم‌رنگ‌شدن مدرک‌گرایی باشد. اما این آمارها یک سؤال مهم‌تر را پیش می‌کشند: آیا جوانان واقعاً کمتر دنبال دانشگاه‌اند، یا شکل رقابت و مسیر رسیدن به آن عوض شده است؟

طبق آمارهایی که مدرسه تحلیل داده دقیقه جمع‌آوری کرده، در سال ۱۳۸۱، تعداد داوطلبان کنکور به یک میلیون و ۴۵۵ هزار نفر می‌رسید.

در سال‌های اخیر نیز نوسان ادامه داشته است. در کنکور ۱۴۰۳، حدود یک میلیون و ۱۵۳ هزار داوطلب حضور داشتند، اما این تعداد در سال ۱۴۰۴ به ۹۵۸ هزار نفر کاهش یافت.

یعنی فقط در یک سال، نزدیک به ۱۹۵ هزار داوطلب یا ۱۶.۹ درصد از جمعیت کنکور کم شد. در سال ۱۴۰۵، تعداد داوطلبان دوباره به یک میلیون و ۷۰ هزار نفر رسیده است.

نکته جالب‌تر این است که همچنان حدود ۶۰ درصد از کنکوری‌ها دختر هستند که نشان می‌دهد دختران در این سال‌ها استقبال بیشتری از کنکور داشته‌اند.

در سال ۱۳۸۴، علوم انسانی با حدود ۵۳۳ هزار داوطلب، پرجمعیت‌ترین گروه آزمایشی بود. تجربی با ۴۲۲ هزار نفر و ریاضی با ۳۶۸ هزار نفر در رتبه‌های بعدی قرار داشتند.

حالا در سال ۱۴۰۵، ترتیب تغییر کرده است. تجربی با ۴۵۲ هزار داوطلب در صدر ایستاده، انسانی با ۳۲۸ هزار نفر، دوم است و ریاضی فقط ۱۳۶ هزار داوطلب دارد.

با این‌ حال، تب تجربی هم نسبت به اوج خود فروکش کرده است. در سال ۱۳۹۸ حدود ۶۳۷ هزار داوطلب در این گروه حضور داشتند؛ یعنی نزدیک به ۱۸۶ هزار نفر بیشتر از سال ۱۴۰۵.

داستان رشته انسانی متفاوت است. تعداد داوطلبان این رشته از حدود ۱۶۲ هزار نفر در سال ۱۳۹۵ به ۳۲۸ هزار نفر در سال ۱۴۰۵ رسیده و بیش از ۲ برابر شده است. سهم آن نیز از ۱۸.۸ درصد به ۳۰.۶ درصد افزایش یافته است.

در آخرین آمار، سهم هنر حدود ۶.۱ درصد و زبان‌های خارجی ۸.۴ درصد بوده است.

کاهش تعداد داوطلبان کنکور می‌تواند نشانه‌ای از کم‌رنگ شدن علاقه جوانان به تحصیلات دانشگاهی باشد؛ تغییری که به‌ ویژه در رشته‌های مهندسی به چشم می‌آید.

برای نسل‌های گذشته، ورود به دانشگاه و گرفتن مدرک مهندسی اغلب با امید به پیدا کردن شغلی مناسب، درآمد بالاتر و آینده‌ای مطمئن‌تر همراه بود. اما این تصور حالا به شدت تغییر کرده است. مدرک دانشگاهی دیگر لزوماً به معنای داشتن موقعیت شغلی بهتر نیست. جوانی که چند سال برای گرفتن مدرک وقت می‌گذارد، ممکن است پس از فارغ‌التحصیلی شغلی پیدا نکند یا ناچار شود در حرفه‌ای کاملاً نامرتبط با رشته تحصیلی خود مشغول به کار شود.

بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی یکی از مسائل مهم در این زمینه است. وقتی تحصیلات عالی نتواند فرصت‌های شغلی متناسب با هزینه و زمانی که صرف آن شده فراهم کند، طبیعی است که انگیزه جوانان برای ورود به دانشگاه کاهش یابد.