معنای حداقل حقوق ۱۴۰۵ برای کارمندان؛ همه زیر خط فقر می‌مانند

مجلس حداقل حقوق کارمندان دولت در سال آینده را تصویب کرد و طبق قانون در سال ۱۴۰۵ حقوق پایه دولتی‌ها به ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان خواهد رسید. این رقم حداقل دستمزدی است که بسیاری از کارکنان دولت از جمله بخشی از معلمان و پرستاران دریافت خواهند کرد.

این دستمزد نسبت به رقم مصوب سال جاری (۱۳ میلیون تومان) ۴۳ درصد افزایش داشته، اما در شرایطی که تورم کشور طبق آخرین آمارها در ماه گذشته به ۶۰ درصد رسیده و پیش‌بینی‌ها هم از پایدار بودن شرایط تورمی در کشور خبر می‌دهند، تا چه اندازه می‌تواند پاسخگوی نیازهای حداقلی باشد؟

در اقتصاد، مفهومی وجود دارد به نام دستمزد حقیقی. این مفهوم به ما می‌گوید پولی که به دست می‌آوریم، واقعاً چقدر قدرت خرید دارد. فرض کنید حقوق شما دو برابر شود، اما قیمت همه چیز سه برابر. در این صورت شما فقیرتر شده‌اید. داستان حقوق کارمندان دولت در سال ۱۴۰۵ دقیقاً همین است.

طبق پیش‌بینی‌های رسمی که معیار بودجه‌ریزی سال آینده قرار گرفته، تورم نقطه به نقطه در پایان امسال به ۵۳.۸ درصد و در پایان سال آینده به ۴۵.۵ درصد خواهد رسید. با این فرض می‌توان تخمین زد که شاخص قیمت متوسط سالانه در سال جاری برابر با ۴۰۱.۴ و در پایان سال ۱۴۰۵ برابر با ۵۹۸.۴ خواهد بود.

حال اگر حقوق پایه کارکنان دولت را از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۵ بر اساس قیمت‌های سال ۱۴۰۵ محاسبه کنیم، می‌توان گفت قدرت خرید این حقوق در سال آینده به کمترین سطح از سال ۱۴۰۰ رسیده و در این پنج سال حدود ۱۱ درصد افت کرده است. این یعنی با وجود افزایش‌های اسمی و عددی، سفره‌ یک معلم یا پرستار در سال آینده، کوچک‌تر از قبل خواهد بود.

برای درک عمق ماجرا، باید حقوق‌ها را نه با سال گذشته، که با یک معیار حیاتی‌تر مقایسه کنیم: خط فقر مطلق؛ یعنی حداقل هزینه‌ای که یک خانوار برای تأمین نیازهای اساسی خود مانند خوراک، پوشاک و مسکن نیاز دارد. طبق گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس خط فقر مطلق در سال ۱۴۰۳ برای یک خانوار سه نفره برابر با ۱۱ میلیون و ۲۱۴ هزار تومان بوده است.

اگر این رقم را با تورم رشد دهیم، خط فقر را برای سال ۱۴۰۴ و سال آینده می‌توان تخمین زد. محاسبات نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۴ خط فقر مطلق حدود ۱۶.۵۷ میلیون تومان و در سال ۱۴۰۵ برابر با ۲۴.۷ میلیون تومان است.

حالا آن حقوق ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومانی را به یاد بیاورید. این عدد دیگر یک افزایش امیدوارکننده به نظر نمی‌رسد، بلکه تاییدی بر یک واقعیت تلخ است.

مقایسه‌ این دو عدد، پرده از یک تراژدی اقتصادی برمی‌دارد. در سال ۱۴۰۵، حداقل حقوق یک کارمند دولت، ۶ میلیون تومان کمتر از خط فقر مطلق خواهد بود. به عبارت دیگر، دولت به کارمند خود دستمزدی می‌دهد که ۲۴ درصد از حداقل هزینه‌های لازم برای زنده‌ماندن را پوشش نمی‌دهد.

این شکاف بین دستمزد و خط فقر، یک رکورد بی‌سابقه در سال‌های اخیر است. این فاصله در سال ۱۴۰۱ فقط ۴.۸ درصد بود، اما به تدریج عمیق‌تر شد و در سال ۱۴۰۴ به ۲۱.۵ درصد رسید و حالا با جهشی نگران‌کننده، به ۲۴ درصد رسیده است. شکافی که می‌تواند بسیاری از کارمندان ساده دولت و خانواده‌های آن‌ها را در سال آینده به زیر خط فقر منتقل کند.

این اعداد داستان ناتوانی فزاینده‌ی دولت در تأمین معیشت کارمندان خودش را روایت می‌کنند؛ داستانی که در آن، کارمندان دولت هر سال فقیرتر از سال قبل می‌شوند.

شما فکر می‌کنید این افزایش حقوق تا چه اندازه بر زندگی کارمندان تاثیر خواهد گذاشت؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.