سامسونگ، نستله یا قطر انرژی؛ کدام برند از تیم ملی کشورش بزرگتر است؟
به گزارش زومان، جام جهانی ۲۰۲۶ به دومین هفته خود رسیده و حالا تیمها برای دومین دور مسابقات گروهی آماده میشوند.
عیار فوتبالی تیمها تا حدی در بازی نخست مشخص شده، اما اگر این تورنمنت به جای زمین چمن، در زمین اقتصاد برگزار میشد، بازی دوم میتوانست مسابقه «خروجیها» باشد؛ اینکه هر کشور چه شرکت، محصول یا برند بزرگی به جهان داده و این خروجی تا چه اندازه برای اقتصاد ملیاش معنا دارد.
در چهار بازی نخست دور دوم، پشت پرچم هشت کشور چک، آفریقای جنوبی، سوئیس، بوسنی و هرزگوین، کانادا، قطر، مکزیک و کره جنوبی، هشت مدل اقتصادی متفاوت ایستاده است: خودروی اروپای مرکزی، معدن آفریقا، شکلات و داروی سوئیس، گاز قطر، مخابرات مکزیک و سختافزار کره جنوبی.
چک و آفریقای جنوبی؛ کارخانه در برابر معدن
چک کشوری است که با صدای موتور نفس میکشد. اشکودا اوتو، شرکتی که از قرن نوزدهم سرچشمه گرفته، امروز زیرمجموعه گروه فولکسواگن آلمان است و کارخانه در هند و ویتنام هم راهاندازی کرده، اما هویتش هنوز کاملاً در چک باقی مانده است. اشکودا در سال ۲۰۲۵ برای اولین بار از مرز یک میلیون خودرو تحویلی گذشت و به سومین برند پرفروش اروپا تبدیل شد؛ جایگاهی که نشان میدهد چک هنوز یکی از معتبرترین قطبهای صنعت خودرو در قلب اروپاست.
در کنار اشکودا، چک کمپانیهای مهم و بزرگی در زمینه انرژی، تجهیزات نظامی و امنیت سایبری دارد.
آفریقای جنوبی اما از دل زمین وارد بازی میشود. آنگلو امریکن، یکی از بزرگترین شرکتهای معدنی جهان با وجود اینکه امروز مقر قانونیاش لندن است و سهامدارانش جهانیاند، ریشهاش در ژوهانسبورگ است و یکی از نمادهای تاریخی معدنکاری این قاره به شمار میرود؛ شرکتی که از طلا و پلاتین تا الماس دبیرز را زیر یک سقف جمع کرده. کنار آنگلو امریکن، آفریقای جنوبی کمپانیهای مالی بزرگی مثل نسپرز دارد که روی فناوریهای نوظهور تمرکز دارد.
سوئیس و بوسنی؛ غولهای جهانی در برابر اقتصاد منطقهای کوچک
سوئیس در زمین اقتصاد مثل تیمی است که حتی نیمکتش هم پر از ستاره است. نستله، بزرگترین شرکت غذایی و نوشیدنی جهان، در ۷۵ کشور کارخانه دارد و بیشتر فروشش هم بیرون از مرزهای سوئیس اتفاق میافتد؛ این شرکت عملاً یک امپراتوری جهانی غذاست که فقط آدرس قانونیاش در شهر وُوِی سوئیس ثبت شده. با این حال، هیچ برندی به این اندازه هویت صنعتی سوئیس را در ذهن جهانی تعریف نکرده است.
از نسکافه و کیتکت تا غذای حیوانات خانگی، نستله تصویر سوئیس به عنوان کشوری دقیق، باکیفیت و قابلاعتماد در صنعت غذا را تقویت کرده است.
کنار نستله، نوارتیس و روش دو ستون داروسازی و زیستفناوری جهانی هستند که از همین کشور آمدهاند و سوئیس را به یکی از مهمترین قطبهای تحقیقات دارویی دنیا تبدیل کردهاند.
سوئیس از شکلات و قهوه فوری تا داروی سرطان و بانکداری خصوصی، یک سبد کامل اعتبار اقتصادی دارد که خیلی فراتر از اندازه جمعیتش است.
در زمین فوتبال شاید سوئیس تیمی محتاط و منظم باشد؛ در اقتصاد اما با برندهایی بازی میکند که در قفسه آشپزخانه، کابینت دارو و حساب بانکی میلیونها نفر حضور دارند.
بوسنی و هرزگوین داستان متفاوتی روایت میکند. این کشور هنوز سایه جنگ داخلی و ساختار سیاسی پیچیده را با خود حمل میکند، برند جهانی مطرحی ندارد و اقتصادش بیشتر بر صادرات برق، آلومینیوم و فلزات پایه، مبلمان و قطعات صنعتی تکیه دارد.
کانادا و قطر؛ سرمایه سرد شمال در برابر گاز داغ خلیج فارس
کانادا در این فهرست یک اقتصاد کلاسیک منابع طبیعی نیست؛ چهره اصلیاش بیشتر مالی و دیجیتال است. رویال بانک کانادا، بزرگترین نهاد مالی این کشور، با درآمدی حدود ۵۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵، نمادی از ثبات و اعتماد در نظام بانکی کانادا و آمریکای شمالی است؛ بانکی که حتی در بحرانهای مالی جهانی هم جزو معتبرترین نهادهای مالی قاره باقی مانده است.
