۵ پیام بانک مرکزی به مردم؛ نقشه سیاستگذار برای تورم و سود بانکی
به گزارش زومان، پس از چند سال وقفه، همایش سیاستهای پولی و ارزی دوباره به تقویم بانک مرکزی بازگشت. اما شاید مهمتر از بازگشت این رویداد، عنوانی بود که برای سیوسومین دوره آن انتخاب شد؛ «الزامات سازگاری سیاستهای مالی و تجاری با سیاستهای پولی و ارزی در صیانت از ارزش پول ملی».
این عنوان در نگاه اول شبیه یک عبارت طولانی و دانشگاهی به نظر میرسد، اما در واقع حامل یک پیام روشن است؛ بانک مرکزی میگوید حفظ ارزش پول ملی دیگر فقط وظیفه بانک مرکزی نیست.
سخنان وحید ماجد، معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی نیز همین پیام را در قالبهای مختلف تکرار کرد. اگر از میان انبوه اعداد و اصطلاحات تخصصی مطرحشده در نشست عبور کنیم، میتوان پنج پیام اصلی را از دل این سخنان استخراج کرد.
پیام نخست؛ تورم فقط تقصیر بانک مرکزی نیست
سالهاست هر زمان تورم افزایش پیدا میکند، نگاهها به سمت ساختمان بانک مرکزی میچرخد. اما بانک مرکزی حالا روایت متفاوتی ارائه میدهد. از نگاه سیاستگذار پولی، تورم تنها محصول سیاستهای پولی نیست؛ کسری بودجه دولت، تحریمها، افزایش هزینههای تولید و انتظارات تورمی نیز در شکلگیری آن نقش دارند. به بیان دیگر، بانک مرکزی تلاش میکند مسئولیت مهار تورم را از یک نهاد به کل نظام سیاستگذاری اقتصادی تعمیم دهد.
پیام دوم؛ بانک مرکزی نمیخواهد قلک دولت باشد
شاید صریحترین بخش سخنان ماجد همین جا بود. او تأکید کرد که بانک مرکزی نباید به محل جبران کسری بودجه دولت تبدیل شود. این جمله در ادبیات اقتصادی معنای مشخصی دارد؛ بدون انضباط مالی دولت، مهار تورم دشوار خواهد بود. به زبان ساده، اگر دولت بیش از توان خود هزینه کند و بانک مرکزی ناچار به تأمین مالی آن شود، فشار تورمی دیر یا زود به اقتصاد بازخواهد گشت.
پیام سوم؛ دوران پولپاشی باید به پایان برسد
کنترل ترازنامه بانکها، محدود کردن اضافهبرداشتها و افزایش ذخیره قانونی بانکهای ناتراز، بخش دیگری از بسته سیاستی بانک مرکزی را تشکیل میدهد. پیام مشترک همه این اقدامات آن است که رشد نقدینگی باید مهار شود؛ حتی اگر این تصمیمها در کوتاهمدت برای برخی بازیگران اقتصادی خوشایند نباشد.
پیام چهارم؛ نرخ سود قرار نیست فقط یک عدد باشد
در هفتههای اخیر بحثهای زیادی درباره احتمال افزایش نرخ سود مطرح شده است. اما معاون بانک مرکزی تأکید کرد که موضوع اصلی، افزایش یا کاهش یکسان همه نرخها نیست. آنچه در دستور کار قرار دارد، بازنگری در ساختار نرخ سود است؛ به این معنا که سپردههای بلندمدت، پروژههای سرمایهگذاری، فعالیتهای پرریسک و تأمین مالی خانوارها الزاماً نباید با یک منطق واحد قیمتگذاری شوند. این نگاه، در صورت اجرا، میتواند یکی از مهمترین تغییرات در نظام تأمین مالی کشور باشد.
پیام پنجم؛ مهار تورم فقط با پول ممکن نیست
شاید مهمترین پیام نشست همین باشد. بانک مرکزی میگوید برای مهار تورم، تنها ابزارهای پولی کافی نیستند. از نگاه سیاستگذار، مدیریت انتظارات تورمی، هماهنگی سیاستهای مالی و تجاری، اصلاح نظام بانکی و طراحی ابزارهای جدید تأمین مالی باید در کنار هم قرار بگیرند. به همین دلیل نیز از تأمین مالی زنجیرهای، برات الکترونیک، فکتورینگ و سایر ابزارهای غیرنقدی به عنوان بخشی از مسیر آینده نام برده شد.
در همین چارچوب، ماجد اعلام کرد که از دیماه سال گذشته تا پایان اردیبهشت امسال بیش از ۱۱۰۰ همت تأمین مالی زنجیرهای برای بخش تولید انجام شده؛ رقمی که حتی از هدف اولیه ۷۰۰ همتی نیز فراتر رفته است.
بازگشت همایش سیاستهای پولی و ارزی پس از چند سال وقفه را میتوان بیش از یک اتفاق تشریفاتی دانست. عنوان انتخابشده برای این همایش و سخنان مدیران بانک مرکزی نشان میدهد این نهاد در حال بازتعریف نقش خود در اقتصاد است.
پیامی که از دل این نشست بیرون میآید روشن است؛ بانک مرکزی همچنان خود را مسئول مهار تورم میداند، اما معتقد است تورم در یک ساختمان ساخته نمیشود و قرار نیست در یک ساختمان هم درمان شود.