حقوق ایرانی‌ها در مقایسه با جهان چقدر می‌ارزد؟

به گزارش زومان، به تازگی سخنگوی دولت اعلام کرد که افزایش حقوق‌ها تا پایان سال منتفی است. بحث افزایش دوباره حقوق‌ها در طول سال، به دلیل تورم بالا، مدتی بود مطرح شده بود؛ اما ظاهراً قرار نیست در واقعیت محقق شود.

در مسابقه دستمزد و تورم، برای بسیاری از حقوق‌بگیران ایرانی، مسئله فقط مقدار پولی نیست که پایان ماه به حسابشان واریز می‌شود. مسئله این است که با آن پول چقدر می‌توانند خرید کنند و چه میزان از هزینه‌های زندگی‌شان را پوشش می‌دهند. حقوق ممکن است بیشتر شود، اما اگر قیمت‌ها سریع‌تر افزایش پیدا کنند، قدرت خرید کاهش پیدا می‌کند.

حالا مقایسه قدرت خرید دستمزدها در ۱۴۲ کشور جهان، تصویر قابل‌ توجهی از وضعیت ایران نشان می‌دهد. ایران در رتبه ۱۱۰ قرار گرفته و حتی با بسیاری از کشورهای همسایه نیز فاصله دارد.

نکته جالب این است که در صدر جدول هم دو کشور حاشیه خلیج فارس ایستاده‌اند؛ کویت و قطر، کشورهایی که شاخص قدرت خرید حقوق متوسط در آن‌ها بیش از ۵ برابر ایران است.

وقتی درباره قدرت خرید صحبت می‌کنیم، صرفاً مقدار حقوق دریافتی اهمیت ندارد؛ بلکه باید دید با آن حقوق چه میزان کالا و خدمات می‌توان خرید.

ممکن است فردی در یک کشور ماهانه ۳ هزار دلار حقوق بگیرد و فرد دیگری در کشوری متفاوت هزار دلار دریافت کند. اما اگر هزینه زندگی در کشور اول بسیار بالاتر باشد، لزوماً فردی که حقوق بیشتری می‌گیرد، قدرت خرید بالاتری ندارد.

پایگاه داده نومبئو مثل بانک جهانی، سازمان ملل یا صندوق بین‌المللی پول یک منبع رسمی آماری محسوب نمی‌شود، و داده‌های آن از نظرسنجی‌ها به دست می‌آید. اما جدیدترین داده‌ها را از قدرت خرید ارائه کرده است.

در این شاخص، شهر نیویورک مبنای مقایسه است و عدد ۱۰۰ را دارد. بنابراین، شاخص ۳۰.۷ ایران به این معناست که قدرت خرید متوسط حقوق خالص در ایران، نسبت به هزینه‌های محلی، حدود ۳۱ درصد قدرت خرید متوسط حقوق خالص در نیویورک است.

البته این شاخص قدرت خرید متوسط حقوق را می‌سنجد، نه درآمد یا رفاه تمام خانوارها.

این اعداد به‌تنهایی نشان نمی‌دهند که مردم ایران از ۷۷ درصد جمعیت جهان فقیرترند؛ بلکه می‌گویند نسبت متوسط حقوق به هزینه زندگی در نزدیک به ۷۷ درصد کشورهای بررسی‌شده مطلوب‌تر از ایران است.

در صدر جدول شاخص قدرت خرید ۶ کشور وجود دارند که ۳ همسایه ایران در میان آن‌ها هستند:

• کویت
• قطر
• سوئیس
• لوکزامبورگ
• عمان
• آمریکا

کویت با شاخص ۱۷۵.۸ در صدر جدول جهانی قرار دارد. این یعنی قدرت خرید متوسط حقوق در کویت حدود ۵.۷ برابر ایران است. قطر با شاخص ۱۶۸.۱ اختلافی نزدیک به ۵.۵ برابر دارد و عمان با شاخص ۱۵۱.۳، نزدیک به پنج برابر ایران ایستاده است.

در عربستان سعودی و امارات هم قدرت خرید متوسط حقوق به‌ترتیب ۳.۸ و ۳.۷ برابر ایران است. بحرین نیز با شاخص ۱۱۷.۳ فاصله قابل‌توجهی با ایران دارد.

اما اختلاف فقط به کشورهای ثروتمند حاشیه خلیج فارس محدود نمی‌شود.

ترکیه با شاخص ۷۱.۸ بیش از دو برابر ایران قدرت خرید دارد. روسیه با شاخص ۶۰.۹ نزدیک به دو برابر و عراق با شاخص ۵۷.۶ حدود ۱.۹ برابر ایران قرار گرفته‌اند.

حتی افغانستان که شاخص قدرت خرید آن ۳۸.۵ است، حدود ۲۵ درصد بالاتر از ایران قرار دارد.

در صدر رتبه‌بندی قدرت خرید سال ۲۰۲۶، دو نام جلب توجه می‌کند: کویت و قطر.

کویت و قطر در صدر رتبه‌بندی جهانی قدرت خرید قرار دارند، اما بر خلاف تصور، دلیل این جایگاه ارزان‌بودن زندگی در این کشورها نیست.

طبق داده‌های نومبئو، شاخص هزینه زندگی با احتساب اجاره مسکن در کویت ۳۳.۳ و در قطر ۴۴.۱ است؛ در حالی‌ که این شاخص برای ایران فقط ۱۵.۱ است. بنابراین زندگی در این دو کشور گران‌تر از ایران است، اما سطح دستمزدها نسبت به هزینه‌های زندگی بسیار بالاتر است.

یکی از دلایل مهم این وضعیت، درآمدهای عظیم نفت و گاز است. طبق داده‌های رسمی بازار کار، حدود ۸۰ درصد نیروی کار کویتی در بخش دولتی کار می‌کند. این مشاغل مزایای بیشتری دارند، و برآورد می‌شود که حقوق بخش دولتی حدود ۴۱ درصد بالاتر از بخش خصوصی است.

دولت کویت همچنین با یارانه انرژی بخشی از هزینه‌های زندگی را پایین نگه می‌دارد. صندوق بین‌المللی پول توصیه کرده قیمت سوخت، برق و آب به‌تدریج به سطح میانگین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نزدیک شود.

در قطر نیز درآمدهای صادرات گاز پشتوانه اقتصادی مهمی است. با این‌ حال، اجاره مسکن در این کشور بالاست و می‌تواند سهم قابل‌توجهی از حقوق ماهانه را مصرف کند.

شما فکر می‌کنید زندگی در کدام کشور از نظر درآمد و هزینه‌ها به صرفه‌تر خواهد بود؟