اما اگر بخواهیم خروجی تازهتر و جهانیتر کانادا را ببینیم، شاپیفای جذابتر است: این پلتفرم تجارت آنلاین به میلیونها فروشنده در سراسر دنیا اجازه داده بدون داشتن زیرساخت غولآسا، فروشگاه دیجیتال بسازند.
همین موضوع کانادا را از یک صادرکننده کلاسیک منابع طبیعی به یک بازیگر مهم در اقتصاد دیجیتال جهانی تبدیل کرده است. کانادا در عمل، هم اعتماد مالی صادر میکند، هم زیرساخت تجارت آنلاین.
قطر کمجمعیتترین اما متمرکزترین اقتصاد این فهرست است. در قطر همه راهها به گاز میرسد؛ قطر انرژی، شرکت دولتی نفت و گاز، ستون اصلی بودجه، سرمایهگذاری خارجی و دیپلماسی این کشور است و قطر را به یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع (LNG) جهان تبدیل کرده است.
البته کمپانیهای بزرگ قطر فقط در حوزه انرژی محدود نمیشود. برای مثال شرکت هواپیمایی قطر ایرویز ایرلاینی است که قطر را از یک کشور صرفاً صادرکننده انرژی به یک هاب حملونقل و گردشگری جهانی تبدیل کرده و به عنوان یکی از بهترین ایرلاینهای جهان شناخته شده است. اما قهرمان واقعی اقتصاد قطر هنوز همان گاز طبیعی مایع است که از میدان شمالی بیرون میآید و پایه قدرت اقتصادی و سیاسی این کشور کوچک را شکل میدهد.
مکزیک و کره جنوبی؛ از نانخانه جهان تا کارخانه تراشه
مکزیک ترکیبی از صنعت، بازار مصرف بزرگ و سرمایهداری خانوادگی است. آمریکا موویل، سومین اپراتور بزرگ جهان وابسته به خانواده کارلوس اسلیم شانزدهمین فرد ثروتمند جهان، ستون فقرات ارتباطات موبایل و اینترنت در آمریکای لاتین است و نمادی از قدرت گرفتن سرمایهداری خانوادگی مکزیکی در سطح قارهای به شمار میرود.
در کنار آن شرکت گروپو مکزیکو یکی از بزرگترین تولیدکنندگان مس جهان، یکی از ستونهای اقتصاد صنعتی این کشور است.
در سمت دیگر، برندهای مصرفی بزرگی قرار دارند. از جمله فیمسا که بزرگترین توزیعکننده کوکاکولا در جهان است و گروپو بیمبو، بزرگترین نانوایی صنعتی جهان. بنابراین مکزیک همانطور که در زمین فوتبال، تیمی پرشور و قدرتمند است، در اقتصاد نیز ستارههای پرشمار و عملکرد درخشانی به نمایش گذاشته است.
اما در مقابل مکزیک، حریفی بسیار قدرتمند از آسیای شرقی قرار گرفته که تقریبا در هر خانهای، اثری از محصولات آن دیده میشود. کره جنوبی؛ کشوری که از ویرانی جنگ به یکی از پیچیدهترین اقتصادهای صنعتی جهان رسید.
اگر قرار باشد فقط یک نام پشت پیراهن کره جنوبی نوشته شود، آن نام سامسونگ است.
سامسونگ، با وجود اینکه فروشش جهانی است و بازارهای اصلیاش بیرون از کره جنوبی قرار دارد، همچنان قلب صنعتی این کشور باقی مانده؛ شرکتی که از حافظه و تراشه تا گوشی هوشمند و نمایشگر را پوشش میدهد و با تقاضای بیسابقه تراشههای حافظه برای هوش مصنوعی همچنان روند رو به رشدی دارد. درآمد سامسونگ در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۳۰ میلیارد دلار بوده است – یعنی ۱۲ تا ۱۳ درصد از تولید ناخالص داخلی کره جنوبی.
کنار سامسونگ، هیوندا موتور و الجی هم تصویر کاملتری از کره میسازند: ابرشرکتهایی که موتور رشد اقتصاد کره بودهاند.
هشت تیم، هشت مدل متفاوت اقتصادی
اگر این رقابت در زمین اقتصاد برگزار میشد، کره جنوبی و سوئیس در میان کشورهای پیشرو قرار میگرفتند؛ کره با مجموعهای از شرکتهای فناورانه مانند سامسونگ، هیوندای و الجی، و سوئیس با برندهای جهانی مانند نستله.
قطر نیز بهدلیل تمرکز بالای اقتصادش بر گاز طبیعی، جایگاه ویژهای دارد.
در ادامه، کانادا، مکزیک و چک اقتصادهایی متنوع و صنعتی دارند که شرکتهای مهمی در سطح جهانی ارائه کردهاند، اما وزن آنها در مقیاس جهانی کمتر متمرکز است.
آفریقای جنوبی بیشتر بر منابع طبیعی و شرکتهای معدنی و سرمایهگذاری استوار است، و بوسنی و هرزگوین اقتصادی کوچکتر با تمرکز بر صادرات مواد اولیه و صنایع منطقهای دارد.
در نهایت، این رقابت روایتی از شکلهای متفاوت قدرت در اقتصاد جهان است.