کوچ جنوبی‌ها از بازار کار؛ اینجا نرخ فلاکت در اوج است

ماه‌ها پیش از آنکه محاصره و حملات نظامی آمریکا آغاز شود و تمرکز کشور را به سمت آسمان مرزهای جنوبی ببرد، اقتصاد این ۴ استان روی زمین، شیب نزولی تندی را طی کرده بود.

به گزارش زومان، داده‌های رسمی مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که پیش از شلیک اولین گلوله، استان‌های جنوبی در بالاترین سطح شاخص فلاکت در ۱۴ سال گذشته خودشان قرار داشتند. شاخص فلاکت، یعنی حاصل جمع تورم و بیکاری که فشار اقتصادی را می‌سنجد، در خوزستان به عدد ۶۷.۸ درصد رسید؛ بالاترین سطح در تمام ایران. تورم سالانه در این استان ۵۶.۸ درصد و نرخ بیکاری ۱۱ درصد بود.

سیستان و بلوچستان با ثبت عدد ۶۴.۱ درصد و هرمزگان با ۶۳.۲ درصد، بسیار فراتر از میانگین کشوری ایستاده بودند. موتور محرک این رکوردشکنی‌ها در هر ۴ استان، افزایش مداوم و پرشتاب قیمت کالاها بود که همسو با روند کل کشور اما با شدتی بیشتر، معیشت را هدف قرار داده بود.

در خرداد ماه امسال، یعنی پس از پایان فاز نخست درگیری‌ها و پیش از آغاز مجدد نزاع ایران و آمریکا در تیر ماه، سرعت رشد قیمت‌ها رکوردهای تازه‌ای ثبت کرد. تورم نقطه به نقطه، یعنی درصد تغییر قیمت کالاها نسبت به ماه مشابه پارسال، در استان هرمزگان از مرز ۱۰۰ درصد عبور کرد و به عدد ۱۰۱ درصد رسید. این یعنی هزینه ثابت زندگی در این استان ها در یک سال دو برابر شده است.

خوزستان با ثبت عدد ۹۹ درصد و بوشهر با ۹۶.۵ درصد، در یک قدمی تورم سه‌رقمی متوقف شدند. سیستان و بلوچستان نیز تورم ۸۶ درصدی را تجربه کرد.

ظاهر آمارهای اشتغال در این مناطق فریبنده است. نرخ بیکاری هرمزگان به کمترین میزان خود در ۱۴ سال اخیر رسیده است، اما این کاهش ریشه در بهبود اقتصاد ندارد. نرخ مشارکت اقتصادی، یعنی درصد افراد شاغل یا جویای کار در جمعیت فعال، در این استان به زیر ۴۰ درصد سقوط کرده و روی عدد ۳۹.۵ درصد متوقف شده است؛ کمترین سطح در یک بازه ۱۰ ساله. نیروی کار شغل پیدا نکرده‌، بلکه از جستجوی آن دست کشیده است.

وضعیت در سیستان و بلوچستان، با وجود تورم پایین‌تر نسبت به همسایگانش، وخیم‌تر است. نرخ بیکاری این استان ۱۰.۱ درصد و نرخ مشارکت تنها ۳۳.۵ درصد است. به بیان روشن‌تر، بیش از ۶۴ درصد جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر در این استان اساساً هیچ نقشی در بازار کار ندارند و تنها حدود یک‌سوم آن‌ها فعالیت اقتصادی می‌کنند.

وقتی آمار این استان‌ها را تجمیع می‌کنیم، ابعاد اقتصاد جنوب کشور را می‌شود جامع‌تر دید. بر اساس داده‌های  مرکز آمار ایران، از مجموع ۸ میلیون و ۳۰۸ هزار نفر جمعیت بالای ۱۵ سال در این مناطق، رقمی معادل ۵ میلیون و ۴۵۵ هزار نفر یا بیکارند یا به طور کامل از بازار کار خارج شده‌اند. این یعنی حدود ۶۵.۶ درصد از نیروی کار بالقوه، هیچ تولید و درآمدی ندارند و این وظیفه تقریبا بر گردن تنها حدودا یک سوم افراد در سن کار این مناطق بوده‌است. اکنون جنگ و محاصره، این بستر از پیش تضعیف‌شده را به عنوان خط مقدم تبعات اقتصادی خود، بیش از زمان صلح تهدید می‌کند.