نبرد انگلیس و کرواسی؛ معمای شادی در قلب اروپا
به گزارش زومان، جام جهانی ۲۰۲۶ در آخرین دیدارهای هفته اول به ایستگاه یک رقابت جذاب میان دو تیم قدرتمند رسیده است؛ انگلیس و کرواسی که هر دو جزء چند تیم برتر دورههای اخیر بودهاند.
اما بازی انگلیس و کرواسی در جام جهانی ۲۰۲۶، فراتر از یک رقابت ساده برای تصاحب توپ، رویارویی دو جغرافیا و تاریخ کاملاً متفاوت است.
از یک سو، بریتانیای بزرگ با جمعیت نزدیک به ۶۰ میلیونی ایستاده است؛ مخترع فوتبال مدرن و گهواره انقلاب صنعتی، کشوری که قرنهاست بخش مهمی از نبض مالی جهان را در لندن تنظیم میکند.
در سوی دیگر، کرواسی قد علم کرده؛ کشور سرسخت حوزه بالکان که هنوز جای زخمهای فروپاشی یوگسلاوی و جنگهای دهه ۹۰ میلادی را بر تن دارد، اما با تکیه بر خط ساحلی خیرهکننده آدریاتیک و صنعت توریسم، به یک مینیاتور اقتصادی سرسخت در قلب اروپا تبدیل شده است.
این بازی تقابل یک امپراتوری کهنهکار اقتصادی با کشوری نوظهور که یاد گرفته چگونه با امکانات کمتر، پایداری بیشتری خلق کند.
🆚 کدام برنده میشود؟
در مستطیل سبز انگلیس برنده خواهد شد یا کرواسی؟ پیشبینی خود را در زوم کاپ ثبت کنید، امتیاز بگیرید و برای ۴۰۰ میلیون تومان جایزه رقابت کنید.سایه سنگین لندن و سفرههای کوچکتر زاگِرب
در نگاه اول به تابلوی نتایج اقتصادی، انگلیس با درآمد سرانه ۶۲ هزار دلاری خود، از کرواسی با درآمد حدود ۵۰ هزار دلاری جلوتر است.
با این حال هر دو کشور ثروتمند محسوب میشوند و درآمد سرانه آنها بیش از ۲ برابر میانگین جهانی است.
انگلیس شبیه به مهاجمی گرانقیمت در لیگ برتر است که با تکیه بر بازار مالی قوی، صنایع پیشرفته دفاعی و غولهای داروسازی، ثروت عظیمی را پمپاژ میکند.
این برتری در شاخص توسعه انسانی ۰.۹۴۶ در برابر ۰.۸۸۹ خود را نشان میدهد؛ هر دو کشور توسعه انسانی بسیار بالا دارند اما انگلیس در رتبه ۱۴ و کرواسی در رتبه ۴۱ قرار دارد.
حتی در سرعت اینترنت نیز بریتانیاییها با سرعت ۱۷۷ مگابیت بر ثانیه در فضای مجازی سیر میکنند، در حالی که کرواتها با سرعت ۱۳۶ مگابیت بر ثانیه، کندتر به شبکه جهانی متصل میشوند.
بنابراین سطح زندگی هر دو کشور بسیار بالاست اما انگلیس همچنان جلوتر است.
تله نابرابری در جزیره و سنگر عدالت در بالکان
اما این ثروت عظیم در دو کشور چطور توزیع میشود؟
میزان عادلانه بودن توزیع درآمد را میتوان با شاخص ضریب جینی مقایسه کرد. انگلیس با ضریب جینی ۳۲.۴، جامعهای نابرابرتر از کرواسی با ضریب جینی ۳۰.۱ دارد. با این حال این فاصله چندان زیاد نیست و هر دو کشور در مقیاس جهانی نابرابری متوسط رو به پایینی دارند.
همچنین هر دو کشور در کنترل قیمتها عملکرد مناسبی داشتهاند، اما در این مورد هم عملکرد بریتانیا با تورم ۳.۲ درصدی نسبت به کرواسی با تورم ۴.۴ درصدی مناسبتر بوده است. کرواسی در سال ۲۰۲۳، واحد پول خود را از کونا به یورو تغییر داد و با یک شوک قیمتی مواجه شد.
با این همه یکی از تفاوتهای اساسی دو کشور در بازار کار است. نرخ مشارکت در بازار کار – یعنی جمعیتی که شاغل و یا به دنبال کار هستند – در کرواسی ۵۲.۱ درصد و در انگلیس ۶۱.۴ درصد است.
این تفاوت نشان میدهد بخش مهمی از جامعه کرواسی هنوز غیر فعال است و مشارکت اقتصادی ندارد. موضوعی که میتواند یکی از دلایل پایینتر بودن درآمد سرانه در این کشور باشد.
معمای شادی؛ جایی که آمارها فریب میدهند
با وجود نزدیک بودن نسبی شاخصهای اقتصادی این دو کشور اروپایی، انگلیسیها به مراتب شادتر از کرواتها هستند.
رتبه شادی انگلیس در جهان ۲۳ و رتبه شادی کرواسی ۷۲ است. اما علت فاصله زیاد کرواسی از بریتانیا در شاخص شادی چیست؟
بخشی از دلایل این موضوع را احتمالا باید جایی فراتر از اقتصاد جستجو کرد. برای مثال یکی از مولفههای این شاخص، ادراک از فساد است که در واقع سطح اعتماد به نهادهای دولتی را نشان میدهد. کرواسی در سالهای پس از فروپاشی یوگسلاوی و جنگ استقلال که حدود ۳۰ سال از آن میگذرد، با چالشهای نهادی و فساد سیاسی قابلتوجهی دستوپنجه نرم کرده و یکی از نمونههای مهم فساد سیاسی در سطح کلان است. ایو سانادر نخستوزیر سابق این کشور در سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹، در سال ۲۰۱۰ به دو پرونده فساد مالی متهم شد، از کشور فرار کرد و به زندان محکوم شد. وقتی مردم به نهادهای دولتی و قضایی اعتماد کمتری داشته باشند، این بیاعتمادی مستقیماً در پاسخ به سؤالات گزارش شادی منعکس میشود، حتی اگر شرایط مادی زندگیشان قابل قبول باشد.
بنابراین در این مسابقه نفسگیر اقتصادی، انگلیس برنده است؛ اگرچه کرواسی نیز به عنوان کشوری کوچک که درگیر جنگ داخلی و تغییرات اساسی سیاسی بوده، عملکرد بسیار مثبتی دارد.