زمستان گذشته، صفهای عابربانک و کمبود پول نقد برای خیلیها فقط یک خاطره نبود. بهنظر میرسید پول از سیستم بانکی بیرون کشیده شده و مردم بهجای خرجکردن، آن را نگه داشتهاند.
بهگزارش زومان، آمار تازهای از بانک مرکزی نشان میدهد پشت آن حس جمعی، یک روند کاملا قابلردیابی وجود داشته است. شاخص اسکناس و مسکوک در دست اشخاص، یعنی همان پول نقدی که مستقیم در جیب مردم میماند، در بهمن ۱۴۰۴ به ۲۴۹ هزار میلیارد تومان رسیده؛ عددی که نسبت به سال قبل ۶۳ درصد رشد کرده است.
پخش از رسانه
شاخصی که رفتار مردم را لو میدهد
این شاخص برای سیاستگذار پولی مهم است، چون فقط یک عدد حسابداری نیست. خروج پول نقد از بانکها را نشان میدهد و از تغییر رفتار مردم خبر میدهد. وقتی چنین جهشی رخ میدهد، یعنی بخشی از جامعه ترجیح میدهد پول را نزدیک خودش نگه دارد، نه در حساب بانکی.
ترجیح نقدینگی در روزهای بحرانی
در شرایط نااطمینانی، پدیدهای با نام ترجیح نقدینگی فعال میشود. مردم پول را برای مصرف فوری یا روز مبادا نگه میدارند. در چنین فضایی، رفتار اقتصادی فقط تابع درآمد و قیمت نیست؛ ترس، انتظار بحران و آمادهبودن برای آینده هم وارد معادله میشود.
همینجاست که خوانش سیاسی و اجتماعیِ دادهها اهمیت پیدا میکند. وقتی حجم پول نقدِ در دست مردم جهش میکند، لزوما با یک تصمیم مالی ساده روبهرو نیستیم. گاهی نشانهای از آن است که جامعه خودش را برای سناریوهای سختتر آماده میکند.
به زبان ساده، مردم از بهمن فقط پول را خرج نکردند؛ بخشی از آن را برای روزهای نامطمئن کنار گذاشتند.
چرا این داده مهم است؟
- نشان میدهد تقاضا برای پول نقد بالا رفته است.
- از افزایش نااطمینانی در رفتار مردم خبر میدهد.
- فشار بیشتری بر سیاستگذار پولی و شبکه بانکی وارد میکند.
- ردی از آمادهشدن جامعه برای شرایط بحرانی را آشکار میسازد.
اگر میخواهید بدانید این شاخص دقیقا چه میگوید و چرا برای سیاستگذار پولی دردسرساز شد، ویدیو را ببینید.