۱۴ رقیب برای هر صندلی؛ شدت رقابت در بازار کار ۳۷ درصد بیشتر شد!

حتما می دانید که برخی از کسب و کارها فصل خودشان را دارند. برای همین در بازار کار شاخص‌ها را در هر فصل با همان فصل در سال‌های قبل مقایسه می‌کنند. حالا کارنامه جدید مرکز آمار از این بازار نشان می‌دهد نرخ بیکاری پاییز امسال در کل کشور ۰.۶ واحد درصد بیشتر شده و در مقابل مشارکت اقتصادی هم پایین آمده و به ۴۰.۷ درصد رسیده است. آمارهای مختلف نشان از یک معمای مهم در بازار کار دارد.

برای فهمیدن این معما، باید به سراغ کارفرماها برویم؛ همان‌هایی که در خط مقدم تولید و خدمات ایستاده‌اند. به گزارش زومان، تصور کنید صاحب یک کارگاه کوچک هستید. از یک طرف، تورم بالای تولیدکننده و نوسانات نرخ ارز، هزینه‌ مواد اولیه‌ شما را بالا برده است. از طرف دیگر، قدرت خرید مردم کم شده و فروش‌تان مثل قبل نیست. در این میان، کارمند شما هم حق دارد؛ با این تورم، انتظار افزایش حقوق دارد تا بتواند چرخ زندگی‌اش را بچرخاند. گزارش‌ جاب‌ویژن نشان می‌دهد که متوسط حقوق‌ها در پاییز امسال نسبت به سال گذشته ۴۶ درصد رشد داشته است. اما در نهایت این افزایش حقوق، یک بار هزینه‌ دیگر روی دوش شماست. نتیجه چه می‌شود؟ شما به عنوان کارفرما، دیگر توان استخدام نیروی جدید را ندارید و شاید حتی مجبور به تعدیل نیرو شوید. آمارها این قصه را تایید می‌کنند: طبق گزارش پلتفرم «جاب ویژن»، فرصت‌های شغلی ارائه‌شده در پاییز امسال ۱۱ درصد کمتر از پاییز پارسال بوده است. در واقع، تورم، هم کارگر را تحت فشار قرار می‌دهد و هم کارفرما را ضعیف می‌کند و این ضعف، خودش را در کاهش تقاضا برای نیروی کار نشان می‌دهد.

شاید فکر کنید اوضاع در پایتخت، به عنوان یکی از قطب‌های اقتصادی کشور، بهتر باشد. اما آمارها داستان دیگری را روایت می‌کنند. وضعیت تهران از متوسط کشوری هم وخیم‌تر است. نرخ بیکاری در این استان نسبت به پاییز سال قبل جهشی ۲.۸ واحد درصدی داشته و همزمان، نرخ مشارکت اقتصادی (یعنی نسبت افرادی که کار می‌کنند یا دنبال کار هستند) ۰.۳ واحد درصد کمتر شده است.

این یعنی در تهران، هم تعداد بیکاران بیشتر شده و هم تعداد افراد ناامید از یافتن شغل افزایش یافته است. این وضعیت، رقابت برای همان تعداد محدود فرصت‌های شغلی را شدیدتر می‌کند. شاخصی به نام «شدت رقابت» که از تقسیم تعداد کارجویان بر فرصت‌های شغلی به دست می‌آید، در کل کشور ۳۷ درصد بیشتر شده است. این عدد به زبان ساده یعنی اگر پارسال برای یک صندلی شغلی ۱۰ نفر رقابت می‌کردند، امسال نزدیک به ۱۴ نفر رقیب هم هستند. البته اوضاع در سایر شهرهای بزرگ هم چندان بهتر نیست. مثلا در اصفهان هم نرخ بیکاری ۲ واحد درصد بیشتر شده و در مقابل فرصت‌های شغلی این استان نسبت به پاییز سال قبل ۱۸ درصد کم‌تر شده است.  

اما در این بازار آشفته، همه‌ شغل‌ها به یک اندازه آسیب ندیده‌اند. داده‌های جاب ویژن نشان می‌دهند که برخی حوزه‌ها در حال رشد و برخی دیگر در حال افول هستند. برنده بزرگ این میدان، حوزه‌ علوم داده و هوش مصنوعی است که با رشد ۳۳ درصدی فرصت‌های شغلی، بیشترین رشد را تجربه کرده است. البته یافتن شغل در این حوزه همچنان دشوار است، اما احتمالا آینده‌ روشنی دارد.

در کنار آن، مدیران محصول و طراحان گرافیک با رشد حقوق ۵۰ درصدی، بیشترین افزایش درآمد را داشته‌اند. در مقابل، بازنده بزرگ، حوزه‌ روابط عمومی است که با افت ۲۵ درصدی فرصت‌های شغلی مواجه شده است. کارگران و فروشندگان و بازاریاب‌ها نیز با وجود اینکه کاریابی برایشان نسبتاً آسان‌تر است، با رشد حقوقی حدود ۳۵ تا ۳۸ درصد، کمترین افزایش درآمد را در این تورم سنگین تجربه کرده‌اند.

نکته مهم ماجرا اینجاست که در هیچ حوزه‌ای، شغلی با حقوق بالا و کاریابی آسان وجود ندارد؛ اگر دنبال چنین شغلی هستید باید بگوییم فعلا شرایط اقتصادی کشور حداقل در بازار کار با ایده‌ال‌ شما فاصله زیادی دارد.

در نهایت آیا شما هم فشار را در بازار کار حس کرده‌اید؟ تجربه‌ شما از کاریابی یا استخدام در ماه‌های اخیر چه بوده است؟